Amgen Türkiye Genel Müdürü Berkman: İnsan doğru yeri bulduğu anda çiçek açıyor

Kimya mühendisi olmasına rağmen kıymetli bir şirkette teknik bir rol almasından altı ay sonrasında fark etti, teknik işlerin ona nazaran olmadığını… Gönlü pazarlamadan yanaydı ve söylediğini de yapmış oldu. O günleri “İş hayatımın dönüm noktasıydı” diye tanımlıyor Amgen Türkiye ve Gensenta Genel Müdürü Güldem Berkman. Akabinde da ekliyor: “İnsan gerçek yerini bulmuş olduğu andan itibaren çiçek açmaya başlıyor. Kendini bile şaşırtacak kadar hoş işler yapıyor.”

Güldem Hanım, özetlemek gerekirse sizi tanıyabilir miyiz?

1991 senesinde Boğaziçi Üniversitesi Kimya Mühendisliği kısmından mezun oldum. Mühendislik eğitimimiz her halükârda yararlı olsa da kimya mühendisi olarak emek vermeyi pek düşünmedim. Evvel Radiometer Kopenhagen isminde bir Danimarka firmasının satış ve pazarlama kısmında başladım işe. İki yıl süresince orada yapıt müdürü olarak çalıştıktan sonrasında Eczacıbaşı Procter and Gamble’a geçtim. Burada eserlerin geliştirilmesi, ruhsatlandırılması suretiyle teknik mevzularla ilgilendim. Teknik dönemim ortalama iki yıl sürdü. Ondan sonrasında tekrardan tıpkı şirkette pazarlamaya geçtim. 1998’de Danone’a geçerek orada hem su eserleri hem süt eserleri pazarlamasında misyon aldım. On yıl süresince süratli tüketimde çalıştıktan sonrasında 2001’de ilaç kısmına geçtim ve Novartis’te başladım. Novartis’te 16 yıl çalıştım. 2007 senesinde Macaristan’da ülke başkanı oldum ve ortalama bir yıl Macaristan’da kaldıktan sonrasında Türkiye’ye döndüm. 7 yıl Türkiye Novartis’in başkanlığını yaptıktan sonrasında küresel bir proje için 2,5 yıl kadar müddetle İsviçre Basel’e gittim. 4,5 senedir da 2017 senesinde başladığım Amgen Türkiye ve Gensenta’nın (önceki adı Mustafa Nevzat) Genel Müdürlüğünü yapıyorum. İki başka şirket olarak yönetiyoruz.

TEKNİK İŞLERİN BANA NAZARAN OLMADIĞINI 6 AYDA ANLADIM

Niçin teknik işlerden kaçarak pazarlama- satış tarafına geçtiniz?

Üniversitenin hazırlık sınıfındayken ders vermeye başladım. Sonrasında American Express kartlarını sattım. Bir sürü işle meşgul oldum. Hatta, üniversitede yaptığım işlerde; beş senenin sonunda okulu bitirip tam vakitli bir işe başladığımda kazandığımdan daha çok para elime geçiyordu. “Bordrolu bir işin olması lazım Güldem!” diye işe başlamıştım. Netice olarak o beş yıl bana aslen bir sürü edinim kazandırdı. Üniversite yıllarının oldukca boşa geçirilmemesi icap ettiğini düşünüyorum. Fazlaca

bir şeyler öğrenmiş olarak iş hayatına girdim ve işe satış ve pazarlamada başladım. Minik bir şirket olduğundan hem pazarlanması hem satışından sorumluydum eserlerin. Bana oldukca uyan bir iş bulunduğunu çabucak fark ettim. Lakin sonrasında Eczacıbaşı Procter and Gamble suretiyle oldukca kıymetli bir şirketten teklif alınca her ne kadar teknik bir rol olsa da çabucak kabul ettim. Oldukca iyi yapmışım. Kıymetli olan büyük bir lig oyuncusuna, büyük bir takıma bir yerden girmekti aslen. Fakat birinci altı ayda fark ettim, bu teknik işlerin asla bana nazaran olmadığını. Ondan sonrasında çalıştığım 1,5 yıl süresince daima “nasıl pazarlama satışa geçebilirim” in peşindeydim. Ve günün sonunda geçtim… İş hayatımın dönüm noktasıydı. İnsan yanlışsız yerini bulmuş olduğu andan itibaren çiçek açmaya başlıyor. Aniden kendini bile şaşırtacak kadar hoş işler yapıyor.

Hayatımdaki kıymetli anlardan biri de Danone’a girmem oldu. Danone, Türkiye’de 98 senesinde kuruluyordu. Türkiye’ye oldukca yeni gelmişti. Biz orada Serpil Timuray ile beraber çalıştık. Hayatımda tanıdığım, pazarlamayı en iyi bilen şahıslardan bir adedidir. Bunun da naturel bir kabiliyet bulunduğunu düşünüyorum. Nitekim bir esere bakar, bunu nasıl anlatmamız lazım, bununla hangi muhtaçlığa cevap veririz, oldukca iyi hisseder. Hasebiyle o yıllarda pazarlamanın nasıl yapılması icap ettiğini oldukca içselleştirdim. Yoksa pazarlama söylediğin hoş bir tv reklamı hazırlamak değil, kıymetli olan hangi gereksinime nasıl, karşılık verebileceğini görmek. Benim ne sunacağıma değil, tüketicinin ne beklediğine daima konsantre olan bir insan olmamı sağlamış oldu Danone’daki deneyimim.

SİYAH KUĞU ÜZERE OLMUŞTUM

İlaç suretiyle muhafazakâr bir bölüme geçtiğinizde güçlük yaşadınız mı?

Novartis’ten kısım yöneticiliği teklifi almıştım. O periyotta uzun bir işe alma süreci devam ettirmişler. Tam içlerine sinen bir aday olmayınca öteki bölümlere de bakalım demişler. Ben de riski alarak kabul ettim. Fakat siyah kuğu suretiyle bir şey olmuştum. O sırada benimle beraber dört iş kısmı yöneticisi vardı. Diğeri üç kısım yöneticisi oldukca uzun senelerdir ilaç bölümünde deneyimi olan arkadaşlardı. İkisiyle çabucak oldukca yakınlaştık, beni oldukca desteklediler. Lakin birisi iş hayatımın tahminen de yegâne problem yaşadığım bireyidir. Nedenini bilmiyorum. Tıpkı durumdaki şahısların nasıl birbirlerine sorun yaratabildiklerini de aslen o periyotta edinim ettim.

Nasıl aştınız o süreci?

Bu türlü bir kesim değişikliğinde en kıymetli olan şey, bağlı olduğunuz kişinin size iyi koçluk yapması. Sonuçta minimum 15-20 senedir o kesimde çalışan şahısların yapmış olduğu kısım yöneticiliğini dün kesime girmiş biri olarak halletmeye çalışıyordum ve doğal ki bilmediğim bir sürü teknik detay vardı. Bu mevzularda bence bağlı olduğunuz kişinin size tam takviye vermesi ve inancını göstermesi oldukca tesirli. O sıradaki ülke başkanı olan Altan Demirdere bana harikulade bir koçluk yapmış oldu. Hiçbir zaman dayanağını esirgemedi, sağ olsun. Kendisi bahislerin bilincinde olmakla beraber artık son vakitlerde günlük işleri bizlere devretmişti. Diğerleriyle konuşurken “Bizim burada harikulade bir kadro emek harcaması var” kaygısı, “ben kadrom, dostlar da çalışıyor.” (Gülüyor) Şu anda onu o denli takdir ediyorum ki asla kolay bir şey değil yapmış olduğu. Günlük minik işlerin içine asla girmezdi sadece hiçbir ayrıntısı da atlamazdı, anlamadığım bir halde. Ben hala şu yaşa geldim tam beceremedim onun yaptığını.

ŞİRKETİN BİR TANE BİLE BAYAN GENEL MÜDÜRÜ YOKTU

Novartis devrinizde evvel Macaristan’a, sonrasında Türkiye’ye ülke başkanı oldunuz.

Bigün biz tekrardan Altan Beyefendi ile konuşurken dedi ki, “Sen oldukca azimlisin, oldukca çalışkansın. Genel müdür olmayı düşünmüyorsun değil mi? Zira asla kadın genel müdür yok bu şirkette.” O sırada fark ettim. Hakkaten 120’nin üstünde ülkede operasyonu olan bir firmanın bir tane bile kadın genel müdürü yoktu. İnanılır suretiyle değil. Tesadüfen o yıl bayanları üst konumlara hazırlayacakları hususi bir eğitim programı dizayn ettiler. 10 şahıstan birisi olarak ben de seçildim. Yurt dışındaki kıymetli üniversitelerde sertifika programları, eğitimler, dünya liderinden mentorluk falan suretiyle bir hazırlık sürecine aldılar bizi. Ondan sonrasında oldukca gurur verici bir halde şirket çapında, dünyadaki birinci kadın genel müdür Portekizli bir dostum oldu. İkinci genel müdür de Macaristan’a ben oldum.

Macaristan’da diğeri bir ülkeye gitmenin ne kadar kıymetli bulunduğunu fark ettim. Zira sudan çıkmış balık suretiyle oluyorsunuz. Birinci yönetim konseyi toplantımıza gittiğimde tüm heyecanımla yaptığım konuşmaya hiçbir tepki alamamıştım. Hiçbir yorum da yapmamışlardı. Oldukca şaşırmıştım. Herhalde beni sevmediler diye düşünmüştüm. Bizde Türk kültüründe bir coşkuyzala karşılanırsın. Onların yabancılara güven duymaları için iyi tanımaları ve zaman geçirmeleri gerekiyor ve bu vakti de birebir geçirmeniz gerekiyor. O nedenle birebir birçok öğlen yemeğine gittim. Fakat üç ay sonrasında yanlışsız muntazam bir kontakt kurmaya başlayabildik. 10 ay sonrasında Türkiye’nin başına geçmek için çağrı edildiğimde hem aileyle ilgili sebeplerle hem de buradaki operasyonun Macaristan’ın beş katı büyüklüğünde olması sebebiyle oldukca sevinmiştim.

2010 yılı ilaç bölümünde bir daralma devriydi. O devri nasıl yönettiniz?

İnanılmaz bir fiyat kesintileri devri başladı 2009 senesinde. 2010 ve 2011 yılları da oldukca güç geçti. Hayatımın en sorun günlerinden biriydi 2009 yılının 29 Eylül’ü. O gün fiyatların yüzde yirmi kesildiğini öğrendik. Bir günden sonraki güne 80 milyon dolar kaybetmiştik. Şoke edici bir gelişmeydi. Üç yıl süresince bu değişimi yönetmeye çalıştım. Bugünden bakınca daha iyi yönetebilirdim diye düşünüyorum. Zira o devirde biz standart bir değişiklik süreci yaşadık. Değişimi kabullenmemekte direndik. Fiyatlar kesildi fakat bir mühlet sonrasında düzelecek diye düşündük. ‘Yok, bu bu türlü olması imkansız. Bir yıl daha beklemiş olalım. İki yıl daha beklemiş olalım.’ Anladık ki üçüncü yıl o denli bir şey olmayacak. Hakikaten bir değişiklik oldu ve buna artık ayak uydurmamız lazım. Münasebetiyle da o devirde öğrendiğim en kıymetli şey, bir; değişimi birazcık daha süratli kabul etmek lazım. İkincisi de bizim birbirini seven, oldukca iyi çalışan bir takımımız vardı. Durumun ortada bulunduğunu düşünerek anlatmaya gerek yok demiştik. Fakat iki senenin sonunda insanların şirkete bağlılığı, emek verme azmi o denli düştü ki yaptığımız yanılgıyı anladık. Bu türlü bir büyük değişiklik periyodunda beşerler oldukca net kıssalar dinlemek istiyor. Şu anda neler oluyor? Gelecek beş yılda ne yapacağız? Bu tarz şeyleri daima yeniden etmeniz gerekiyor.

E-5’ten canhıraş bir halde karşıya geçtik

Linkedin’deki yazılarınızdan deneyimle öğrenme sistemini kullandığınızı biliyorum. Üniversitelerin aktifliklerine de katılıyorsunuz.

Gülünç bir anımı anlatayım burada. Bir evvelki şirketimde genel müdür iken, insan kaynakları müdürümüz ile İstanbul Üniversitesi Avcılar Kampüsü’ne Meslek Günleri sunumu halletmeye gidiyorduk. Olağanda şirket sürücümüz olmasına rağmen, İK müdürümüzün otomobili ile söyleşi ederek gitmeye karar verdik. Okula 3-5 km kala otomobilimiz yolda kaldı. Sunum saatine de oldukca azca kalmıştı. Arabayı park edip E-5’ten canhıraş bir halde karşıya geçtik. Taksi bulmanın da imkânsız bulunduğunu anlayınca, gelen bir minibüse binip okula ulaştık. Onca öğrenciyi bekletecek halimiz yoktu. (Gülüyor)

O gün, bana dünyanın sonu suretiyle gelmişti

Soğuk terler döktüğünüz bir yapıt öykünüz var mı?

Danone’da iken yesyeni bir maden suyu markası lanse edecektik. Tüm lansman hazırlıkları tamamlandı, gün belli, iştirakçiler belli. Geri sayım esnasında şişelerin etiketlerine bakınca gördük ki üretim müsaadesi ayrıntıları tamamlanmamış! O günkü kederimi sözlerle tarif edemem. Oldukca yeni bir şirket olduğumuz için bu kıymetli ayrıntısı atlamışız. Derhal kriz idaresi toplantıları yaptık, çabucak o gün müsaadeler için başvurduk. Lansmanı ertelemek yerine eseri dağıtmadan marka lansmanı halletmeye karar verdik. O gün bana dünyanın sonu suretiyle gelmişti, lakin o denli değilmiş. Arkasından birkaç hafta içinde müsaadeler yetişti, eserleri dağıttık ve yapıt muvaffakiyetle piyasaya sürülmüş oldu.

Kaynak: Dunya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.