Çanakkale’de 107 yıl sonra bulunan 17 Fransız askerin kemikleri defnedildi

Zamanı Gelibolu Yarımadası’ndaki Seddülbahir Kalesi’nin Onarım, Çevre Düzenleme ve Teşhir-Tanzim Projesi kapsamında 2015 yılından itibaren Çanakkale Arkeoloji Müzesi kontrolünde meydana getirilen arkeolojik alan araştırmalarında, kalenin dönemsel gelişiminin yanı sıra Çanakkale Muharebelerine ışık dokunabilecek bulgular ortaya çıktı. Onarımı meydana getirilen kalede, arşiv fotoğraflarından da varlığı malum İtilaf güçlerine ilişkin mezarlığın kapsadığı alanda emekler hassasiyetle sürdürüldü. Mütareke yıllarında oluşturulan 8 Fransız Mezarlığı ortasında Seddülbahir Kalesi içindeki Galinier ya da Genel Karargah Tabyası Mezarlığı da bulunuyordu. 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması’nın akabinde bu mezarların tümü bugünkü Fransız Ulusal Mezarlığı’nın bulunmuş olduğu Morto Koyu’na taşındı.

Seddülbahir Kalesi Onarım Projesi kapsamında Çanakkale Arkeoloji Müzesi kontrolünde sürdürülen arkeolojik saha araştırmalarında zamanı görsellerle pozisyonu örtüşen gömüt alanlarında bir gömüt taşının yanında şu ana kadar birinin kimlik detayları tespit edilmiş 17 askere ilişkin iskelet kesimlerine rastlandı. Bu mezarlarda ele geçen haç, yüzük, gömüt levhası, gömüt taşı suretiyle buluntular, zamanı evraklar ve fotoğraflar iskeletlerin 1915 tarihinde Çanakkale Muharebeleri esnasında cenup cephesinde hayatlarını kaybeden Fransız askerlerine ilişkin bulunduğunu gösterdi. 17 Fransız askerinin kemikleri bugün Seddülbahir Kalesi’nde düzenlenen merasimle Çanakkale Savaşları Gelibolu Zamanı Alan Lideri İsmail Kaşdemir tarafınca Fransız heyetine teslim edildi.

​Törene Fransa Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Mathilde Grammont,  Misyon Şefi Mathilde Grammont, Fransız Akdeniz Bölgesi Kumandan Yardımcısı Tuğamiral Jean Emmanuel Roux de Luze, Müdafa Ataşesi Albay Philippe Boulogne, NATO İzmir’den Yarbay Philippe Riols de Fonclare, Görevli Işgören Remi Ver, NATO İzmir’den Asteğmen 1, Nicolas Beyou, Müdafa Ataşesi Yardımcısı Asteğmen 1 Boris Stoll, Fransız Rahip Peder Alexis Doucet ve Müdafa Ataşeliği’nden Fransız talebe Hugo Desbenoit katıldı.

“Mustafa Kemal Atatürk’ün söylediği suretiyle, onlar da artık bu toprakların evlatları”

Çanakkale Savaşları Gelibolu Zamanı Alan Lideri İsmail Kaşdemir, şunları söylemiş oldu:

“Bugün Çanakkale Kara Muharebelerinin başlangıcının 107’nci yıl dönümü. Fazlaca manalı bir günde, fazlaca manalı bir yerde, fazlaca manalı bir tören icra ediyoruz. 107 yıl evvel bu topraklarda tarihin akışını değiştiren ve Türk milletinin büyük bir zafer kazanılmış olduğu, büyük bir cenk yaşanmıştı. Türk milleti bu topraklarda büyük bir vatan müdafaası yaparak, ‘Çanakkale geçilmez’ diye tüm dünyaya duyuru etmişti. Bugün artık bu topraklarda bir cenk yok ve bu topraklar huzurun, barışın ve inancın toprakları olmuşlardır. Çanakkale Zamanı Alan Bakanlığı olarak, Gelibolu Yarımadası’nda Çanakkale Destanı’nın yazıldığı bu topraklarda, ecdadımızdan bizlere yadigar kalan ne var ise, Çanakkale kahramanlığından bugüne gelen ne var ise restore edip, ayağa kaldırıp, ziyarete açmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Şu an Seddülbahir Kalesi’ndeyiz. Tam Çanakkale Boğazı’nın girişindeyiz. Çanakkale Savaşı’nın en ağır yaşandığı yerlerden birinde, bir gazi yerdeyiz. Çanakkale Boğazı’nın muhafızlarından önde gelen Seddülbahir Kalesi’ndeyiz. Zamanı Alan Başkanlığı olarak bu kaleyi restore etmeye başladığımızda fazlaca ihtimamlı ve ihtimamlı bir onarım emek vermesi başlattık. Arkadaşlarımızla bir arada bu onarım çalışmalarımız esnasında bazı mezarlar ve kemikler tespit ettik. Natürel ki çalışmalarımızı daha ihtimamlı, daha dikkatli hale getirdik. Yapmış olduğumuz emek verme ve araştırmalar sonucunda bu mezarların ve bu kemiklerin Çanakkale Savaşları esnasında ölen Fransız askerlerine ilişkin bulunduğunu tespit ettik. Bu kemikleri çabucak koruma altına aldık. Hem Fransız yetkililerle hem de Türk Dışişleri Bakanlığı’mızın yetkilileriyle temasa geçtik. Bu mezarları ve kemikleri koruyarak bugüne dek geldik. Gerek dinimizde, gerek Türk örf ve adetinde, gerek Türk kültüründe ölülere saygı duymak vardır. Birebir vakitte Gazi Mustafa Kemal Mustafa Kemal Atatürk, 1934 senesinde Anzak annelerine hitaben yazmış olduğu mektupta, bu topraklar üstünde yaşamını kaybeden yabancı askerlerin artık bu toprakların evlatları olduklarını ve bu topraklarda rahatlık içinde uyuyacaklarını söz etmiştir. Ikimiz de Zamanı Alan Başkanlığı olarak bu hislerle çalışmalarımızı devam ettirdik. Bugün Fransız askerlerine ilişkin olan naaşları, kemikleri Fransız yetkililere teslim ediyoruz. Onlar da zamanı alan içinde kendilerine ayrılmış olan Fransız Mezarlığı’na bu kemikleri defnedecekler. Bir kez daha buradan tabir etmek isterim, Çanakkale Savaşlarının, Çanakkale Zaferlerinin 107’nci yıl dönümü mübarek olsun. Bizlere bu toprakları vatan yapanların ruhu şad olsun. Zamanı Alan Başkanlığı olarak Zamanı Alanın, şehitliklerin, Türk milleti için ne kadar kıymetli, ne kadar mukaddes bulunduğunu fazlaca âlâ biliyoruz. Birebir vakitte Zamanı Alanda dünyada birden fazla ülkenin de anıları bulunduğunu fazlaca kafi biliyoruz. Bu hislerimizle bundan sonrasında da çalışmalarımızı devam ettireceğiz.”

Boulogne: “Türk askerlerini de hürmetle yad ediyoruz”

Fransız Müdafa Ataşesi Albay Philippe Boulogne, ise yapmış olduğu konuşmada, “Tarihimizin en ağlatısal devirlerinin birine sahne olan bu uzak diyarlarda topraklarını savunmaya gelen doğu seferi vazife gücü ve Fransız Birliği askerlerinden oluşan 80 bin kişilik Birinci Dünya Savaşı Doğu Cephesi’nde görevli askerlerin anılarını hürmetle yad ediyoruz. Denizciler, Zouave’ler, Senagalli, Cezayirli piyadeler ve lejyonerlerden oluşan toplam 10 bin Fransız ve koloni askeri Gelibolu’da yaşamını yitirdi. Ne verilen kayıpların büyüklüğü ne de savaşın sertliği bu insanların yiğitliklerinden bir şey eksiltemedi. Hamasetleri ve fedakarlık anlayışları asla hatırlanacak. Burada birebir muharebelerde hayatlarını yitiren Türk askerlerini de hürmetle yad ediyoruz. Çanakkale Savaşları Gelibolu Zamanı Alan Lideri İsmail Kaşdemir’e bu merasime katkılarından dolayı bilhassa şükranlarımızı sunarız” dedi.

Konuşmaların arkasından içinde askerlerin kemikleri bulunan önleyici konservasyon kutuları Fransız askerler tarafınca tek tek bir aracı taşınarak konuldu. Morto Koyu’ndaki Fransız Mezarlığı’na götürülen askerlerin kemikleri burada merasimle defnedildi.

Kaynak: Ensonhaber

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.