covid 19un hizlanmis alzheimer etkisine karsi tedavi gelistirecek 1GThsESt

Covid-19’un ‘hızlanmış Alzheimer’ etkisine karşı tedavi geliştirecek

Beyin cerrahı Prof. Dr. Murat Digiçaylıoğlu, Almanya Ruhr Üniversitesi’nde tıp eğitimini aldıktan sonrasında doktorasını İsviçre’de tamamladı. Hemen sonra ABD’ya giderek bir süre Harvard Tıp Fakültesi’nde çalışmalarını yürüttü. Beyin kanamasından sonrasında beyindeki hücrelerin ölmesini önleyen buluşuyla dünyaca meşhur bilim mecmuası ‘Nature’nin tam 9 sayfa ayırdığı emek harcaması ile adını tüm dünyaya duyuran Prof. Dr. Murat Digiçaylıoğlu, hala Kaliforniya’daki Scripps Enstitüsü’nde araştırmalarını yürütüyor. Bileşik kimya, immünoloji, moleküler biyoloji ve biyofizik alanında, kimi Nobel ödüllü, pekçok kıymetli bilim beşerinin çalmış olduğu Scripps Enstitüsü’ndeki laboratuvarında, bilhassa HIV’nin yarattığı nörolojik hasarlar ve agresif bir beyin tümörü olan glioblastoma tedavisinde beslenmenin tesirlerini inceleyen alışmalar yürütüyor.

Prof. Dr. Digiçaylıoğlu’nun yeni projesi ise, Covid-19 virüsüyle ilgili araştırma. Ortalama 5 ay evvel Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü’ne bağlı “Nörolojik Bozukluklar ve İnme” ünitesine (NINDS) yaptıkları müracaatın geçtiğimiz hafta kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, çalışmanın ayrıntılarını söyledi. Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, koronavirüsün, HIV suretiyle virüsün niçin olduğu bir hastalık olduğuna işaret ederek, nörolojik tesirleri bakımından bilhassa uzun solukta, örnek tablolara yol açabileceğini söylemiş oldu.

“VİRÜS, BEYİNDE HIZLANMIŞ ALZHEİMER’A NEDEN OLUYOR”

Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, “Scripps Enstitüsü’ndeki çalışmalarımızı HIV’in kısa ve uzun vadeli nörolojik tesirleri üstüne sürdürüyoruz. Covid-19’un da benzeri bir şekilde, kısa ve uzun vadeli nörolojik tesirleri üstüne çalışmaya başladık. İkisi ortasında nörolojik tesirleri bakımından benzerlikler var. HIV artık kronik bir hastalık haline geldi. Hastalar, tedavilerle daha uzun mühletler yaşayabiliyor lakin gördük ki bu sefer de HIV olumlu bireylerde uzun solukta kimi nörolojik hasarlar ortaya çıkabiliyor. Bunun sebebi şu anda bilinmiyor. Biz çalışmalarımızla bunu anlamaya çalışıyoruz. Kovid’in de uzun solukta nörolojik hasarlar yaratacağını düşünüyoruz. Zati şimdiden bile görmeye başladık bu tesirleri. Bundan 5-10 yıl sonrasını düşünerek de Kovid’le ilgili bu emekleri başlattık. Hem HIV hem de Covid-19, orijini virüse dayanan hastalıklar. İkisinin de ortak noktası, beyinde ‘nöronal inflamasyon’ dediğimiz duruma yol açması. Kovid şimdi 1,5 senedir hayatımızda, oldukca genç bir hastalık, istatistiksel manada uzun vadeli kati bilgilere haiz değiliz şimdi. Lakin elimizde şimdiden olan bilgiler gösteriyor ki Covid-19’u semptomatik olarak geçirmiş hastalarda kimi nörolojik aksaklıklar gelişiyor. Mühim hasarlar oluşabiliyor. Bunun en değerlilerinden bir tanesi, bellek ve idrak etme eksikliği, beyin kapasitesinin zayıflaması. Hem HIV’de hem Kovid’de gördüğümüz nörolojik hasarlar, Alzheimer’a oldukca benziyor. Hatta bu iki hastalık, ‘hızlanmış bir Alzheimer’a niçin oluyor” dedi.

1,6 MİLYON DOLARLIK ARAŞTIRMADA İNSAN HÜCRELERİ KULLANILACAK

Prof. Dr. Digiçaylıoğlu NINDS tarafınca emek verme için kendilerine 1 milyon 592 bin dolarlık fon verildiğini anlatarak şu detayları verdi:

“Amerikan Sağlık Bakanlığı’nın NINDS ünitesinden 1 milyon 592 bin dolar takviye geldi. Bu emek vermeyi Teksas Üniversitesi’nden dostum temel bilimci (psikoloji) Marc Shaphiro ile beraber yürütüyoruz. Hayvan Covid-19 bu araştırma için uygun bir model değil ne yazık ki. O nedenle biz insanlardan, biyopsilerden elde ettiğimiz hücreleri kullanarak, virüsün orjinal ve genetik modifikasyona uğramış S1 kancasının (Spike proteini) hücrelerde ortaya çıkardığı veya çıkarabileceği hasarları görmeye çalışıyoruz. Bilhassa gözlediğimiz bir şey, beyin kan bariyerinde bu S1 kancasının yarattığı hasarlar var. Bu da beyinde bariyer işlevi görmesi ihtiyaç duyulan kan bariyerinin işlevini gerçekleştirememesine niçin oluyor. Bu şekilde de beyne girmemesi ihtiyaç duyulan çeşitli hususlar denetimsiz bir formda beyne giriyor ve bu da bilhassa nöroinflamasyonu tetikliyor. Tabloyu daha ağır bir duruma getiriyor. İkinci bir basamakta da beyne giren mikroglialar (beynin bağışıklık sistemi hücreleri) denetimsiz bir formda artıyor ve inflamasyonu daha da ateşlendiriyor.”

“AŞIDAKİ mRNA TEKNOLOJİSİ, TEDAVİ İÇİN DE KULLANILABİLECEK”

Projenin 5 yıl süreceğini belirten Prof. Dr. Digiçaylıoğlu, kelamlarını şöyleki noktaladı:

“İlk bir yılda genel hücresel düzenekleri göreceğiz. Şu demek oluyor ki hangi sinyal düzenekleri beyin kan bariyerini zedeliyor, oradaki endotel hücrelere S1 kancası nasıl ziyan veriyor, bir manada hücre içindeki konuşmaları, irtibatı göreceğiz. Onu ortaya çıkardıktan sonrasında da kovid geçirmiş istekli hastalarda, beyin kan bariyerini dengelersek ya da sabitlersek, S1 kancasının verdiği ziyanlar azalıyor mu, geri çevrilebiliyor mu buna bakacağız. Bunu yapmak için de kovid aşılarının geliştirildiği teknolojiyi, mantığı kullanarak yapacağız. Şu demek oluyor ki beyin kan bariyerine S1 şu demek oluyor ki spike proteininin verdiği ziyanı, mRNA teknolojisi kullanarak ya önlemek ya da geri çevirmeyi amaçlıyoruz. Messenger RNA, şu demek oluyor ki mRNA’yı kan beyin bariyerinin virüs karşısında zayıf kalmasını önleyecek şekilde kullanabiliriz. Netice olarak mRNA teknolojisi yalnızca kovid aşısı olarak şu demek oluyor ki hastalığı önlemek için değil, kovid’in yarattığı nörolojik hastalıklarda da tedavi olarak kullanılabilir.”

Kaynak: Memurlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir