cocuklar icin oyun tekerlemeleri hangileridir zor ve gulduren tekerlemeler 9NY3ctR1

Çocuklar için oyun tekerlemeleri hangileridir? Zor ve güldüren tekerlemeler…

Kültürümüzde tekerleme, çoklukla çocuk edebiyatında cümbüş ve güzel zaman geçirmek için söylenen, çoğunlukla birbirinden bağımsız ve mana bütünlüğü olmayan sözlerin bir ortaya getirip süratlice söylenen ölçülü ve kafiyeli sözlerdir. Cümbüşün yanında akıcı konuşma, diksiyonu düzeltme ve sözlerini hakikat söylem edebilmek için de başvurulan tekerlemeler, değişik yörelerde değişik isimlerle anılmaktadır. Doğu Anadolu’da döşeme, Cenup Anadolu’da sayışma olarak bilinmektedir. Karagöz – Hacivat orta oyununda muhavere ve çocuk oyunun ebe olarak anılmaktadır. Kelamlı edebiyat kültürün en keyifli ve kıymetli geleneği olan tekerlemeler, günümüzde de evlatların eğlencelerinde yer almaya devam etmektedir.

Türk tarihinde oldukca eski vakitlere dayanan tekerleme kültürü Kaşgarlı Mahmut’un 11. Yy’de yazdığı Divanu Lugati’t-Türk isminde yapıtında dahi yer verilmiştir. Aşık fasıllarında şairlerin birbirlerine attıkları, evlatların hem eğlenmek hem de konuşma kabiliyetlerini geliştirmek için söyledikleri kafiyeli sözlerdir. Masallara ve oyunlara başlamadan evvel girizgah cümleleri olarak kurulan, mana bütünlüğü aranmayan keyifli kelamlar olarak kullanılmaktadır.

1- Bir varmış bir yokmuş, ilkin zaman içinde kalbur saman içinde, o zaman idi ki bitten binek, pireden yedek, çavdardan kalkan, çöpten kargı olurmuş. Bu hal ile düştüm yola, vara vara vardım bir Çamlıbel’e. Çamlıbel’de balçık dizde, yetmiş karga beni görünce daima bir ağızdan, gelen ağamız giden ağamız demezler mi? Armudu taşlayalım, tabanında kışlayalım, uzun kelamdan birisi, ala tavşan derisi, müsaade ederseniz masala başlamış olalım

2- Ilkin zaman içinde, kalbur saman içinde, cinler cirit oynarken eski hamam içinde. Enteşeden menteşeden, bir karpuzcu çıktı şu köşeden. Karpuzcudan karpuz aldım, baktım baktım bakakaldım. Sonrasında aldım bıçağı elime, karpuzun içine daldım. Başladım oymaya, ha oyuyorum, ha oyuyorum, ha oydum, ha oyuyorum, bir türlü sonunu bulamıyorum. En sonunda bir ufak delik yaptım o delikten içeri daldım. Aman efendim neler görüyorum neler…Adıyla sanıyla, yeşiliyle alıylazümrüdüanka dedikleri durup durmuyor mu tam karşımda? Kafdağı’nın üstünden süzülerek bana yanlışsız geliyor, geliyor ha geliyor derken, tam yanıma inecekken, bir de baktım uzaklaştı, yine uçuşa vardı. O uçarken ben koşarken, ben koşarken o uçarken vara vara bir dağa vardık… Bir yüce dağ ki, aman efendim ne dağ, ne dağ… Dağ üstünde bir bağ, bağ tabanında bir dağ, daha birçok zirve birçok dağ. Derken derken bir de baktım ki bir değirmen, değirmende var üç merdiven. Merdivenlerden bir tanesi taş, bir tanesi toprak, bir tanesi tahta. Taş merdivenlerden çıktım, tahta merdivenlerden indim, toprak merdivenlere basa basa değirmene girdim. Girdim ki ne göreyim… Değirmencinin biri değirmen dönderiyor, karısı da oturmuş yün eğiriyor. İkisinin ortasında var bir kara kedi, aman ne kedi, ne kedi… O kedideki gözler, o kedideki kaşlar, o kedideki burun, o kedideki tüyler ve o tüylerdeki pırıltı. O denli bir pırıltı ki, burdan bakan ötelerdeki öteyi, Çini maçini görüyor. Kara kedinin boynunda da bir dev gibi ben var. Aman efendim o nasıl bir ben ki ne ben… O bene baktıktan sonrasında, artık ne değirmenciyi gördüm, ne karısını gördüm, ne ona baktım ne buna, çıktım çardağa, taş attım çaylağa, sonrasında da aldım benli kediyi, düştüm yollara. Yollarda tozu dumana kattım, kedinin de ensesine bir toka attım, başladı miyavlamaya, o denli bir miyavladı o denli bir miyavladı ki, cümle alemi başına topladı. Kadın adam, çoluk çocuk her biri başıma bir taş attı, tümü bir ağızdan bağrıştı, endişeden şaşırdım, Kafdağı’ndan aşırdım. Göründü dağlar, üzümlü bağlar. O bağlara varalım, dağa taşa konalım, çabucak artık şuracıkta duyulmadık, işitilmedik güzelce bir masal kuralım…

3- Be birader buraya bak başı bereli burma bıyıklı bastı bacak kadın berberiyle bizim Bedri Beyefendi beraber bir pirinci birinci buluşta birbirine dizip Bursa pazarına indi Bir berber bir berbere “Bre berber, gel birader, biz beraber Berberistan’da bir berber dükkânı açalım.” demiş.

4- Bir iki tombul tekir
Camdan bakar
Başına takar
Hop hop, altın top

5- Karnım aç
Karnına kapak aç
Değirmene kaç
Değirmenin kapısı kitli
Heybaşı bitli

6- Hakkı hakkının hakkını yemiş.
Hakkı Hakkı’dan hakkını istemiş.
Hakkı Hakkıya hakkını vermeyince
Hakkı da Hakkı’nın hakkından gelmiş.

7- Ayşe Hanımın keçileri,
Hop hop hopluyor,
Arpa, saman istiyor,
Arpa, saman yok,
Kilimcide oldukca.
Kilimci kilim dokur,
İçinde bülbül okur.
İki kardeşim olsa,
Biri ay, biri yıldız,
Biri oğlan, biri kız,
Hop çikolata çikolata,
Akşam yedim salata,
Seni gidi kerata.

8- Ebe ebe gel bizlere
Uzaktan vur elimize
Eğer vuramazsan
Ebesin ebe

9- Bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi,
Bunu sana kim dedi?
Diyen dedi on yedi
Yağlı böreği kim yedi?

10- Kol sarkar,
Kartal kalkar, 
Kartal kalkar, 
Kısım sarkar.
Kısım sarkar

11- Ooooo.
İğne Battı,
Canımı Yaktı
Tombul Kuş Otomobile Koş
Otomobilin Tekeri
İstanbul’un Şekeri
Hop Hop Altın Top
Bundan Diğer Oyun Yok

12- O Piti Piti
Karemalı Sepeti
Terazi Lastik
Jimlastik
Biz Size Geldik
Bitlendik
Hamama Gittik Temizlendik
Dik Dik Dik
Eteğini Dik!

13- Ellerim Tonbik Tonbik
Kirlenince Fazlaca Gülünç
Kirli Eller Sevilmez
Hoşluğu Görülmez
Dişlerim Bakım İster
Hele Saçlar Hele Saçlar
Uzayınca Tırnaklar
Kirlenince Kulaklar
Bizlere Kirli Derler… Pissss Derler

14- Çan Çan Çikolata
Hani Bizlere Limonata?
Limonata Bitti,
Hanım Kızı Gitti
Nereye Gitti?
İstanbul’a Gitti
İstanbul’da Ne Meydana getirecek?
Terlik Ayakkabı Alacak
Terlik Pabuçu Ne Meydana getirecek?
Düğünlerde;
Şıngır Mıngır Oy-Na-Ya-Cak

15- Fış Fış Kayıkçı
Kayıkçının Küreği
Hop Hop Eder Yüreği
Akşama Fincan Böreği
Acele Acele Kayıkçı
Konutta Benim Etim Var
Bir De Yaramaz Kedim Var
Kedim Eti Yerse
Annem Beni Döverse
Vayy! Başıma Gelenler
Hakkıhakkı Hakkının Hakkını Yemiş
Hakkı Hakkı’dan Hakkını İstemiş
Hakkı Hakkı’ya Hakkını Vermeyinve
Hakkı’da Hakkının Hakkından Gelmiş

16- Portakalı Soydum
Başucuma Koydum
Ben Bir Palavra Uydurdum
Duma Duma Dum
Kırmızı Mum
Dedemin Latifeli Up Uzun
Zuma Zuma Zum!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir