binlerce yil oncesine dayanan olimpiyat tarihi YfhZdiJy

Binlerce Yıl Öncesine Dayanan Olimpiyat Tarihi

Olimpiyatlar, binlerde yıl evvel Antik Yunanistan’da ortaya çıktığından bugüne dek hâlâ devam eden, insanlığın nadir geleneklerinden biri. Dünyanın dört bir yanından birçok atlet, kendilerinin sonlarını zorlayarak ülkelerini en âlâ formda temsil etmek için karşılaşmalara katılıyorlar.

Pekala ne zaman başladı bu olimpiyatlar? Niçin yapılıyordu ve hedefi neydi? Bilhassa pandemi sebebiyle ertelenen 2020 Tokyo Olimpiyatlarının yakında başlamış olacak olmasıyla beraber bu soruları yanıtlayıp, olimpiyat tarihini sizlere akıcı bir formda aktardık. Isterseniz insanlığın uzun senelerdir süregelen bu geleneğinin derinlerine zaman kaybetmeden inelim.

Birinci olimpiyat ne zaman yapılmış oldu?

Antik Yunanlılar, spora bayılırlardı ki neredeyse hepsinin tasvirlerinin baklavalı adamlar olmasından bunu idrak etmek pek güç değil. Sporu bu kadar seven Antik Yunan halkı, Yunanistan’ın Güneybatı bölgesindeki Olympia kentinde bir turnuva düzenlediler.

50.000 insan, her 4 senede bir kestirimlere nazaran birinci olarak 2.700 yıl evvel gerçekleşen bu aktifliği seyretmek ve içinde yer almak için dünyanın dört bir yanından Yunanistan’a gidiyordu. Olimpiyat oyunlarını kazanan yarışmacılara o vakitler Antik Yunanlılar, ‘Ehe bizde altın madalya yok ki’ deyip yapraktan yapılmış bir taç veriyorlardı.

Olimpiyatlar niçin yapılırdı?

Her ne kadar spora bayılsalar da Antik Yunanlıların bu aktifliği düzenlemesinin tek sebebi spor aşkı değil. Dünyanın dört bir yanından insanları bu aktifliğe çekebildiğini fark eden Yunan diplomatlar, bu aktifliği tıpkı vakitte dış ilişkiler için de kullandılar. Ne şekilde mi?

Yunanlılar her 4 senede bir bu aktifliği düzenlerken, dünyanın dört bir yanına elçi gönderirdi ve devam eden savaşların olimpiyat müddetince durdurulmasını söylerlerdi. ‘Mukaddes bir sulh’ olarak tanımladıkları bu duyuruyu kendi savaşları ismine strateji geliştirmek için bir avantaj olarak kullanırlardı. Alışılmış bunu halka “Şey, beşerler Olympia’ya inançla gelebilsin diye canım” biçiminde açıklıyorlardı.

Diplomatik nedenler bir yana, Olimpiyat oyunlarının dini bir istikameti de vardı. Hatta dini istikameti daha ağır basan bir şenlik niteliğindeydi. Olimpiyat oyunlarının tamamı, Yunan mitolojisindeki rablerin yaradanı Zeus’a adanırdı ve ziyaretçiler, Zeus Tapınağını ve içindeki altın ve mermerden yapılmış Zeus heykelini görmek için üst üste binerlerdi.

Birinci olimpiyatta hangi oyunlar oynanıyordu?

  • Koşu
  • Uzun atlama
  • Disk atma
  • Güreş
  • Boks
  • Pankrasyon
  • Binicilik aktiflikleri

Koşu

Olimpiyat oyunlarındaki koşularda 3 çeşit kulvar bulunuyordu. Birincisi Olimpiyat alanını baştan sona (200 metre) koşarak tamamlanıyor ve en süratli olan kazanıyordu. İkincisi ise iki cinsten oluşan bir koşu yarışıydı ve 400 metre koşuluyordu. Üçüncüsünde ise 7 ile 24 ortasında değişen tıp sayılarıyla uzun koşu yapılıyor ve atletlerin dayanıklılığı ölçülüyordu.

Uzun atlama

Uzun atlamada atletler, atlama uzaklığını çoğaltmak ismine yular adı verilen taş ya da kurşundan yapılmış tartılar kullanıyorlardı. Atlamalarının son anına kadar ellerinde tuttukları bu tartıları son anda gerilerine atıp sürat kazanıyorlardı.

Disk atma

En antik disk atma oyunundaki disk, birinci olarak taştan ondan sonra demirden, kurşundan ya da bronzdan üretiliyordu. Atma tekniği ve oyunu kazanma kuralı ise günümüzdeki hür disk atışı ile neredeyse birebir.

Güreş

Güreş, Antik Yunan Olimpiyatlarında büyük bir önem taşıyordu zira bir nevi silahsız ordu eğitimi niteliği taşıyordu. O zamanki güreş karşılaşmaları, yalnızca atletlerden biri pes etmiş olduğu zaman bitiyordu, kısaca puan sistemi yoktu.

Boks

Günümüz kurallarıyla boks diyebileceğimiz lakin o vakitler kıran kırana bir dövüşten ibaret olan bu olimpiyat oyununda atletler, ellerini ve bileklerini güçlendirmek ismine kayışlar bağlarlardı. Birinci başlangıçta bu kayışlar bezlerden yapılıyordu ve yumuşaktı lakin ondan sonra deri kayışlar kullanmaya başladılar ve bu da dövüşlerin daha kanlı geçmesine yol açtı. Yine boksta da atletlerden biri pes etmiş olduğu zaman oyun bitiyordu.

Pankrasyon

Günümüzdeki MMA’in atası diyebileceğimiz pankrasyon, dövüş sanatları ve güreşin bir ortaya gelmesinden oluşan bir karşılaşmaydı ve Olimpiyatların en sorun oyunu olarak anılıyordu. Antik Yunanlılar, pankrasyonun Minotaur’u def eden Theseus tarafınca bulunduğuna inanıyordu.

Binicilik aktiflikleri

Antik Yunanistan’ın Olimpiyat oyunlarından en fazlaca bilineni binicilik aktiflikleri, ‘cenk otomobili’ olarak isimlendirilen, bir insanoğlunun sürdüğü ve azamî 2 atın çekmiş olduğu bir vasıta ile gerçekleşen cenk otomobili yarışını içeriyordu. Natürel şimdiki suretiyle at yarışları da düzenleniyordu ve bu yarışlar Hipodromda yer alıyordu.

Olimpiyatların oyunlar dışındaki aslolan hedefi

Oyunların haricinde birinci düzenlenen olimpiyattaki aslolan hedef, oyun oynayıp galip gelmek değildi. Olimpiyatların Antik Yunan devrinde dini bir aktiflik durumunda olmasından daha evvel bahsetmiştik. Tam da bu yüzden olimpiyatların aslolan emeli bir kurban etme seremonisi düzenlemekti.

Olimpiyat oyunlarının 3. gününde, 100 adet öküz Zeus Sunağında yakılarak kurban edilirdi. Bu sunak, kestirim ettiğiniz suretiyle taş ya da mermerden değil kurban edilen öküzlerin küllerinden yapılırdı. Hatta milattan evvel 200 yılı civarında bu külden yapılmış sunağın boyutu tam 6 metre yüksekliğindeydi.

Pekala her yıl bir yerden bir yere götürülen Olimpiyat ateşinin vakası ne?

Aslına bakarsanız Olimpiyat ateşinin antik hiçbir yanı yok zira şaşırırsınız ki olimpiyat ateşini Olympia kentinden yeniden Olympia’ya taşımaya gerek duyulmuyordu. Evet, o vakitler Olympia’daki Hera tapınağında daima yanan bir alev bulunuyordu lakin bunun Olimpiyat oyunlarıyla hiçbir alakası yoktu.

Birinci olimpiyat ateşi ve meşalesi, Amsterdam’da gerçekleşen 1928 Olimpiyatlarında ortaya çıktı. Meşale teslim etme vakası ise 1936 Berlin Olimpiyatlarının organizatörü Carl Diem’in fikriydi. Sonraki yıllarda düzenlenen meşale teslim etme merasimlerinde ise izleyiciler arttı, çeşitli fikirler uygulandı ve günümüzdeki hâline geldi.

Hatta 2004 yılındaki meşale teslim etme merasimi, Olympia’dan Atina’ya gidene kadar 7 kıtanın tamamını sönmeden dolaşmıştı. Şu anda bu tören Olimpiyatların en kıymetli simgelerinden biri ve dünyanın dört bir yanında Olimpiyat meşalesi, barışın simgesi olarak görülüyor.

Antik Yunan Olimpiyatlarında bayanların yeri neydi?

Antik Yunan’da gerçekleşen olimpiyatlara bayanlar da katılabiliyordu lakin yalnızca bekâr olanlar. Evli bayanlar için karşılaşmalara katılmak yasaktı. Eğer evli bir bayanın olimpiyat oyunlarına sızmaya çalmış olduğu tespit edilirse ceza olarak bir dağdan aşağı atılırdı. Bayağı bir çağdaş, değil mi?

Bununla beraber bayanlar birebir vakitte cenk otomobili yarışlarında yer alabiliyorlardı ve bekâr bayanlar ek olarak her 4 yılda bir Olympia’da kendi şenliklerini kutlayabiliyordu. Bu şenliğin ismine ‘Heraia’ deniyordu ve Zeus’un karısı Hera’nın ismine düzenleniyordu. Kazananlar kutsanmış zeytin kısımlarından meydana getirilen taçlar ile ödüllendiriliyordu. Fakat Antik Yunan’da yalnızca Spartalı bayanlar sporla ilgileniyordu bu yüzden fazlaca fazla katılan şahıs olmuyordu.

Pandemi şartlarında gerçekleşecek birinci olimpiyat: 2020 Tokyo Olimpiyatları

Dünyanın tabiri caizse ‘içinden geçenpandemi sebebiyle ertelenen 2020 Tokyo Olimpiyatlarında olimpik oyunlar, 23 Temmuz 2021 tarihinde başlıyor. Dünyanın dört bir yanından gelecek olan sportmenler, ülkelerini çeşitli olimpiyat oyunlarında en âlâ halde temsil edebilmek için ter dökecek.

23 Temmuz ile 8 Ağustos tarihleri ortasında gerçekleşecek olan olimpiyatın sembolü olimpiyat meşalesi, el değiştirerek Japonya’ya 18 Temmuz’da varacak ve Japonya’nın 47 değişik vilayetinden geçecek uzun bir seyahate çıkacak.

Olimpik oyunlardan sonrasında gerçekleşecek olan paralimpik oyunlar ise 24 Ağustos 2021 tarihinde başlamış olacak ve 5 Eylül’e kadar devam edecek.

Kaynak: Webtekno

🔥9

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir