Antarktika’ya gemilerle ulaşan işgalci türler deniz ekosistemini tehdit ediyor

Dünyanın dört bir yanından gemilerin üstünde “otostopla” Antarktika’ya ulaşan cinsler, buranın bozulmamış deniz ekosistemini tehdit ediyor.

Bu korunmuş bölgeyi rutin olarak ziyaret eden balıkçılık ve gezgin gemilerini izleyen bir çalışmanın sonuçlarına nazaran. dünya genelinde Antarktika’yı ziyaret eden gemiler 1.500 değişik limandan geliyor.

Cambridge Üniversitesi’nden araştırama başkanı Arlie McCarthy, “Gemiler tüm dünyayı dolaşıyorlar. Bu, çabucak derhal her yerin istilacı çeşitler için potansiyel bir kaynak olabileceği manasına geliyor. Yerli olmayan bu çeşitler, bir ekosistemi büsbütün değiştirebilir.” dedi.

McCarthy, çeşitlerin burada yeni habitatlar oluşturarak Antarktika’nın muhteşem hayvanlarının kendi yaşam alanlarının yok olabileceği ihtarında bulunmuş oldu.

Bilim adamları, gemilerin Antarktika’nın kırılgan yaşam alanlarını bozabilecek çeşitler getirmesine pürüz olmak için daha sıkı tedbirlere gereksinim bulunduğunu söylüyor.

İngiltere’nin Antarktika’da araştırmalar meydana getiren British Antarctic Survey ekibi ve Cambridge Üniversitesi’nden araştırmacılar, Antarktika trafiğinin yoğunluğunu ve bu gemilerin ayrılmış olduğu limanları saptamak için uydu datalarını ve milletlerarası nakliye veri tabanlarını kullandı.

McCarthy, “Yalnız bir limandan gidip geliyor olmamaları sahiden şaşırtıcıydı.” dedi.

Gemilerin global hareketi, Antarktika’nın izole bölgelerini tüm dünyadaki 1.500’den fazla limana bağlıyor.

TUTUNABİLENLER

Geminin gövdesine tutunabilen ve geminin Antarktika’ya seyahatinde hayatta kalabilen rastgele bir deniz tipi, istilacı bir tehdit oluşturabiliyor.

Midyeler, sülükayaklılar, yengeçler ve alglerin dahil olduğu bir grup canlının taşınması ise bilhassa telaş verici olarak yorumlanıyor. Bu canlılar “biyolojik kirlenme” diye isimlendirilen bir süreçle vapur gövdesine tutunup gezi ediyor.

Mesela midye, kutup sularında hayatta kalabiliyor ve kolaylıkla yayılabiliyor, bu da tabandaki deniz ömrünü tehdit ediyor. Midyelerin suyu filtrelemesi, denizdeki gıda zincirini ve onun etrafındaki suyun kimyasını değiştiriyor.

McCarthy, “Burası, denizde istilacı tiplere haiz olmadığımız dünyadaki son yer” dedi. “Doğrusu [hala] burayı korumak için bir fırsatımız var” dedi.

Cambridge Üniversitesi’nden Profesör David Aldridge ise Antarktika’nın yerli çeşitlerinin son 15-30 milyon senedir izole edilmiş durumda bulunduğunu söylemiş oldu.

İstilacı cinsler, kıtanın biyolojik çeşitliliğine yönelik en büyük tehditlerden biri haline getiriyor. British Antarctic Survey’den Prof. Lloyd Peck’in de belirttiği suretiyle, “Antarktika’da yaşayan eşi olmayan bir tipi yitirme bahtınız oldukça daha yüksek”.

TURİST TRAFİĞİ

Araştırmaya nazaran, gezim Antarktika bölgelerine meydana getirilen ziyaretlerin yüzde 67’sini oluşturuyor; bunu yüzde 21 ile araştırma seyahatleri ve yüzde 7 ile balıkçılık izliyor.

Bölgeye düzenlenen gezim maksatlı seyahatlerde, gezgin gemilerinin biyogüvenlik protokollerini takip etmesi zarurî.

Milletlerarası Antarktika Çeşit Operatörleri Birliği’ne nazaran, 2019/20 döneminde bölgeyi 70 binden fazla şahıs ziyaret etti. Ve gezinsel seyahatler pandemi sebebiyle kesintiye uğrasa da, 1950’lerde Şili ve Arjantin’den birinci birkaç yüz ziyaretçinin Cenup Shetland Adaları’na gelmesinden bu yana, gezgin sayısı istikrarlı bir formda artıyor.

Araştırmacılar, bu artışın öteki neticeleri da bulunduğunu söylüyor.

McCarthy BBC News’e verdiği demeçte: “Bu gemilerin gittiği her yerde insanoğlunun çevre üstündeki diğeri tesirlerini de görüyoruz. Bunlar kazara atık salımı, kirlilik, yaban hayatla çatışma veya gürültü rahatsızlığı biçiminde olabiliyor.”

Prof Peck, turizmin Antarktika üstünde hem “pozitif yönde hem de negatif” tesire haiz bulunduğunu konu alıyor:

“Gezim, kıtaya meydana getirilen ziyaretlerin büyük bir kısmını oluşturuyor ve bu yüzden [yerli olmayan türleri] buraya getirebilir. Fakat çeşit operatörleri etrafla oldukça ilgililer ve oldukça fazla güvenlik tedbiri alıyor.”

Gemilerin gövdelerini temizlemek suretiyle Antarktika’yı müdafaaya yönelik biyogüvenlik tedbirleri şu anda Antarktika’daki azca sayıda makul “geçit noktasına” odaklanıyor.

Lakin bu emek verme, dünya genelinde oldukça daha çok limanın bölgeyle kontaklı bulunduğunu ortaya çıkardığı için British Antarctic Survey, Antarktika sularını korumak için “gelişmiş biyogüvenlik protokolleri” ve çevre savunma tedbirleri talep ediyor. Bu, vapur gövdelerinin kameralarla denetlenmesi ve daha sık temizlenmesi manasına geliyor.

Prof. Peck, bunun “iklim krizi sebebiyle okyanus sıcaklıkları artmaya devam etmiş olduğu için” bilhassa kıymetli bulunduğunu ekliyor:

“Her şeyi olduğu suretiyle bırakırsak, buraya bir şeylerin geleceğini biliyoruz.”

Kaynak: Cumhuriyet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir