besiktasli yahya efendi kimdir yahya efendi ve hz hizir hikayesi XOhcQ9qQ

Beşiktaşlı Yahya Efendi kimdir? Yahya Efendi ve Hz. Hızır hikayesi…

İstanbul’un en büyük ve en kıymetli alimlerinden olan Beşitaşlı Yahya Efendi, periyodun en kıymetli müderrislerinden olup birebir vakitte Yasal Sultan Süleyman Süleyman’ın süt kardeşidir. Yahya Efendi birebir vakitte sarayın ileri gelen devlet ricaline de akıl hocalığı yapmış olduğu kayıtlarda belirtilmektedir. O denli ki 3 sultana sadrazamlık yapmış olan Sokullu Mehmet Paşa dahi Yahya Efendi’den tembihler ve dersler almış olduğu bilinmektedir. Sarayın haricinde yaşamış olduğu halde sarayla temas halinde olan Pir, halk ve iktidar ortasında köprü kurarak halkı yakınma ve isteklerini saraya bildirerek tebaanın yanında yer almaktaydı. Oldukça kafi eğitimi olan ve temas etmiş olduğu bireyler vesilesiyle siyasetin fazlaca yakınında yer edinen Yahya Efendi, siyasete karışmayarak Beşiktaş sırtlarındaki dergahında kalmış olarak öğrenciler yetiştirmekteydi. 

Yahya Efendi, Trabzon Kadısı Ömer Efendi’nin oğlu olarak 1495 senesinde Trabzon’da dünyaya gelir. O periyotta II. Beyazıt padişahtır ve oğlu Selim ailece Trabzon’da şehzadelik yapaktadır. Şehzade Selim ile yakın ilgiler kuran Kadı Ömer, sık sık Selim’le görüşerek devlet problemleri üstünde konuşmalar yapmış olduğu bilinmektedir. Kadı Ömer’in eşi Afife Hatun’da oğlu Yahya Efendi ile çabucak derhal birebir vakitlerde dünyaya gelen Kanuni’ye süt annelik yapmaktadır. Yasal ile beraber büyüyen ve birebir medresede tıpkı eğitimleri gören Yahya Efendi, Kanuni’nin isteği ve ricası doğrultusunda İstanbul’a gelmiş olarak müderrislik halletmeye adım atar. Devrin en kıymetli isimlerinden olan Yahya Efendi günümüzde de İstanbul’un tinsel bekçileri olarak anılmaktadır. 

Yahya Efendi’nin oldukca minik yaşlarda eğitim yaşamının başladığı, medrese eğitimlerini Trabzon’da tamamladığı belirtilir. Oldukça minik yaşlarda inzivaya çekilerek nefsini terbiye etmiş olduğu de bazı kaynaklarda rastlanmaktadır. Yahya Efendi ile ilgili malum en hoş ve değişik detay II. Selim’in Şeyhülislam’ı olan Zenbilli Ali Efendi’nin yanında eğitimini tamamladığıdır. Zenbilli Ali Efendi suretiyle kıymetli bir isimden eğitim aldıktan sonrasında türlü medreselerde müderrislikler yapmış olup kendini yetiştirdikten sonrasında periyodun en kıymetli eğitim kurumu olan Sahn-ı Seman Medreselerinde müderrislik halletmeye adım atar. 

Yahya Efendi, Sahn-ı Seman Medresesinde müderrislik yaparken Şehzade Mustafa vakası patlak verir ve Şehzade Mustafa’nın anası Mahidevran Sultan ve maiyeti saraydan gönderilir. Yaşanmış olan bu bahtsız vakaya epey üzülen Yahya Efendi, Mahidevran Sultan’ın yeniden saraya alınması için Kanuni’ye bir mektup muharrir. Yasal Sultan Süleyman ise bu duruma sonlanarak Yahya Efendi’yi Sahn-ı Seman’daki müderrislik vazifesinden azleder. Duruma oldukca üzülen Yahya Efendi kendi imkanlarıyla Beşiktaş’taki kendine bir dergah kurar ve yaşamı süresince burada kalmış olarak öğrenciler yetiştirir.

Yahya Efendi’nin Hz. Hızır (s.a) ile görüştüğü, ondan icazet almış olduğu belirtilmektedir. Hatta bugünde birebir yerinde olan tekkesi, Hz. Hızır ve Hz. Musa’nın kendisine hayalinde gösterdiği nakledilmektedir. Bir rivayete nazaran Yasal Sultan Süleyman’ı da bir kayık seyahatinde Hz. Hızır ile görüştüğü nakledilse de mevzuyla ilgili kaynaklarda kati bir informasyon yer almamaktadır. 

Yahya Efendi’nin kalp gözünün açık olduğu, Hz. Hızır ve Hz. Musa ile görüşmesi haricinde bir diğeri fevkalâde durumu ise Hz. Yuşa’nın Beykoz’daki kabrini bulmasıdır. 

Yahya Efendi, yaşamış olduğu müddet süresince yalnızca Müslümanlara değil, değişik dindeki insanlara da rehberlik etmiştir. Cenaze merasimine Yahudi ve Hıristiyanların da büyük bir üzüntü ile katıldıkları nakledilmektedir. Yahya Efendi, denizciler tarafınca oldukca saygı edilmekteydi. Hatta balıkçılar sabahları balığa çıkmadan evvel sabah namazına müteakiben Yahya Efendi’nin türbesine uğrayıp duasını alarak slm verirdi. Denizciler, gemilerini Yahya Efendi’nin dergahın bahçesine getirir, Yahya Efendi’nin dualarını dinler, amin dedikten sonrasında ‘Eyyem Ola’ diyerek yola koyulurlardı. Bu anane Yahya Efendi’nin vefatından sonrasında da devam eder ve denizciler Beşiktaş kıyılarında Yahya Efendi’nin türbesine yaklaşıp ‘Eyyem Ola’ diye bağırarak slm vermektedir. Bu tabir zaman içinde Heyyamola’ya dönüşerek hala kullanılmaktadır.

Mimar Sinan tarafınca meydana getirilen dergah ve türbe, günümüzde cami olarak kullanılmaktadır. Cami günümüzde de ibadete açıkken, namaz saatleri dahil gün uzunluğu Yahya Efendi’nin kabri ziyaret edilebilmektedir. Yahya Efendi’nin kabri Beşiktaş’tan Ortaköy’e giderken sol tarafta Yahya Efendi Sokağında bulunmaktadır. 

KAYNAK: HABER7
🔥2

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir