Almanya’ya Göç Eden Doktorlarla Konuştuk: Neden Göçüyorlar?

Her geçen gün tabana sürüklenen ekonomik kurallara sağlık işçisine yönelik uygulanan hasta sertliği, çalışanın emek harcama şartları ve iş yükü, emeğinin karşılığını alamama suretiyle faktörler de eklenince bu ağır yük organik olarak beyin göçünü doğuruyor.

Yakın vakitte meydana getirilen bir araştırmaya nazaran, Türk gençlerinin %72,9’luk kesiti, fırsat verilse ya da imkânı olsa Türkiye dışındaki bir ülkede yaşamak istediğini belirtiyor. Gençlerin birinci tercihiyse %30,6’lık oranla başta Almanya, İngiltere ve Fransa olmak suretiyle büyük Avrupa ülkeleri.

Beyin göçü furyasına dikkat çekerek daha evvel tayyare ve uzay mühendisi, bilgisayar mühendisi, product manager​, doktor suretiyle değişik meslek kümelerinden genç fertleri bu yazı dizimize konuk ederek niçin yurt dışına göçtükleri üstüne konuşmuştuk.

Bu sefer ana odağımız sağlık dalı olacak. İşte 3 tabibin bu husus hakkında bizlere anlattıkları:

Birinci konuğumuz Uğur Gökçelli, Muğlalı ve 1988 doğumlu. Şu an Almanya’nın Bonn kentine yakın bir kanser merkezinde genel cerrahi kısmında çalışıyor. İzlenimlerini, hislerini, kanılarını kendisinden dinleyelim:

2012 senesinde Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldum ve Ardahan’da acil serviste mecburî hizmet kapsamında bir mühlet çalıştıktan sonrasında 2013 senesinde İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde genel cerrahi asistanlığına başladım. Genel cerrahi uzmanlığımı alıp, Türkiye’de bir süre Cizre’de uzman hekim olarak çalıştıktan sonrasında 2019 senesinde Almanya’ya geldim. Şu an genel cerrahi kısmında çalışıyorum.

  • Gitme sebeplerinden bahseder misin?

Ilk olarak temel hedefim‚ “Türkiye’den kaçmak” değil, mesleğimi Almanya’da devam ettirmekti. Almanya’nın tıp, bilhassa de cerrahi alanında gelişmiş olması yadsınamaz ve kendi meslek planımı bu tarafta ilerletmek istedim.

  • Türkiye’deki sağlık sisteminde ne suretiyle sıkıntılar bulunduğunu düşünüyorsun?

Türkiye’deki ve burada, Almanya’daki sağlık sistemini karşılaştırdığımda kimi aksaklıkları daha iyi gördüğümü söyleyebilirim. Örneğin Türkiye’de mesleğinizi istediğiniz suretiyle planlama olasılığınız daha düşük. Mesleksel muvaffakiyetinizin haricinde diğeri dinamikler tesirli oluyor.

Ve en büyük problemlerden biri maalesef sağlık kurumlarında yaşanmış olan sertlik vakaları. Bu tıp aksiliklerin kısa periyodik sonuçlarının yanında uzun vadeli sonuçlarının hem halkımız hem de çalışanlarımız için büyük problemler doğuracağını düşünüyorum. Çalışanlar için kronik bitkinlik, motivasyon eksikliği ve maalesef ümitsizlik gözle görülebilecek durumda. Onun haricinde calışma saatlerinin ne olursa olsun düzenlenmesi lüzumlu. Bilhassa 36 saat aralıksız emek harcama nizamı ne olursa olsun kaldırılmalı, nöbet sonraki müsaade hakkı olmalı.

  • Türkiye’deki tabipleri en oldukça zorlayan durumlar neler?

Tabipleri en oldukça zorlayan ve kısıtlayan durumların başlangıcında güvenlik problemlerinin geldiğini düşünüyorum. Her gün canınızın risk altında bulunduğunu hissediyor olmak iş randımanını epeyce düşürüyor, tabiplerin riskli branşları seçmemesindeki en büyük etkenlerden birisi de bu.

Oburu ise Malpraktis davaları. Son TUS takımlarında neredeyse tüm cerrahi branşlarda kontenjanların yarısı açık kalmış durumda. O halde devam ederse riskli ameliyatları ve teşebbüsleri meydana getirecek hekim sayısı azalacak ve bu tarz şeyleri meydana getiren doktorlar de hususi hastanelere geçmeye başlamış olacak ya da yurt dışı seçeneklerini degerlendirmeye alacaklar.

  • Sağlık çalışanlarına sertlik vakaları oldukça sık yaşanıyor. Bunlara maruz kaldın mı ya da tanık oldun mu? Bunların nedenlerini neye bağlıyorsun?

Çalıştığım yerlerde birebir şiddete maruz kalmadım, sadece bilhassa kelamlı şiddete uğrayan birçok arkadaşıma tanık oldum. Ve fizikî sertlik bilhassa acil serviste çalışan arkadaşlarımın çokça karşılaşmış olduğu bir durum. Sadece şiddete şimdiye kadar uğramamış olsanız bile, her gün bu tarafta duyumlar almak, bu aksilikleri yaşayabilme ihtimalinin ne kadar yüksek bulunduğunu günden güne duymak sahiden epeyce oldukça güç.

Bence şiddetin hiçbir geçerli sebebi olması imkansız lakin bu olayların artmasının sebebi, sertlik uygulayanlara yaptırımların kâfi olmaması, bu olgunun mühim bir halde ele alınmaması ya da kurumsal olarak yüksek sesle karşı konulmaması, lüzumlu yasal düzenlemelerin yapılmaması olarak sayabilirim.

Bunun haricinde şiddetin yalnızca sağlık kurumlarında değil, toplumun birçok kesitinde daha oldukça arttığını gözlemliyorum ve bunun da büyük bir mesele oldugunu düşünüyorum.

  • Oradaki sağlık sistemiyle Türkiye’deki sağlık sistemi ortasındaki en belirgin farklardan bahseder misin?

Gözlemleyebildiğim kadarıyla en belirgin fark emek harcama kaidelerinin oldukça keskin bir halde düzenlenmiş olması ve mıobbingin olmaması. Tabip, hastasına hak etmiş olduğu süreyi ayırabiliyor. Operasyonlarda kullandigimiz aletler, hastanelerin fizikî kaideleri daha iyi. Onun disinda burada minik bir ilcede de, büyük bir kentinde de birebir modern sağlık hizmeti sunulabiliyor ve beşerler eşit formda faydalanabiliyor. Büyük hastanelerden oldukça daha minik lakin belli alanlarda spesifikleşmiş hastaneleri çabucak her yerde görmek mümkün.

  • Türkler orada ikinci derslik yurttaş olarak mı görülüyor? Irkçılık yapılıyor mu, dışlanma var mı? Var ise diğer milletlere de mi yapılıyor, yoksa yalnızca Türklere mi?

Ben Türklere ya da başka milletten insanlara yönelik bir ırkçılık vakasıyla karşılaşmadım. Şu an çalıştığım yerde Alman hekim daha azca bile diyebilirim. Fakat sonuçta değişik bir kültür. Alışmak da kolay değil bizim suretiyle sıcak cenup ülkelerinden gelen beşerler için. Değişik yaşam tarzları, değişik bir geçmiş, değişik cemiyet özellikleri. Alışmak birazcık çaba gerektiriyor diyebilirim.

Bonn, Almanya
  • Türkiye istediğin suretiyle bir yer olursa(mümkün bulunduğunu varsayarsak) geri döner miydin, yoksa hâlâ orada yaşamaya devam eder miydin?

Hedefim mesleğimi daha iyi bölgelere taşıyabilmek, kendimi geliştirebilmekti buraya gelirken. Bunu sağlayabileceğim imkanlar gelişirse Türkiye’ye de dönebilirim değişik ülkelere de gidebilirim. Niçin olmasın!

  • Toplumsal çevren nasıl? Yine Türklerle mi takılıyorsun, o ülkenin yerlisiyle mi? Yalnızlık hissediyor musun?

Doğal ki Türkiye’deki suretiyle toplumsal etrafın birebirini burada bulmak güç. Yaşam tarzları birazcık daha değişik diyebilirim. Burada daha ferdi bir yaşam usulü var. Lakin zaman geçtikçe oldukça iyi dostluklar da kurulduğunu söyleyebilirim. Etrafımda nerdeyse asla Türk dostum yok diyebilirim.

Beraber bir şeyler yaptığımız dostlarım daha oldukça değişik milletlerden beşerler. Aslına bakarsak bunun da oldukça artılarının bulunduğunu düşünüyorum. Ortada neredeyse 8-10 değişik ülkeden (Cenup Afrika, Hindistan, İspanya, Meksika, Yunanistan, Romanya, Ukrayna, Afganistan,) değişik kitalardan arkadaşlarımızla toplanıyoruz. Bu da farkli kültürleri, yaklaşımları, gelenekleri tanımanızı sağlıyor.

  • Arkasında bırakmak zorunda kaldıkların pekala? Ailen, arkadaşların, memleketin? Ne hissettiriyor?

Evet, memleketimi özlememek mümkün değil. Sadece bu süreç benim için ülkemi terk etmek suretiyle değil ki. O denli bir hisle gelmedim buraya. İstediğimde gidebiliyorum sonuçta. Türkiye’de de olsam aslına bakarsak değişik kentlerde yaşıyoruz ailemizle ya da arkadaşlarımızla.

  • Oturma müsaadesi, dil öğrenme, adapte olma, vatandaşlık alma suretiyle mevzular oldukça zorladı mı?

Evet, Almanca hakikaten sorun bir dil bence. İleri yaşlarda sıfırdan öğrenmek de bunu kesinlikle etkiliyordur. Bunun yanında evrak, doküman işleri burada oldukça yıpratıcı. Siyaset daha yavaş diyebilirim. Sadece durumu kabullenip yalnızca istenen şeyi sağlamak ve buna odaklanmak kilit nokta sanırım.

  • En oldukça hangi bahiste daha refahlamış hissediyorsun?

Daha özgür yaşadığımı ve düşünebildiğimi hissediyorum. Mesleğimi, yaşamak istediğim kenti istediğim suretiyle planlama talihim var.

  • Türkiye’nin en kıymetli problemi sence nedir?

Bu suali cevaplamak sahiden sorun. Karmaşıklasmış, birbirinin içine geçmis birçok sorunumuz var. Günlük değil de bizlere uzun solukta yarar getirecek, yapısal kimi adımların atılması icap ettiğini düşünüyorum.

  • Öteki bir ülkede olmana rağmen Türkiye gündemine hâlâ maruz kalıyor musun? Ülkede yaşananları önemsiyor musun?

Doğal ki Türkiye gündemini takip ediyorum. Haberleri izlemeye çalışıyorum. Ülkemi terk etmişim suretiyle asla hissetmedim kendimi.

  • Son olarak, bilhassa anlatmak istediğin bir bahis var mı?

Sıhhatle ilgili kimi temel problemlerin ciddiyetle ele alınıp düzenlenmesi gerekiyor. (Emek harcama şartları, nöbet sonrası müsaade, performans sistemi, sertlik, özlük hakları vs.) Bu düzenlemeden en oldukça faydayı görecek olan yeniden hizmet ettiğimiz halkımız olacaktır. Ümit ederim bir an evvel lüzumlu adımlar atılır.

Oldukca teşekkürler.

İkinci konuğumuz Fırat Ay, 42 yaşlarında bir psikiyatri uzmanı. Manisa’nın Akhisar ilçesinde yaşıyordu, sonrasında ailecek Almanya’ya yerleşti. Gitme nedenlerini ve yurt dışındaki izlenimlerini kendisine sorduk:

Son olarak vazife yaptigim yer olan Akhisar Devlet Hastanesi’nde işimle ilgili yoğunluk haricinde bir meselem yoktu. İki kızımız var. Onların geleceğinden tasa etmeye başladık eşimle beraber. Bu sebeple yurt dışına taşınmaya karar verdik.

  • Türkiye’deki sağlık sisteminde ne suretiyle sıkıntılar bulunduğunu düşünüyorsun?

Anlatmakla bitmez ki. 🙂 İşçi yetersizliği, düşük fiyatlar, siyasal baskı, hastaların fizikî şiddete kadar giden saygısızca ve saldırgan tutumları; sıralama uzar sarfiyat. En berbatı de bu meseleler karşısında gerimizde bir dayanak hissedememek. Ben sendika üyesiydim. Sendika dostlarımla reaksiyonumuzu lisana getirebiliyorduk lakin bu bizlere bir tahlil olarak geri dönmedi hiçbir zaman. Biz tekrardan de tarihe minik de olsa notumuzu düşüyorduk.

  • Türkiye’deki tabipleri en oldukça zorlayan durumlar neler?

Daha birinci baştan şunu vurgulamam gerekir ki mevcut sıkıntılar yalnızca biz hekimlerin problemi değil tüm sağlık işçilerinin meseleleri. Günümüz için kendi mesleğim açısından konuşursam uzun ve şiddetli bir eğitim yaşamı sonrasında ihtiyaç duyulan saygıyı ve takdiri görememek olsa gerek.

Her insan, harcamış olduğu emeğin kimi zaman içsel kimi zaman maddi geçerli bir karşılığının olmasını ister. Hepimiz bu tatminkarlığı uzun vakittir yaşamadık kanaatimce. Üzerine yaşı bizlerden büyük tabiplerin çogunluğuyla da ortamızda maddi açıdan bir derslik farkı var. Her gün iş yerinde onları görüyorsunuz. Eski vakitlerde hekimlik mesleğinin saygınlığına dair örnekler geliyor karşınıza. Bu türlü bir durumda eski saygınlığını ve maddi getirisini yitirmiş bir mesleği birçok fedakarlıkla yapmanız planlanıyor ve bunun karşılığında her gün can güvenliğinize karşı mühim bir tehditle baş başa bırakılıyorsunuz.

Hangi meslegi göz önünde bulundurursanız bulundurun üstte tarif ettiğim tablo mesleği icra eden kişinin mesleksel adanmışlığına ziyan verecek bir durumdur. Daha somut lisana getirmek gerekirse asla bitmeyen mesai saatleri, acil servis dışındaki başka alanlarda sıhhate her an ulaşmanın kolaylığını berbata kullanan hastalar, çalıştığın ortamın fizikî kurallarındaki yetersizlikler ve buna rağmen senden beklenen yüksek hizmet kalitesi, vb.

  • Sağlık çalışanlarına sertlik vakaları oldukça sık yaşanıyor. Bunlara maruz kaldın mı ya da tanık oldun mu? Bunların nedenlerini neye bağlıyorsun?

Kendimce maruz kaldığım tek fizikî sertlik vakası; çalıştığım hastaneden 1600 km uzakta misyon meydana getiren devlet memuru kardeşinin ilacını yazmayı kabul etmediğimden dolayı göndermesi için verdiğim numune ilacı hızıma atan orta yaşlı bir hanımefendiden geldi.

Kendisi sonrasında yapmış olduğu davranışı hakim karşısında reddetti. Sözel sertliği sayamam. Şiddetin nedenleriyle ilgili Türk Tabipler Birliği’nin açıklamaları sizin sorunuza yanıt oluşturacaktır inanırım. Açık söyleyeyim, benim burada bu tarz şeyleri anlatmaya vaktim yetmez.

Almanya
  • Oradaki sağlık sistemiyle Türkiye’deki sağlık sistemi ortasındaki en besbelli farklardan bahseder misin?

Almanya’da gerçek tabiriyle aile hekimliği sistemi uygulanıyor. Sevk ön planda. Bir uzmandan randevuyu benim bulunduğum bölgede sağlık sigortasının ödemesi koşuluyla 2-3 ay sonrasına alabilirsiniz. Kendiniz muayene parasını ödemek isterseniz daha erkene buluşma bulabilirsiniz. Bunlar sıhhatin halkı ilgilendiren tarafı. Biz sağlık çalışanları açısından şunu söyleyebilirim ki iş yükü Türkiye ile karşılaştırıldığında epey azca. Sıhhatte sertlik görebileceğiniz bir şey değil.

  • Türkler orada ikinci derslik yurttaş olarak mı görülüyor? Irkçılık yapılıyor mu, dışlanma var mı? Var ise diğer milletlere de mi yapılıyor, yoksa yalnızca Türklere mi?

Bu soruya yanıt verebilmem için Almanya’nın diğeri bölgelerinde de çalışmam ve oraları tanımam gerek. Ben kuzeydeyim ve buradaki halkın davranış ve tavırlarındaki hoşnutsuzluklarla karşılaştığım oldukça oldu. Lakin sözgelişi cenup ve batıdaki dostlarım büyük bir kabulleniş ve müsamahayla karşılandıklarından bahsediyorlar.

Genel bir ırkçı tavrın bulunduğunu söylemek haksızlık olur. Çalıştığım hastanelerde diğeri ülkelerden gelen bir sürü doktor vardı. Şimal için söyle diyebilirim: Patronlar de biliyor ki ırkçı bir tavırla yalnızca Alman tabipleri işe almaya kalkışırlarsa hastaneleri kapatmak zorunda bırakılırlar.

  • Türkiye istediğin suretiyle bir yer olursa(mümkün bulunduğunu varsayarsak) geri döner miydin, yoksa hâlâ orada yaşamaya devam eder miydin?

Bundan sonrasında dönmem pek mümkün görünmüyor. Çocuklarım buraya uyum sağladılar ve memnunlar. Ben de onlar için buradayım. Sistemlerini bozmam olağan kurallar altında mümkün değil.

  • Toplumsal çevren nasıl? Yine Türklerle mi takılıyorsun, o ülkenin yerlisiyle mi? Yalnızlık hissediyor musun?

Her ikisi de. Lakin genel anlamda Türklerle. Almanların aile gezmeleri pek yok. Yalnızca çocuklarımız birbirlerine oldukça sık gidip geliyor. Buranın da o denli bir kültürü var.

  • Arkasında bırakmak zorunda kaldıkların pekala? Ailen, arkadaşların, memleketin? Ne hissettiriyor?

Ümit ederim onlar için her şey daima daha güzele sarfiyat. Yaşadıkça özlem daima var; Türkiye’de hoş günlere özlem, burada Türkiye’ye.

  • Oturma müsaadesi, dil öğrenme, adapte olma, vatandaşlık alma suretiyle mevzular oldukça zorladı mı?

Hayır. Belli prosedürler var takip edilmesi ihtiyaç duyulan. Yalnızca oldukça oldukça sabırlı olmak gerekiyor. Almanya’da siyaset inanılmaz yavaş ve hantal. Müracaatınıza karşılık almanız aylar sürebilir. Bunu göz önünde bulundurarak hareket etmek gerekiyor.

  • En oldukça hangi mevzuda daha refahlamış hissediyorsun?

Çocuklarımın geleceği.

  • Türkiye’nin en kıymetli problemi sence nedir?

En kıymetli mesele diye tek bir problemi ön plana çıkaramam. Oldukca mesele var, hepsi kıymetli. Ümit ederim birçoğu çözülür. 🙂

  • Diğer bir ülkede olmana rağmen Türkiye gündemine hâlâ maruz kalıyor musun? Ülkede yaşananları önemsiyor musun?

Ben her gün internetten ülke gündemini takip ediyorum. Tüm olan bitenlerden haberdar olmaya çalışıyorum.

Her insana teşekkürler.

Üçüncü konuğumuz ise bir pratisyen aile tabibi. Yurt dışına göç etme hazırlıkları yapıyor ve bunu söylemenin şu anda sıkıntıya niçin olabileceğini düşündüğü için adını vermemeyi tercih etti. Ayrıntıları kendisinden dinleyelim:

Merhabalar. İzmir’de yaşıyorum, 31 yaşındayım. 3 yıl doğuda mecburî hizmetimi yaptıktan sonrasında İzmir’e atandım. Meslekte 7. yılım. Acilde, ilçe sıhhatte ve aile sıhhati merkezlerinde çalıştım.

  • Aile tabiplerinin göç etme süreci niçin daha kuvvetli?

Aslına bakarsak başka tabiplere nazaran oldukça farkı yok. Yalnızca aile tabipleri bilhassa ülkemizden hekimlikten değişik işler yapmak zorunda kalıyor. Örneğin Aile Sıhhati Merkezi’ndeki(ASM’deki) tüm materyaller bizlere ilişkin, çalıştırdığımız işçi maaşlarını biz veriyoruz. ASM’de kapı mı bozuldu onarım et ya da tamirci bul, parasını öde. Çalıştırdığın işçilerin maaşlarını öde, sigortalarını takip et suretiyle aslına bakarsak hekimlikle alakası olmayan durumlar.

Göç edeceğimiz ülkede de değişik prosedürler olabilir diye aile doktorları birazcık daha göç etmekte çekimser kalıyorlar. Bir genel cerrah Türkiye’de de tıpkı işleri yapıyor, yurt haricinde da lakin aile tabipleri muayene hariç bir sürü değişik prosedürü var ve bu ülke ülke değişim gösterebiliyor.

  • Sağlık sisteminde ne suretiyle sıkıntılar bulunduğunu düşünüyorsun? Hekimleri en oldukça zorlayan durumlar neler?

Birinci başta sıhhatte sertlik var tabiİ ki. Her gün minimum 2-3 tane sıhhatte sertlik haberi alıyoruz. Bunlar genel anlamda haberlere yansımıyor. Bu 2-3 tanesi hakikaten ağır vakalar oluyor. Bunun haricinde sözel şiddete maruz kalmadığımız gün olmuyor. Her hekim her gün kesinlikle maruz kalıyor.

Evvelce işe gelirken büyük memnunlukla gelirken artık bugünü kazasız atlatsam diye yakarış ederek geliyorum. Sertlik uygulayanların cezasız kalması da hem bazı sertlik yanlılarına güç sağlıyor hem de bizim motivasyonumuzu düşürüyor.

Tedavisini düzenlediğim bir hasta uzman hekim diğeri tedavi verdiği için onu reçete etmemi istediğinde. Benim bilgime nazaran o tedavinin şu süreçte gereksiz olduğu, yan tesirlerinin ağır olabileceğini anlattım. Eğer benim tedavimi kabul etmezse uzman tabibine gidip onun düzenlemiş olduğu reçeteyi alabileceğini de belirttim. Doğal sonu sözel sertlik, küfürler, tehditler. Sonrasında bu hasta CİMER’e şikayette bulunmuş ve “Bu hekim kim oluyor? Ben bu tabibi vururum, öldürürüm” demiş. Hepsinin kaydı CİMER’de var.

Beyaz kod verdim, şikayette bulundum. Netice: Savcı kovuşturmaya gerek yok sonucu vermiş, hem de şahıs CİMER’i arayıp ses kaydı olmasına rağmen. “Kişinin kaydını benden alıp diğer aile tabibine verin” dediğimde “Eğer ceza almaz ise kaydını değiştiremeyiz” oldu. Bu demek oluyor ki bu hasta bana tekrardan gelirken “Bak ben bunu yakınma ettim devlete, hem de tehdit ettim; demek ki haklıyım ve bana bir şey olmadı, ceza almadım.” niyetiyle.

Bu şahıs 1 ay sonrasında geldi ve benden özür diledi, uzman doktorun verdiği tedavi ağır gelmiş ve yan etki yapmış. Benim verdiğim tedaviye geçmişler. Sadece bu 1 aylık süreçte ne bakanlık ne hakkaniyet sistemi yanımda oldu. O şahıs beni gelip vurabilirdi de.

Ağır emek harcama şartları diğeri bir sıkıntımız. Günde 100 hasta bakıyoruz. Ayrıyeten aile doktorlarının başka işlerini de bu süreçte yetiştirmek gerekiyor. Mesela aşısı gelen bir bebeğin ailesine ulaşamadık ve bebeği aşıya getirmediler.

Evvel konutuna gidiyoruz. Meskende yoksa meskende olmadığına dair komşularından imza almamız gerekiyor. Genel anlamda komşuları imza vermek istemiyor. O zaman muhtara gidiyoruz. Eğer ikameti sistemde değişmediyse bu sefer muhtar da imza vermiyor. Son olarak tutanak tutup bunu müdürlüğe bildiriyoruz. Bu yalnızca bir örnekti. Bunun suretiyle birçok işi günde 100 hasta bakarken yetiştirmemiz gerekiyor.

Diğer bir mesele Malpraktis davalarıdır. Bu ağır çalışmada yanılgı yapmamak olanaksız. En küçük bir yanılgı ya kişiyi sıhhatinden ya da canından ediyor. Sonrasında bizi de milyonlarca lira tazminat ödemek zorunda bırakıyor. Ikimiz de yanılgı yapmamak istiyoruz, bunu minimuma indirmek için her hastaya minimum 25-30 dakika ayırmak istiyoruz.

Eğer küçük bir kusur yaparsak tahminen meslek yaşamımız süresince kazanamayacağımız paraları tazminat olarak ödemek gerekiyor. Sigortamız bunun oldukça küçük bir kısmını ödüyor(örnek vermek gerekirse 4 milyon TL tazminat cezası aldığımızda azamî 400 bin TL’sini sigorta karşılıyor.

Bir diğer husus ise maaş mevzusudur. Maaşlarımız halkımızın düşündüğünün tersine o denli da yüksek değil. 2021’de birçok uzman dostum 10 bin TL maaşa çalışıyordu(döner ve ek ödemeler dahil ellerine geçen toplam aylık ücret). Bu kadar ağır olup, bu kadar riskli süreçler yapmış olup, maaş olarak hakkını vermeyip bir de şiddete maruz bırakırsan bir kişiyi, karşılık göreceği öteki ülkelere gitmesi oldukça olağandır. Maaşları döviz üstünden karşılaştırınca Afrika ülkelerindeki hekimlerden daha azca alıyoruz. Sadece Malpraktis davaları sonucunda ödemek zorunda kaldığımız tazminatlar Avrupa vatanlarında bile yok.

Bir de hekimin yalnızca bir telefonla CİMER’e ve SABİM’e yakınma edilebilmesi bizim için mesele. Problem kısmı şurada başlıyor; istediğin palavrası söyleyebilirsin, canı sıkılmış olduğu için işe gitmeyen birine hekimin “hasta değilsin, sana rapor veremem” demesi bile yakınma ediliyor. Bunlar için bile çabucak tabipten müdafa isteniyor. Doktor bu yoğunluğu içinde karşılık yazıyor. Haksız şikayette bulunan ya da palavra söyleyen şahıs ceza almıyor ve sonuçta doktor gereksiz yere uğraşmış oluyor.

Yurt dışına göç etmeyi düşünmeseydim girerdim KPSS’ye, diğeri bir işgören olurdum. Siz asla tapu müdürlüğünde, noterde ya da bankada sıra beklerken olay çıkaran gördünüz mü? Bizde muayene 2-3 dakikayı aşsa çabucak dışarıdaki hastalar içeri girer, “Ne bu ya! Muhabbet mi ediyorsunuz, sizi mi bekleyeceğiz?” derler.

Bu kısıtlı sürede yöntemsiz istekleri geri çevirdiğimizde ve olması gerekenleri anlattığımızda hastalardan genel anlamda fizikî ve kelamlı şiddete uğruyoruz. Her hastaya 2-3 dakika suretiyle bir süre anca ayırabilirken bir de sıfır yanılgı yapmamız lazım.

  • Üstte anlattığın olay haricinde diğeri sertlik vakalarına maruz kaldın mı?

Fizikî şiddete maruz kalmadım şimdiye kadar fakat üstteki suretiyle vakaları her gün istisnasız yaşıyoruz. “Ben sana sorarım!”, “Biz yakınma etmeyiz, cezamızı kendimiz keseriz.”, “Dışarıda kendine dikkat et!”, “Tanrı belanı versin!” suretiyle cümleleri duymak bizim rutinimiz oldu artık.

Bir örnek daha vereyim: Acilde çalışırken bir şahıs geldi, o gün okula gitmeyen evladı için rapor alacakmış. “Çocuk nerede, muayene edelim” dediğimde meskende bulunduğunu öğrendim. “Çocuğunuzu getirin, muayenesini yapalım. Okula gidemeyecek durumdaysa raporunuzu düzenleyeceğim.” dedim. Ondan sonrasında bu şahıs üzerime yürüdü. “Sen ne işe yararsın, senin buraya niçin koydular, ben soracam sana, Tanrı belanı versin!” demeye başladı. O anda hastane polisi de orada olunca kişiyi alıp dışarı çıkardılar.

Şimdiye kadar tehdit edildiklerimde tekraren beyaz kod verip şikayette bulunduğum durumların hepsinde savcılar kovuşturmaya gerek yok sonucu verdiler. Dava açılması için ölmemiz mi gerekiyor bilemiyorum.

  • Doktor olmasaydın da ülkeden ayrılmak ister miydin?

Evet, gitmek arzu ederdim. Kendini yetiştirmiş, tüm kurallara uyan, yanlışsız insan olmaya çalışan hepimiz gitmek ister diye düşünüyorum. Trafikte bile biri önünüze kırıp size hudut olup darp edebilir, öldürebilir. Yaşam pahalılığı, alım gücünün düşmesi de gayreti. Mesleğinde kendini yetiştirmiş biriysen, nitelikli bir elemansan karşılık göreceğin diğeri ülkeye gitmek olağan bence.

  • Yurt dışına göçen meslektaşların var ise onlardan neler duyuyorsun?

Giden dostlarım var. Birinci başta sıhhatte sertlik diye bir şeyin olmadığını, her hastaya 20-30 dakika mühlet ayırabildiklerini, emek harcama müddetlerinin daha insanî bulunduğunu duyuyorum. Yurt haricinde 2 haftada muayene etmiş olduğu hasta sayısını biz burada 1-2 günde yapıyoruz. Bu türlü olunca verdiğin hizmetin kalitesi artıyor, mesleksel doygunluk artıyor. Burada senelik izinlerimizi bile birçok zaman kullanamazken yurt haricinde senelik müsaadesini kullanmanın mecburî bulunduğunu duyuyorum.

  • Bigün gittiğinde burayı özleyeceğini düşünüyor musun?

Ailemi, sevdiklerimi, ülkemin taşını, toprağını, denizini, ormanlarını özlerim sadece onlar için kendi hayatımı kenara bırakıp öğrencilikte durmadan ders çalıştığım, meslek hayatımda ağır ve uzun mesailer süresince sıhhatleri için çalıştığım bana kıymet vermeyen her gün sertlik gösteren, şiddete tanık olup, bilip susanları özlemem.

  • Mevcut kaideler güzelleştiği takdirde dönmek ister misin?

Gittiğim an yanıtım aşikardır: Dönmeyi oldukça isterim lakin burada heyeti nizamımız var, dönemem.

  • Oturma müsaadesi, dil öğrenme, adapte olma, vatandaşlık alma suretiyle bahislerin oldukça zorlayacağını düşünüyor musun?

Giden arkadaşlarımdan öğrendiğim kadarıyla doğal ki zorluklar var lakin burada mesleğini yaparken her gün şiddete maruz duracak mıyım, bugün 2-3 dakikada bir hasta bakarken sanki bir hastalığı atlar da hastaya bir ziyanım olur mu, tazminat öder miyim suretiyle ruhsal gerilimden daha güç olacağını düşünmüyorum. Ayrıyeten yaşamı ders çalışmakla geçmiş ve girmiş olduğu imtihanlarda daima başarı göstermiş olmuş bir kesite bunlar oldukça kolay gelir. Güç bile olsa sonunda memnunluk, paha görme var ise gözü kapalı bu yola çıkılır.

  • Son olarak, bilhassa anlatmak istediğin bir mevzu var mı?

Şu anda yurt dışına gitmek isteyen oldukça hekim var, hepsi yabancı dil çalışıyor. Aslolan ezayı 2 yıl sonrasında göreceğiz. Zira 1-2 yıla bu dil öğrenmeye çalışsan tabipler lisanı öğrenmiş olur ve bu yıl 1.000-2.000 hekim yurt dışına gittiyse 2 yıl sonrasında bu sayı aniden 10.000’lere çıkacak.

Aslına bakarsak tahliller kolay, birinci başta halkın tabiplerin yanında olup onlara güvenmesi gerekir. Doktor ne kadar rahat ve rahat bir ortamda çalışırsa hastasına o denli fazla zaman ayırıp o denli fazla ilgi izah edebilir. Doğal ki de her meslekte olduğu suretiyle hekimlerde da makûs beşerler vardır sadece siz her tabibe makûs insan muamelesi yapmış olursanız işler içinden çıkılmaz hale gelir.

Tahlil yolu olarak bakanlığımız meslek örgütlerimizle, alanda çalışan doktorlarımızla nitekim istişare edip sistemin bozukluklarını düzelttiğinde hastalarımız oldukça daha kaliteli hizmet almaya başlamış olacak. Fakat tahlil üretilmezse daha oldukça hekim yurt dışına gidecek. Sistem daha oldukça sıkışacak ve bunun sonucu daha oldukça sertlik daha oldukça yurt dışına göç olacak.

Konuk ettiğimiz 3 pahalı tabibi dinlediniz.

Tahminen sistemin başlangıcında değilsiniz lakin sizler de sistemin bir parçasısınız. Umarız ki sağlık işçileriyle birazcık olsun empati kurmanızı sağlayabilmişizdir.

Kaynak: Webtekno

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.