Bir zamanlar dünyanın en büyüğü olan buzdağından milyarlarca ton okyanuslara karıştı

Cpl Phil Dye RAF/Crown CopyrightGeniş lakin fazlaca ince: Başlangıçta A68’in ortalam kalınlığı 235 metreydi

Eriyen devasa buzdağı A68 ile ilgili yeni bir araştırmaya nazaran, erimenin en yüksek düzeye ulaşmış olduğu devirde, okyanusa her gün 1,5 milyar tondan fazla tatlı su karıştı.

Bu, tüm Birleşik Krallık vatandaşları tarafınca günlük olarak kullanılan su ölçüsünün ortalama 150 katı.

A68, kısa bir mühlet öncesine kadar dünyanın en büyük buzdağıydı.

2017’de Antarktika’dan ayrıldığında ortalama 6 bin km2’lik bir alanı kaplıyordu. Lakin 2021’in başlarında ortadan kaybolmuştu.

Bir trilyon ton buzun tamamı eridi.

Araştırmacılar, A68’in erimesinin çevre üstündeki tesirini idrak etmek için değişik emekler yürütüyor.

Leeds Üniversitesi’nden bilim adamlarının oluşturduğu bir grup, Beyaz Kıta Antarktika’dan kuzeye, Cenup Okyanusu süresince Cenup Atlantik’e gerçek hareket ederken dev buzdağının boyutlarının nasıl değiştiğini hesaplamak için mevcud tüm uydu datalarını inceledi.

Bu imajlar, takımın mega buz dağının üç buçuk yıl süresince erime oranlarının nasıl değiştiğini değerlendirmesine destek oldu.

Erime için kilit devirlerden biri A68’in İngiltere’nin Denizaşırı Toprakları’ndan kabul edilen ve sıcak bir iklime haiz Cenup Georgia’ya yaklaştığı vakitlerdi.

BBC

Bir müddetliğine, dev buz bloğunun etrafındaki sığlıklara yerleşerek, burada yaşayan milyonlarca penguen, fok ve balinanın yiyecek arama yollarını kapatabileceğinden tasa edildi.

Lakin bu gerçekleşmedi, zira yeni datalar A68’in burada ayakta kalabilmek için kâfi omurga derinliğine haiz olmadığına gösteriyor.

Leeds Üniversitesi araştırmacılarından Dr. Anne Braakmann-Folgmann BBC’ye verdiği demeçte, “Kıta sahanlığına kısa bir mühlet dokunmuş suretiyle görünüyor. Bu sebeple tek tek dönüş yaptığını ve minik bir modülün ondan koptuğunu gördük. Lakin bu, A68’i sabitlemek için kâfi değildi.” dedi.

Araştırmanın ortak muharriri Prof. Dr. Andrew Shepherd, “Ve sanırım kalınlık varsayımlarında bunun nedenini görebiliyorsunuz.” dedi ve ekledi: “O evrede, buzdağının omurgası averaj 141 metreydi ve bölgedeki batimetri (derinlik) çizelgeleri 150m’yi gösteriyordu. Şu demek oluyor ki ikisi ortasında oldukça azca bir fark vardı.”

A68, Nisan 2021’e kadar takip edilemeyecek kadar sayısız minik kesime bölündü. Fakat bunun ekosistemler üstündeki tesirleri oldukça daha uzun ömürlü olacak.

İngiltere’nin Antarktika Araştırması grubu, buz hacmi büsbütün yok olmadan evvel buradaki şartları seyretmek için A68 civarına bazı robotik planörler yerleştirmeyi başarmıştı.

Biyolojik oşinograf Prof. Dr. Geraint Tarling, bu ve diğer araçlardan elde edilmiş dataların şimdi tam olarak tahlil edilmemiş olmasına rağmen kimi değişik özellikleri ortaya çıkardığını BBC’ye verdiği şu demeçle aktardı:

“A68 etrafındaki fitoplankton çeşitlerinin değişen florasına ve ayrıyeten okyanusun daha derin kısımlarına biriken gerçek unsura dair kuvvetli sinyaller bulunduğunu düşünüyoruz. Planördeki parçacık sensörü, buzdağından oldukça kuvvetli unsur birikim sinyalleri alıyordu.”

Kaynak: Cumhuriyet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir