‘Ankara, BAE’nin parasal gücüne muhtaç; BAE, Türk SİHA’larına ilgi duyuyor’

Türkiye, Körfez bölgesinde kanlı bıçaklı olduğu Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile barışıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın davetiyle Ankara’ya gelen Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayid el-Nahyan‘la enerji, çevre, finans ve tecim alanlarında direkt yatırımları içeren 10 mutabakat imzalandı.

BAE, Türkiye’ye ekonomik olarak büyük zahmetler yaşandığı bir devirde 10 milyar dolarlık fon açıyor. Reuters’e konuşan üst düzey Türk yetkililer de olası bir swap muahedesine yönelik ön görüşme yürütüldüğünü kaydetti.

Türkiye’nin 15 Temmuz darbe teşebbüsünün ardında olmakla suçlamış olduğu, İhvan hareketine dayanağından dolayı Libya’ya uzanan bir coğrafyada karşı karşıya geldiği, Sedat Peker suretiyle bir adı ağırlayan BAE ile olağanlaşma adımlarını gazeteci İslam Özkan ile konuştuk.

‘İki taraf da pragmatik olmasa bu noktaya gelinmez’

İslam Özkan’a nazaran, Türkiye ile BAE, iki tarafta da ilkesel bir yaklaşım bulunmadığı için bir ortaya gelebiliyor. İki ülkenin vizyonlarının oldukça değişik bulunduğunu belirten Özkan, Ankara’nın Müslüman Kardeşler’i destekleyerek ‘İslami bir bölge vizyonu’ tasarım ederken, BAE’nin tam tersine Müslüman Kardeşler’in bileğini bükmek için gerekirse sosyalistleri ve seküler hareketleri bile desteklediğini söylemiş oldu:

“İki taraf da görüşmelere açık olmasa, pragmatik olmasa bu noktaya gelinmez. İdeolojik ya da ilkesel bir yaklaşım söz mevzusu olmadı. Türkiye ‘BAE bana oldukça ziyan verdi’ ya da karşı taraf, ‘Türkiye ile benim dünya görüşüm uymuyor münasebetiyle biz bir ortaya gelemeyiz’ suretiyle bir tavır içinde olmadı. İki taraf da oportünizme götürecek kadar pragmatik. Doğal ki iki tarafın da bir vizyonu var. Lakin eğer belli bir duruşunuz yoksa her an restore edilebilir, yenilenebilir görüş açısı. Her iki taraf da buna yatkın. Türkiye ile BAE ortasında olması fazlaca enteresan. Zira bölge vizyonları oldukça değişik. Bir yanda Müslüman Kardeşler’i ‘destekleyen’ bir yapılanma ve kendince ‘İslami bir bölge vizyonu tasarım eden’ ve Türkiye’nin bu gösterime önderlik edeceğini düşünen bir yaklaşım. Diğer taraftan bunu büsbütün yok etmeyi açık şekilde söz etmiş. Arap Baharı’nda karşı devrimci rolüyle net şekilde kendini ortaya koymuş BAE. Mısır darbesini finanse etmekten tutun da ne kadar Müslüman Kardeşler aykırısı yapılanma var; Marksist, toplumcu olmasına bakmaksızın tüm hareketleri finanse eden bir BAE ve Körfez oluşumu görüyoruz. Münasebetiyle bir ortaya gelmesi mümkün olmayan iki yapı görüşüyor. BAE desteklemekten çekinmez lakin karşıdaki yapılanma Marksist ise olağanda yanaşmaması gerekir. Sadece seküler ve toplumcu hareketleri Tunus ve Fas’ta desteklediğini biliyoruz. İhvan’ı Müslüman Kardeşler’i iktidardan uzaklaştırmak için… Doğal ki ilkeli ve dengeli Marksist bir hareketin olağanda BAE ile ya da Körfez’le ilgisi olması imkansız. Müslüman Kardeşler ile kanlı bıçaklı lakin ondan evvel Cemal Abdülnasır ile şu demek oluyor ki Sovyet bloku ve sosyalistlerle kanlı bıçaklıydı. Abdülnasır’ı devirmek için ellerinden geleni yaptılar. 60’lı 70’li yıllarda da Abdülnasır’ın öfkesinden nasibini alan Müslüman Kardeşler hareketinin sığınağı Riyad’dı. Suudi Arabistan Krallığı himaye ediyordu. O zaman da Körfez ilerici toplumcu Arap güçleriyle çatışıyordu.”

‘Erdoğan’ı kurtarmaya yönelik bir operasyon’

Özkan’a nazaran BAE’nin Türkiye’yle swap muahedesine dair haberler ve ‘kesenin ağzını açma’ istikametindeki atılımı ‘Erdoğan’ı kurtarmaya yönelik bir operasyon.’

“Türkiye’yi tüm mahfillerde sert bir halde eleştiren Pir ne oldu da artık Erdoğan’ı kurtarmaya çalışıyor” diye soran Özkan, karşılığında ne verildiğinin sorulması icap ettiğini altını çizdi:

“Üst düzey iki Türk yetkili Reuters’a konuşmuş, swap muahedesi yapıldığını teyit etmişler. Merkez Bankası ile BAE yetkilileri ortasında swap mutabakatı ne demek? Oldukça kısa vadeli bir şeyden bahsediyoruz. Erdoğan’ı kurtarmaya yönelik bir operasyon. Çatışmanın taraflarından bin Zayid, Türkiye’nin çekmiş olduğu bazı dizilere alternatif olarak Osmanlı’yı kötüleyen diziler çeken Muhammed Dahlan, 15 Temmuz darbe teşebbüsüyle ilgili tezler, Türkiye’yi tüm mahfillerde sert bir halde eleştiren Pir ne oldu da artık Erdoğan’ı kurtarmaya çalışıyor? Swap’ın kaçtan yapıldığını bilmiyoruz. Türkiye’deki doların 11 lira olacağını evvelce varsayım edenler bu görünen bir şey değil. Geçen yıl ya da iki yıl evvel meydana getirilen swap takasları 11 TL’den yapılmıştı. Şu anda swap kaçtan yapılacak ve niçin BAE, Zayid bu türlü bir şeye imza atıyor, oldukça değişik. Bunun karşılığında ne verildi?”

‘Ankara BAE’nin mali gücüne muhtaç, BAE Türk SİHA’larına ilgi duyuyor’

Ankara’nın BAE’nin nakdî gücüne muhtaç durumda bulunduğunu söyleyen Özkan, Türkiye’ye yatırım yapması planlanan Abu Dabi Yatırım Fonu’nun Arap dünyasının en büyük fonu bulunduğunu anımsattı. Diğer fonların da söz mevzusu bulunduğunu vurgulayan Özkan, karşılığında Cibuti’den Somali’ye ve Yemen’e eli uzanan BAE’nin de Türkiye’nin müdafa piyasasına, bilhassa de SİHA’larına ilgi duyduğunu belirtti:

“İki ülkenin yakınlaşmasının o denli oldukça sebebi var ki… En temel uyuşmazlık Libya’da. Fakat Libya’nın haricinde Türkiye, BAE’nin nakdî gücüne muhtaç. Türkiye’de yatırım yapması planlanan ve Zayid ile gelmiş olarak görüşmelere katılan Abu Dabi Yatırım Fonu, Arap dünyasının en büyük fonu. 792 milyar dolarlık bir varlık fonundan bahsediyoruz. Dünyada da Norveç emeklilik fonundan sonrasında ikinciymiş. Muhtemelen Norveç Varlık Fonu da 1 trilyon doları geçkin. 792 milyar dolar yalnızca Abu Dabi Yatırım Fonu, onun haricinde Dubai yatırım fonu suretiyle üç dört tane daha dünyada dereceye giren fonlar var. Buyrukluğun tüm fonlarını bir ortada düşündüğümüzde 2 trilyona yakın bir paradan bahsediyoruz ve bu dehşetli bir para. Müdafa sanayine ilgi duyduğundan bahsediliyor. Türkiye’nin SİHA üretimi yurt haricinde dikkat çekiyor, Afrika ve Arap ülkelerinden almak isteyenler var. Suudi Arabistan’la muharebede olan Yemen’deki Ensarullah hareketi Türk SİHA’sı düşürdüklerini söylemişlerdi. Türkiye birçok yere satıyor. Birçok yere açıkca, bir kısmını bâtın şekilde satıyor. Suudi Arabistan’a satışı seneler sonrasında Husiler ele geçirdikten sonrasında gördük. Erken başladı Türkiye, tahminen de 2000’lerin başlangıcında projelendirilmesine başladılar. 2010’ların başlarında prototip üretildi. Son üç yılda seri üretime geçildi. Son birkaç senedir da ihracat yapılıyor. BAE de SİHA üretimine el atmış durumda ve İsrail ile ortaklık yapıyor. Üretim yapmak istediğinizde çabucak olmuyor. Seri üretime geçmek zaman alıyor. BAE, Yemen savaşından Afrika’daki uyuşmazlıklara varana kadar geniş bir ilgi alanına haiz. Askeri havalimanları, askeri limanlar kiralıyor. Cibuti’den Somali’ye kadar ve Yemen’de askeri varlığı olan bir ülkeden bahsediyoruz. Hasebiyle BAE’nin SİHA’ya oldukça büyük bir talebi var. Kendisi üretene kadar birinci şık Türk SİHA’larından yararlanmak istiyor olabilir. Lakin galiba iş birazcık daha ötede. Türkiye ile ortak bir yatırıma girebilirler. Ya da Türklerin SİHA mevzusundaki deneyiminden yararlanmak istiyor olabilirler. Lakin bu mevzudaki aslolan ortaklık İsrail ile devam ediyor.”

‘Türkiye’nin İsrail ile yakınlaşan ülkeleri eletirmesi tutarsız, kendisinin bağları varken bu türlü bir hakkı yok’

Erdoğan’ın İsrail ile BAE ortasında 2020’deki Abraham Muahedesi sebebiyle BAE ile alakaları askıya almaktan söz etmesinin aslı prestijiyle gerçek fakat tutarsız bulunduğunu belirten Özkan, en başta Türkiye’nin İsrail’le öteden beri iyi münasebetlerine atıfta bulunmuş oldu:

“Erdoğan’ın geçmişte İsrail’le ilgi kuran BAE’yle diplomatik ilgileri kesmesine dair açıklaması özünde gerçek sadece tutarsız bir açıklamaydı. Türkiye’nin İsrail ile büyük bağları var, her yıl kırılan ticari rekorlar var. İsrail ile her zaman yakın dost olmuş ve şu anda bağlantıları olağanlaştırmaya çalışan bir ülkeden bahsediyoruz. Kalkıp da Türkiye’nin İsrail ile yakınlaşmak isteyen ülkeleri eleştirmesi tutarsız. Aslı itibariyle ben katılırım. İsrail’in legal bir devlet bulunduğunu düşünmüyorum. Bir İran’ın BAE’yi eleştirmeye sonuna kadar hakkı var, zira dengeli. Venezüella’nın hakkı olabilir. İrlanda’nın bile hakkı olabilir lakin Türkiye’nin hakkı bulunduğunu düşünmüyorum.”

‘Mısır para babası bir ülke değil; Türkiye’nin Mısır’la normalleşmede de aslolan gayesi Körfez’

Özkan, Mısır ile bağlantıları olağanlaştırma yoluna giden Erdoğan idaresinin Kahire’den mali bir beklentisinin olamayacağını, aslolan gayesinin kendini içine düşürdüğü yalnızlaşmadan çıkarak Körfez ülkeleriyle bağları rayına oturtmak olduğu görüşünde:

“Muhammed bin Zayid’in gelmesi büyük bir sürpriz aslen. Bunun altyapısını aylardır hazırlandığını düşünüyorum. Türkiye’nin Mısır ile alakalarını uygunlaştırma noktasında aslolan gayesinin Körfez ile münasebetlerini sürdürme, orada bir kapı açmak bulunduğunu düşünüyorum. Zira Mısır ile tansiyonun ortadan kalkması Türkiye için oldukça acil bir yarar getirecek bir şey değil. Mısır para babası bir ülke değil. Tahminen Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin işlerini kolaylaştırabilirdi. Türkiye’nin o noktada vizyon sahibi bir ülke olmadığını da biliyoruz. Doğu Akdeniz’de değil yalnızca Ortadoğu ve dünyada da kendini yalnızlaştırmış bir ülke. Meğer vizyoner bir ülke olsa, Mısır ile de ilgilerini düzeltir. Mahpuslarda on binlerce İhvan üyesinin bu kadar eziyet çekmesine izleyici kalmak yerine bir an evvel süreci hızlandırıp tahliyeyi sağlayabilirdi. Lakin bunu yapmadı. Mısır ile büsbütün pragmatist halde aslolan maksadın Körfez’i mutlu etmek olduğu bir münasebet yürüttü. Şu anda gösterim icra eden üç tane kanal var; Mekameleen, El Sharq ve Vatan. Bu kanallarda Sisi idaresini sert eleştiren programlar durduruldu ve bu İhvan içinde büyük tepki çekti. Bir sonraki adımın kapatılmak bulunduğunu hepimiz hissediyor.”

‘Türkiye eninde sonunda Libya’dan çekilmek zorunda duracak’

Türkiye-BAE bağlarında Libya da uyuşmazlık konusuyken, İslam Özkan’a nazaran, Ankara zati eninde sonunda Libya’dan çekilmek zorunda duracak.

“Türkiye zati eninde sonunda Libya’dan çekilmek zorunda duracak. Şu anda tarafların kendi ortalarında yaptıkları mutabakatlar, tüm yabancı güçlerin çekilmesi noktasında. Taraflar Libya’da gerçek barışın lakin tüm askeri güçlerin çekilmesiyle mümkün bulunduğunu söylüyor. Doğrusu da bu. Bir yabancı güç kalıp öbürleri ayrılırsa orada gerçek bir sulh olmaz esasen. Burada bunu sağlamaya dönük adımlarda Türkiye daima direndi, ‘Ben BM’nin tanımış olduğu legal hükümetle anlaştım. Hasebiyle ben bu mutabakatın dışındayım, başka yabancı güçler için geçerli’ diyor. Öbürleri de Türkiye ayak diriyorsa biz niçin ayrılalım diyorlar. Eğer Türkiye direnme ederse barışı çıkmaza sokabilir. Büyük aralıklar kat edilen Libya barışı tehlikeye girebilir. Biden seçildikten sonrasında bölgede değişimler oldu. Katar krizi Biden gelir gelmez yedi gün içinde sona ermesinin de hissesi var. Katar ile de barışınca Türkiye ile barışmasının önü açılmış oldu.”

‘BAE mühim bir ödün koparmadan Sedat Peker mevzusunda bir adım atmaz’

Özkan, Türk hükümeti ve en başta İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya ilişik pek oldukça ifşaatta bulunan ve Dubai’ye sığınmış durumdaki suç dünyası önderi Sedat Peker‘in durumunun da Türkiye-BAE normalleşmesinden etkilenebileceği görüşünde.

“BAE mühim ödün koparmadan Peker mevzusunda adım atmaz” diyen Özkan, lakin Ankara’nın vereceği oldukça kuvvetli odunların bu türlü bir pencere açabileceğini söylemiş oldu:

“Bir de işin içinde Sedat Peker muamması var. Sedat Peker’in burada hiçbir rolünün olmadığını söylemek mümkün değil. Filistinli gazeteci Yusuf el Şerif, Sedat Peker’in teslim edilmesinin mümkün olmadığını söylemişti. BAE yetkilileri de teslim etmeyeceklerini söylemişlerdi. Fakat o açıklamalar bende hiçbir şey tabir etmiyor. Eğer BAE karşılığında oldukça kuvvetli bir ödün alırsa, ondan niçin vazgeçmesin. Bunun bir sürü formülü var. Direkt teslim edecek halleri yok. Pasaportu olmayan bir Sedat Peker var. Hudut dışı edildiğinde otomatikman esasen gidecek bir yeri olmadığı için Türkiye’ye gelmek durumunda kalabilir. İllaki bu türlü de olmayabilir. Sadece BAE’yi razı edecek oldukça büyük ekonomik ödünler söz mevzusu olabilir. Burada karşılığında hiçbir şekilde bir şey verilmedi merak etmeyin formunda bir izahat aslen gelmedi. Gelse de ne kadar tatminkar bilemiyoruz. Hepimiz biliyor ki BAE mühim bir ödün koparmadan bu aşamada bir adım atmaz.”

Kaynak: Sputnik

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir