Çözüm Bulma Oyunu


Ufaklıklara kendi sorunlarını çözebilmeleri için fırsat oluşturmak, onların iç yada dış dünyalarındaki yaşadıkları sorunlarda, kendi başına savaşım etmelerini öğretir fakat bu aşamada anne babalar olarak bizi bazı sorular beklemektedir:
•Hangi noktada, ne kadar müdahale etmeliyim?
•Hangi noktadan sonrasında kendisi başa çıkmalı ve çözümü bulması için hangi noktada çocuğumu yalnız bırakmalıyım?
•Acaba bilincinde bile olmadan, çocuğun yerine problem çözmede ben rol alıyorsam bu, onun gelişimini nasıl etkisinde bırakır?
•Empati, özgüven, çaba, zamanı doğru kullanmak şeklinde duygusal gelişim süreçleri bu durumda nasıl şekillenir?
• Yaşanılan probleminin kendisine, “bir eğitim modeli” gözüyle bakarsak, bu problem aslen çocuğun gelişimine katkı elde eden bir fırsat olarak düşünülebilir mi?

Kısaca paradigma şu şekilde: Ortada bir problem var fakat biz ona “problem” değil, “fırsat” diyoruz, bakış açımızı bu şekilde değiştiriyoruz ve sorunla karşılaştığımızda derhal oyuna başlıyoruz fakat oyunu anlatmadan ilkin algoritma, hedonizm, SWOT analizi, C++ ve gamification üstüne kısa bir informasyon paylaşımı yapmalıyım. Bu kısmı atlayalım derseniz ki bence demeyin, gene de demek isterseniz; sondan beşinci paragraftan yazıya devam edebilirsiniz ?

Yazılım dünyasında bir programlama dili var: C++ . Bu dil, benim hayatımda ciddi bir dönüm noktası oldu şundan dolayı ona yalnızca öğrenmem ihtiyaç duyulan bir programlama dili olarak bakmamıştım. Bu dili öğrenirken öğrendiğim algoritma, bununla beraber beni içsel olarak da eğiten bir felsefe oldu aslen.

Algoritma, özetlemek gerekirse belli bir problemi belli bir amaca ulaştırmak için tasarlanan yol demek. Algoritmayı iyi çözüp, C++ bilgini de genişletirsen, birazcık da çaba ve süre ile bilgisayar dünyasında neredeyse yapamayacağın hiçbir program yok! O denli net fakat problem şu ki; algoritmayı çözmek, kendine fırsat vermek, dili öğrenmek ve zamanı iyi değerlendirmek: Bunların hepsi bir tüm ve doğru kullandığında hedefe kısaca yazmak istediğin programa ulaşırsın.

O halde ben bu “problemi” problem değil de, oyun olarak düşünürsem ne olur?
O halde “benim sorunum, artık bir oyun olur ve çözmek için daha keyif alırım”. Kısaca, tıpkı zeka oyunları şeklinde düşünün; algım problemi artık problem değil, oyun olarak görüyor… Beynimiz hedonisttir ve bir şeyleri iyi öğrenmenin en iyi yolu da, beynimize haz verecek şekilde öğretmektir. Sokrates’in talebesi Aristippos’un öğretisi olan hedonist, hazcılık anlamına gelir ve felsefi bir görüştür.

Hedonizm ve algoritmadan sonrasında, çözüm bulma oyununu aktarırken değinmem ihtiyaç duyulan bir mevzu daha var ki o da gamification terimi. Gamification ise oyunsallaştırma demek. Kısaca oyun dışı alanlarda, kişileri motive etmek ya da öğretmek ya da sorun çözmek amacı ile kurumsal yapılarda izlenilen bir yoldur.

Aslına bakarsak tüm bunların hepsine baktığımızda, çıkan sonuçlar hep aynı: Bir probleme giderken, gidilecek yolun SWOT analizini çıkarmak da diyebiliriz. Kısaca problem her ne ise o probleminin kuvvetli yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri zihinsel olarak çözümleme etmek ve bakış açımızı, algımızı oyun olarak değişiklik yapmak ve çözüm odaklı olmak.

Her iki çocuğum da 3 yaşına geldiklerinden sonrasında, algoritma tekniklerini geliştirecek bir oyun oluşturdum kendimce ve ilerleyen dönemlerde tek başına problem çözmede bana gerek kalmadan kendi başlarına hallettiklerini, bu oyunun oldukca işe yaradığını da görüyorum. O yüzden de bu oyunumuzdan anlatmak istedim. Oyunun adı Çözüm Bulma Oyunu ? Bu oyun zihin ve hayal gücüyle oynanıyor. Her soruna bakılırsa de oyunun senaristliği şekilleniyor. Örnek olarak, diyelim ki Güneş ödev yapıyor. Ödevi de yazı defterinde alt alta sıralanmış satırlardaki cümlelerin tekrarını yazmak. Fakat ortada bir problem var: Güneş, sıraları karıştırıyor ve 1. satırdan sonrasında 2. satırı yanlışlıkla atlıyor ve direkt 3. satırı yazıyor şeklinde. O halde bu problemi çözmek için derhal çözüm bulma oyununa geçiliyor.

Oyunun düşünme şekli şu:
1. Problem Nedir: Satırları karıştırıyorum.
2. Hedef Nedir: Satırları karıştırmadan doğru sıralamada yazmak.
3. Başarmam Ihtiyaç duyulan Mevzu Nedir: Sıralama takibini doğru yapabilmek.
Dördüncü sual ile beraber işin içine artık hedonizm ve gamification giriyor.
4. Bunun İçin Nasıl Bir Çözüm Bulabilirim: Örnek olarak yazacağım satırın her kelimesinin üzerine artı işareti koyarsam, nerede kaldığımı işaretlemiş olurum ve bir sonraki satırı da karıştırmam.
Algoritma, SWOT analizi işin bu kısmındaydı. Kendime eğlenebileceğim bir durum oluşturmak ve bu durumun SWOT analizini çıkarmak. Bundan sonrası ise çözüm bulma oyununun hedefini gerçekleştirmek oluyor.

Bir başka örnek daha verelim:
1. Problem Nedir: Oturduğumuz masadan ayrılıp, park alanına gideceğim fakat park alanına giden yoldaki tüm masalarda öteki insanoğlu oturmuş olduğu için, sandalyelerden dolayı park alanına ulaşamıyorum.
2. Hedef Nedir: Parka gitmek.
3. Başarmam Ihtiyaç duyulan Mevzu Nedir: Park alanına gidebilmek için kapalı alanlar arasından kendime yol açabilmek.
4. Bunun İçin Nasıl Bir Çözüm Bulabilirim: Birinci alternatifim; yolumun üstünde denk gelen her masadan izin isteyip kendime yol açmak. İkinci alternatifim ise; park alanına gideceğim yolu bir labirent oyunu şeklinde düşünmek. Yolu izliyorum, eğer çıkmaz yol ise sağ yada sol tarafımı gözlemleyerek çıkış yolu arıyorum. Bu, park alanına ulaşana kadar bu şekilde devam ediyor ve sonunda sorunumu çözüp temiz alanına ulaşıyorum.

Başka bir örnek daha verelim:
1. Problem Nedir: Montumun fermuarını çekemiyorum.
2. Hedef Nedir: Montumu giymek.
3. Başarmam Ihtiyaç duyulan Mevzu Nedir: Fermuarımı geçirmeyi öğrenmek ve mont giymeyi başarabilmek.
4. Bunun İçin Nasıl Bir Çözüm Bulabilirim: Birincisi; fermuarım, fermuarın en uç noktasında mı? Kısaca onu geçirebileceğim konumda mı yoksa konumu yanlış mı? İkincisi; Fermuarımın konumu doğru ve en aşağıda ise, fermuarımı tuttuğum yeri doğru kavrıyor muyum? Üçüncüsü; Fermuarım takıldı ise stres yapmak ya da çekiştirmek yerine, mekaniği engellemiş olan bir durum var mı; onu gözlemliyorum. Böylelikle, birkaç denemeden sonrasında yukarıda da bahsettiğim şeklinde; informasyon, çaba, özgüven, süre ve oyun tekniği ile sorunumu çözüyorum.

Problem Çözme Oyunu, benim senelerdir kendim için uyguladığım bir yol. Kısaca bu zihin oyununu yalnızca çocuklar için değil, kendimiz için de uygulayabiliriz. Böylelikle aslen soruna bakış açımız farklılaşıyor ve bu doğrultuda stres de daha azca yaşanıyor. Oyun, beyin egzersizi, sorgulama, problem çözme ve felsefe; aslen hepsi beraber bana çözüm sunuyor. Bu oyunu hayatıma dahil ettiğimden beridir şu gerçeği de gördüm aslen: stres iş yoğunluğundan değil, işe nasıl baktığımla alakalıymış meğer. Şu sebeple insanı iş yoğunluğu değil, stres yorarmış. Yaşamı da bir çözüm bulma oyunu olarak düşünürsek, yaşam daha keyifli, problemler ise bir oyundan ibaret kalıveriyor.

Neşenin bolca olduğu oyunlar dileğimle,
Şule Alkış

KAYNAK: BİRANNETAVSİYESİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.