BES’in cazibesini artıracak 5 değişiklik

Selçuk ALTUN

Kişisel Emeklilik Sistemi’ni (BES) cazip hale getirmek için kıymetli düzenlemeler yapılacak. 5 başlıkta yapılacak düzenlemeler sonrasındaki yeni periyotta BES’te kıymetli bir sıçrama planlanıyor.

Meclis’ye sunulan 18 unsurluk poşet kanun teklifinde yer edinen düzenlemelerle; devlet katkısı yüzde 25’ten yüzde 30’a yükseltilecek. Toplu katkı hissesi ödemelerinde takip eden yıllarda devlet katkısı verilmesine olanak sağlanacak. Konut alımı, evlilik, eğitim ve gibisi özellik arz eden durumlarda kısmi çekiş yapılması hakkı tanınacak. Otomatik İştirak Sistemi’nde (OKS) 45 yaş üstünün talebi halinde sisteme girişine olanak verilecek. Son olarak da birikimlerin temlik edilmesi, kısaca bir alacak karşılığında diğerine devredilebilmesinin önü açılacak.

Yüzde 30 devlet katkısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz günlerde açıklamış olduğu ekonomik tedbirler paketinin içinde yer edinen bahis başlıklarından bir tanesi de BES’te yüzde 25 devlet katkısı dayanağının, 5 puanlık artışla yüzde 30’a çıkarılmasıydı. Poşet kanuna eklenen bu düzenleme ile beraber, BES’te 2013 yılından bu yana uygulanan ve sistemin büyümesinde kıymetli bir rol üstelenen devlet katkısı 5 puan artıyor. Bu artışın, sistemin gelişme ivmesini hızlandırması planlanıyor.

Bilinmiş olduğu suretiyle, 2022 yılı için açıklanan 5 bin 4 TL brüt asgari ücret fiyatı ile bir iştirakçinin devlet katkısından yararlanacağı senelik üst limit de 18 bin TL’ye terfi etti. Bir diğeri deyişle; 2022 senesinde BES’e aylık 5 bin lira prim yatıranlara devlet de her ay bin 500 lira katkı verecek. Bu şekilde senelik 60 bin lira para yatıranlara 2022 senesinde toplam 18 bin lira devlet katkısı elde edecek. Diğer taraftan, BES ve OKS mukavelelerine başka değişik devlet katkısı verildiği için, hem kişisel emeklilik hem otomatik iştirak kontratı olan iştirakçilerin yararlanabileceği devlet katkısı 36 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Ek olarak, bir başka değişiklikle beraber toplu katkı hissesi ödemelerinin takip eden yıllarda devlet katkısı verilmesine olanak sağlanacak. Doğrusu, BES’e bir yıl içinde alınabilecek devlet katkısı fiyatının üstünde dayanak hak edecek kadar prim yatıran bir iştirakçi, fazla yatırdığı prim meblağı için sonraki yıl devlet katkısı alabilecek.

OKS’de yaşa bakılmayacak

Yeni periyotta, OKS’de yaş sonu da ortadan kalkıyor. Mevcut haliyle, bir işyerinde çalışmaya başlamış olan 45 yaşından ufak şahıslar, patronlarınca OKS’ye kaydediliyor ve brüt fiyatının yüzde 3’ü oranında prim kesilerek sigorta şirketine yatırılıyordu. Değişiklikle beraber, OKS’den yararlanamayan 45 yaşından büyük bireyler için talep etmesi halinde sisteme girişine müsaade verilecek.

Birikimin yüzde 50’si çekilebilecek

BES’teki en kıymetli değişikliklerden birisi de konut alımı, evlilik, eğitim ve gibisi özellik arz eden durumlarda kısmi çekiş yapılmasına olanak tanınması olacak. Bilinmiş olduğu suretiyle, BES’ten emekli olabilmek için minimum 10 yıl prim ödemek ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor. Emekli olmadan erken ayrılanlara devlet katkısı ya asla ödenmiyor ya da tamamlanmamış ödeniyor. Yeni periyotta, sistemden ayrılmadan devlet katkısı hesabındaki fiyatlar hariç, birikim fiyatının yüzde 50’sine kadar kısmen ödeme yapılabilmesinin önü açılacak. Kısmen meydana getirilen ödeme fiyatının yüzde 25’ini aşmamak suretiyle devlet katkısı hesabındaki meblağdan da ödeme yapılabilecek. Bu düzenlemenin bilhassa OKS’de girişleri çoğaltması planlanıyor.

Birikimler temlik edilebilecek

Yeni devirdeki kıymetli düzenlemelerden bir tanesi de BES ünitelerinin temlik edilmesine olanak tanınması olacak. Hesap sahibinin talebi halinde, BES kontratlar bir alacak karşılığında diğerine devredilebiliyor. Lakin, bunun usulüyle ilgili bir düzenleme bulunmuyor. Yeni devirde, BES hesabının devredilmesi durumunda hesap sahibine tanınan hakların devralan şahıs tarafınca nasıl kullanılacağını belirleme mevzusu netleşecek.

2022’de 500 milyar TL büyüklüğe ulaşacak

Emeklilik Nezaret Merkezi’nin açıklamış olduğu 17 Aralık 2021 datalarına nazaran; 2021’in başından itibaren BES ve OKS iştirakçi sayısı yüzde 5 artarak 13,3 milyona, devlet katkısı dahil toplam fon büyüklüğü ise yüzde 60 artarak 273 milyar TL’ye ulaştı. Yaşanmış olan bu pozitif trende fonların başarıya ulaşmış performansının kıymetli katkıda bulunmuş oldu. Dal oyuncuları, Ferdi Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (BEFAS) ile beraber sağlanan süreç kolaylığı ve fon kozmosunun genişlemesi, 18 yaş altındaki ilginin artarak devam etmesi, tıpkı vakitte bazı vakıf, sandık ve dernek suretiyle kuruluşlardaki birikimlerin BES’e transferi, devlet katkısı oranının yüzde 30’a yükseltilmesi suretiyle gelişmeler ile beraber 2022 sonu prestijiyle ortalama 500 milyar TL fon ebatlarına ulaşılabileceğini öngörüyor. Diğer taraftan, Otomatik İştirak Sistemi’nde 2017 yılından bu yana, ortalama 4 senelik kısa bir sürede, 6,2 milyon iştirakçinin sistemde birikim yapması sağlandı. Önümüzdeki devir yeni işe girişler ve otomatik iştirakte tasarrufu cazip hale getirecek düzenlemelerin hayata geçirilmesiyle beraber büyük bir ivme kaydedebiliriz.

18 yaş altında ilgi artıyor

2021’in ortalarına hakikat 18 yaş altının sisteme dahil olmasına olanak sağlanması ile beraber vatandaşların sisteme olan talebi kesimde kıvanç yarattı. Son olarak açıklanan 17 Aralık 2021 tarihindeki EGM datalarına nazaran, 7 ay suretiyle kısa bir zaman diliminde 153 bini aşkın 18 yaş altındaki çocuk sisteme girdi ve devlet katkısı dahil ortalama 325 milyon TL fon ebatlarına ulaşıldı. Devlet katkısının yüzde 30’a yükseltilmesinin ebeveynleri, evlatları için tutum etmeye daha da özendireceği düşünülüyor. Bu kapsamda, 2022’de 1 milyon çocuğun sisteme girmesi planlanıyor.

Kaynak: Dunya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir