Azot krizi: Hollanda çiftlik hayvanlarının sayısını yüzde 30 azaltmayı planlıyor

Getty Images

Avrupa’nın en kıymetli tarım ihracatçısı ülkelerinden biri olan Hollanda, çevre için ziyanlı olan amonyak kirliliğini ve bundan kaynaklı azot salımını azaltmak için çiftlik hayvanlarının sayısını üçte bir oranında azaltmayı planlıyor.

Hollanda hükümetinin talebi doğrultusunda Çevre Planlama Ofisi (PBL) tarafından hazırlanan plana nazaran inek, domuz ve tavuk üzere hayvanların sayısı büyük ölçüde azaltılacak.

Çiftçilerin karşı çıktığı plan, çevre örgütleri tarafından son derece olumlu bir adım olarak bedellendiriliyor.

Plan, 2019 yılında Hollanda Danıştayının doğal alanlardaki nitrojen olarak da bilinen azot ölçüsünün azaltılması kararından sonra gündeme geldi. Mahkeme, hükümetin, azot ölçüsünün azaltılması konusunda gereğince adım atmayarak Avrupa Birliği (AB) mevzuatına alışılmamış davrandığına karar vermişti.

Bunun üzerine Hollanda’da iktidar ortağı Demokratlar 66 Partisi (D66) tarafından hayvan sayılarının yüzde 50 oranında azaltılması önerisi gündeme getirildi.

Hollanda’daki çiftliklerde toplam 100 milyon tavuk, 12 milyon domuz, 4 milyon inek ve 600 bin keçi bulunuyor.

İktidar ortağı partiye nazaran, bu hayvanların idrar ve gübresindeki amonyak, azota dönüşerek büyük bir çevre kirliliği yaratıyor.

Hayvan idrar ve gübresindeki azot, çiftliklerdeki akış yoluyla göller ve akarsulara karışarak, yüzey sularındaki oksijeni tüketiyor. Böylelikle yosun oluşumu artarak, doğal ömür alanlarının değerli ölçüde ziyan görmesine neden oluyor.

Getty Images

D66’ye nazaran, Hollanda’daki ziyanlı emisyonların yaklaşık yüzde 70’i tarım ve hayvancılık dalından kaynaklanıyor.

Parti, çiftlik hayvanlarının sayısının yarıya düşürülmesi halinde, tabiattaki azot oranının kıymetli ölçüde azalacağını ve barınma için daha geniş alanlar yaratılacağını savunuyor.

‘Azot krizi’ tartışması reaksiyonla karşılandı

“Azot krizi” ismi verilen tartışma başta tarım ve hayvancılık olmak üzere birçok kesim tarafından reaksiyonla karşılandı.

Hükümet, Danıştay kararı sonrası, azot salımını önlemek maksadıyla otoyollarda sürat limitini akşam 19:00’a kadar 100 kilometreyle sınırladı. Çevre kirliliğine yol açan inşaat projeleri askıya alındı.

Doğal alanlardaki nitrojen salımını 2035 yılına kadar, 2018 ölçümlerine nazaran en az yarıya indirme kararı alan Hollanda hükümetinin talebi üzerine, Çevre Planlama Ofisi, hayvan sayılarının azaltılması için de bir çalışma yaptı.

Getty Images

Plana nazaran, hayvan sayıları üçte bir oranında azaltılması, çiftçilerin üretim haklarının satın alınması ve tarım yerlerinin kamulaştırılması üzere tedbirleri kapsıyor.

Bu mevzuda vakit zaman ülke çapında protesto şovları düzenleyen Tarım ve Bahçecilik Dalı Derneği (LTO) ve çiftçi örgütleri plana karşı çıkıyor ve bunun bir “toprak gaspı” olduğunu savunuyor.

Fakat hükümet, ABD’den sonra dünyanın en büyük ikinci tarım eserleri ve AB’nin en büyük et ihracatçısı olan Hollanda’da doğal alanların korunması ve daha verimli kullanılmasının acil muhtaçlık olduğunu düşünüyor.

Mart ayında yapılan genel seçimlerden bu yana hala hükümetin kurulamamış olması, Lahey idaresini bu hususta zorluyor. Süreksiz hükümet, bilhassa kamulaştırma ve çiftçi ruhsatlarının devralınması hususlarında karar almaya istekli değil.

Çevre örgütleri ‘doğru adım’ olarak görüyor

Tarım Bakanı Carola Schouten, bu iki seçeneği son deva olarak görüyor. Süreksiz hükümet, nitrojen salımı konusunda radikal kararlar içeren uygulamanın, kurulacak kalıcı hükümet tarafından yaşama geçirilmesini istiyor.

Hükümete nazaran, çiftçilerin ikna edilerek istekli satın alma yoluna gidilmesi daha süratli bir tahlil. Bu nedenle, yeni yasama yılının açılışında kamulaştırma ve hayvan sayısının azaltılması konusunda hazır bir tasarı yer almayacak.

Çevre örgütleri ise, PBL tarafından hazırlanan planı, gerçek bir adım olarak kıymetlendirerek, düzenlemenin bir an evvel hayata geçirilmesini istiyor.

Kaynak: Cumhuriyet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.