Birol Ergüven: Elektrikte fiyat sinyali çalışmıyor

Mehmet KARA

Limak Enerji CEO’su Birol Ergüven, mevcut kurallarda hiçbir elektrik tedarikçisinin gelecek 12 ay müddetince sanayicilerin belli bir fiyattan elektrik alma talebini karşılayamayacağını söylemiş oldu. “Bunun oldukça kolay bir sebebi var” diyen Ergüven şu şekilde devam etti: “Talep eden sanayiciye bir yıl süresince geçerli bir fiyattan elektrik verebilmeniz için, bu mühlet içindeki tedarik maliyetinizi bilmeniz lazım. Diyelim ki doğalgaz santralisiniz. Bir sonraki ay, örnek olarak Aralık ayında doğalgaz fiyatının nasıl biteceğini bilmiyoruz. Bakın Kasım sonlarına geldik. Diyelim ki Aralık ayı sonundayız Ocak’ta maliyetin nasıl biteceğini bilmiyoruz. Tüm bir seneyi bilmemiz asla mümkün değil. Bizim çıkıp da o müşteriye durağan(durgun) TL ile bir elektrik fiyatı verebilmemiz mümkün değil.”

Durağan(durgun) fiyattan girdi bulmak kural

Avrupa’daki bir elektrik tedarik şirketinin bir, iki ve hatta üç senelik elektrik satıp sonrasında bu taahhüdünü yerine getirebilmek için elektriği piyasadan tedarik ettiğini özetleyen Ergüven “Peki bu riskli değil mi” sorusuna şu karşılığı verdi: “Değil, zira onlardaki piyasanın derinliği oldukça fazla. Pekala bir doğalgaz çevrim santrali niçin Avrupa’da bir yıl süresince durağan(durgun) fiyattan elektrik satabiliyor da Türkiye’deki satamıyor? Zira Avrupa’daki santral dönerek oradaki doğalgaz piyasasından bir senelik durağan(durgun) fiyattan doğalgaz alıyor. Türkiye’deki santraller alamıyor. Zira burada o denli bir doğalgaz piyasası yok.”

Tüm oyunculara tıpkı kaide şart

Enerji piyasasında, mülkiyetten bağımsız, tüm dal oyuncuları tıpkı kurallara doğal olarak olmadığı sürece özgür piyasadan söz edilemeyeceğini kaydeden Ergüven şu şekilde konuştu: “Bundan dört yıl evvel, gün öncesi piyasasında tavan fiyat uygulanacak desek kimse inanmazdı. Sadece bugün bir tavan var. Zira GÖP ana enerji tedarik kanalı haline getirildi. Doğrusu biz aslına bakarsak piyasanın kurallarını eğdik, büktük, değişik bir şeye döndü, kuşa çevirdik. Artık dönerek de özgür piyasa başarısızlığı uğradı demek hür piyasaya mantığına karşıt. Zira biz aslına bakarsak hür piyasayı uygulayamadık, oluşturamadık. Netice bu.”

Yenilenebilire ilginin sebebi

Birol Ergüven, yaşanmış olan düşüncelere rağmen rüzgar ve güneşin yeni yatırımlarda yüksek hisseye haiz bulunduğunun hatırlatılması üstüne “Bunun sebebi ekonomik. Daha öngörülebilir olduğu, para kazanmış olduğu, yatırımların geri dönüş müddeti belli olduğundan. Şu an siz kömür santrali hayata geçirmeye kalksanız kredi bulamazsınız. Doğalgaz çevrim santrali kurmaya kimse yürek edemez” dedi. “Biz Türkiye’de elektrik piyasasında fiyat sinyaline ihtiyaç duyulan saygıyı gösteremedik” diyen Limak Enerji CEO’su Birol Ergüven, şu şekilde konuştu: “Fiyat ile oldukça oynadık. Oysa fiyat bir habercidir, fiyat bir sinyaldir, size bir şey söyler. Siz fiyatın ağzını kapatırsanız o size bir şey söylemesi imkansız. Baskılarsanız iletisi alamazsınız. Fiyatın düşük olması hepimizin güzeline gidiyor sadece fiyat bir şey söylüyor. O da şu. Elektrik fiyatı yüksek ise bak kardeşim sen eğer tüketmek zorunda değilsen tüketme.”

Fiyatlara baskı, yatırıma pürüz

Fiyatın serbestçe oluşmadığı bir piyasanın gerçek ve ihtiyaç duyulan bildirisi veremeyeceğini söz eden Birol Ergüven şunları söylemiş oldu. “Bu durumda siz de hakikat şeyleri yapamazsınız. Onun için fiyat sinyali en kıymetli şey. Türkiye’de biz fiyat sinyalini baskılayarak, bozarak aslına bakarsak bu iletileri alamaz hale geldik. Bu durumda yatırım yapmayı düşünenler piyasaya daha değişik bakmaya başlıyor. Tahminen bugünü kurtarıyorsunuz, tüketicilerin de güzeline gidiyor fakat bu durum uzun solukta yatırım yapılmasını engelliyor.”

Tüketmeyene ödül lazım

Sistemde tüketmeyeceğim diyen kişinin mükafatlandırılması icap ettiğini kaydeden Birol Ergüven “Bu da tüketimde talep tarafının işin içine girmesidir. Biz hala bunu devreye sokamadık. Niçin sokamadık? Karşılığı yok. Oysa en ucuz elektrik deposu o. İlla tüketim yapmayan bir tesis tüketimini bıraktığında onu mükafatlandırırsanız, bu sayede o an için bu kadar elektrik üretimini gereksiz hale getiriyorsunuz. Bu sayede maliyetiniz düşüyor” diye konuştu.

Kaynak: Dunya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir