Dönmez: Hedef enerjide kontrol edilebilir dışa bağımlılık

Mehmet KARA

Enerji Bakanı Fatih Dönmez, Sakarya Gaz Sahası’ndaki büyük doğalgaz biriki keşfi yardımıyla “fosil yakıt yoksulu Türkiye” algısını yıktıklarını, Türkali-7 kuyusunda sondaja başlanacağını söylemiş oldu. Dönmez, güçte dışa bağımlılığı denetim edilebilir noktaya getirmeyi hedeflediklerini bahsetti.

Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, PETFORM tarafınca meydana gelen 13. Hidrokarbon Arama-Üretim İstişare Toplantısı’na katıldı. Buradaki konuşmasında Türkiye’nin öteden beri fosil yakıtlar yoksulu olarak bilindiğini hatırlatan Dönmez, “Aslen petrol hakkında kullandığımız kaynak zengini olmadığımız cümlesini şimdiye kadar organik gaz için de kullanıyorduk. Lakin 2020 yılı Temmuz ayında Karadeniz’de keşfettiğimiz organik gaz ve bu bölgeden beklediğimiz yeni müjdeli haberlerle beraber ülkemizin bu husustaki makûs talihinin değiştiğini ve bu cümleyi bundan sonrasında kullanmayacağımızı büyük bir sevinçle belirtmek isterim. Biz aramaya, üretmeye devam edeceğiz. Her arayan bulamaz lakin bulanlar arayanlardır. Çalışmalarımızı bu tarafta hassasiyetle devam ettiriyoruz. Her zaman şunu söylüyoruz var ise kesinlikle bulacağız.”

Sondaj ve araştırma filosu

Oruç Reis ve Barbaros Hayrettin Paşa Sismik Araştırma gemileri ile Fatih, Yasal ve Yavuz Sondaj gemileri ile arama ve sondaj gemisi filosunu güçlendirdiklerini özetleyen Fatih Dönmez şu şekilde dedi:

“Mevcut sondaj filomuza geçtiğimiz günlerde bir yenisini daha ekledik. Yedinci jenerasyon, son teknolojiyle donatılmış yeni sondaj gemimizin alımını tamamladık. Dünyada bu gemiden yalnızca 5 tane var. Bunlardan birinin de bizde olması hepimizi gururlandırıyor ve heyecanlandırıyor. Bu gemiyle oldukça kıymetli emek harcamalar yapacağız. 2022 yılının bahar aylarında bu gemimiz de gruba dâhil olacak ve Haziran ayı suretiyle sondaj faaliyetlerine başlamış olacak inşallah.”

Dışa bağımlılıktan kurtulmak

Sondaj ve araştırma gemilerini kuvvetli irade ve kararlılık yardımıyla Türkiye’ye kazandırdıklarını vurgulayan Fatih Dönmez şu şekilde devam etti:

“Enerjide bağımsız bir Türkiye pek oldukça istikrarın de gene oluşmasını elde edecektir. Petrol ve organik gaz bugün enerji ithalatımızın büyük bir kısmını oluşturuyor. Bu durumu aksine çevirmenin en kıymetli yollarından biri güçte kendi kendine yeten bir ülke olmaktan geçiyor. Zira biliyoruz ki petrol ve gaz kesimi, dünyada meydana gelen tüm ekonomik krizlerden, ülkeler ortası problemlerden etkilenen bir yapıya haiz ve dışa bağımlılık bu tesirin daha çok hissedilmesine sebep olan ögelerin en başlangıcında geliyor.”

Denetim edilebilir dışa bağımlılık

Türkiye’yi, dışa bağımlı olduğu kaynaklarda durumu denetim altında tutabilir bir düzeye getirmek istediklerini özetleyen Enerji Bakanı Dönmez şu şekilde dedi:

“Yerli üretimi çoğaltmak istikametindeki çalışmalarımız devam ediyor. Ulusal Enerji ve Maden Siyasetimiz bu fikirlerle ortaya çıktı. Daha çok arama ve sondaj yapacağız. Daha çok yerli ve yenilenebilir enerji alanında emek harcama yapacağız. Madenlerimizi daha çok ortaya çıkaracağız. Madenlerimizi işleyerek daha çok uç yapıt olarak ihraç edeceğiz.”

Yeni teknolojiyle eksi kuyuları ihya

Fatih Dönmez, daha evvel açılıp (petrol yok) denilerek kapatılan kuyulardan kimilerinin, yeni elde edilmiş bilgiler ışığında gene değerlendirildiğini söylemiş oldu. Dönmez, “Eski alanlarımızı yeni bir anlayışla, yeni yöntem ve formüllerle yine ele alıyoruz. 1982 senesinde kapatılan Varınca-1 kuyumuzu, bugün yeni teknolojilerle yine değerlendirdik ve günlük 3 bin varilin üstünde bir üretimle devreye aldık. Yatay sondajlarla da bilhassa çatlak rezervuara haiz alanlarda üretimlerimizi artırıyoruz. Adıyaman’daki Karakuş alanımızda 1995 senesinde üretimi biten kuyularımızdandı. Lakin yeni bir teknikle kuyumuzu gene açtık ve bugünkü üretimimiz daha evvelkinin neredeyse 2 katına çıktı.”

Cudi’de kaliteli petrol

Enerji Bakanı Dönmez, daha evvel arama-üretim yapılmayan Cudi’de bugün 35 API kalitesinde günlük 700 varillik bir petrol üretimi düzeyine ulaşıldığı bilgisini paylaştı. Karadeniz’deki aramalarda ülke iktisadına büyük sıçrama yaptıracak seviyede biriki keşfi yapıldığını tabir eden Bakan Fatih Dönmez, “Öteki taraftan ülkemiz üstünde oluşturulmuş negatif psikolojinin ortadan kalkması açısından bir terapi durumunda oldu. Tüm bu pozitif sonuçlar hiçbir şey yapmayarak olmuyor. Bakanlığımız tüm üniteleriyle gecesini gündüzüne katarak çalışıyor” dedi

Karadeniz’deki her adım muvaffakiyet kıssası

Hidrokarbon kaynaklar aramaya yönelik Karadeniz’de yürütülen çalışmaların her birinin değişik bir muvaffakiyet kıssası bulunduğunu söz eden Enerji Bakanı Fatih Dönmez, bu bahisteki son gelişmelere de değindi:

“Halen çalışmalarımız devam ediyor. Sakarya Gaz Alanı Geliştirme Projesi kapsamında şu ana kadar oluşturulan 7 kuyuya ek olarak, Fatih çalışmalarını şu an Türkali-6 kuyusunda sürdürüyor. Lüzumlu hazırlıkların tamamlanmasını müteakip Türkali-7 lokasyonunda da sondaj çalışmalarına başlayacağız. Türkali-2 kuyusunda planlanmış olan uzun periyodik akış testleri üç değişik düzeyde Yasal Sondaj Gemisi tarafınca muvaffakiyetle yürütüldü.

Bu testler esnasında elde edilmiş dataların kıymetlendirilmesi ve üretim planlamasına temel teşkil edecek modelleme çalışmalarımız devam ediyor. Lüzumlu hazırlıkların akabinde Türkali-1 kuyusundaki testlere başlamış olacak.”

Sakarya Sahası’nda birinci gaz üretimi 2023’te

Enerji Bakanı Fatih Dönmez, dördüncü sondaj gemisi Yavuz’un kule montajı ve lüzumlu ilişki emekleri ile denetimlerinin Filyos limanında devam etmiş olduğu bilgisini paylaştı. Bu hazırlıkların tamamlanmasının akabinde Yavuz Sondaj Gemisi’nin de mevcut takıma takviye vermeye başlayacağını kaydeden Dönmez, yeni emek harcamalar hakkında da şu açıklamalarda bulunmuş oldu:

“2022 yılı birinci çeyreğinde Fatih Sondaj Gemimizle bir arama kuyusu daha kazmayı planlıyoruz. 2022 yılı içinde tüm kuyularda üretim öncesi tamamlama operasyonlarını bitirmeyi planlıyoruz. Bir taraftan da, deniz tabanı üretim sistemleriyle kara tesislerinin materyal temini ve inşaat emekleri tüm süratiyle devam ediyor. Dağıtım sınırının deniz tabanına yerleştirilmesi çalışmalarına da 2022 yılının birinci yarısında başlayacağız inşallah. Tüm bu çalışmaların tamamlanmasını takip eden süreçte 2023 senesinde Sakarya Gaz Sahası’ndan birinci faz üretime geçmeyi hedefliyoruz.”

Sismik çalışmalara devam

Enerji Bakanı Fatih Dönmez, arama emekleri yürütülen sahanın potansiyelini daha net ortaya koyabilmek için üç boyutlu sismik veri toplamaya önümüzdeki süreçte de devam edileceğini söyledi. Dönmez şu şekilde dedi:

“Amasra-1 kuyusu ile keşfini gerçekleştirdiğimiz Şimal Sakarya Alanını, hali hazırda üretim yatırımı yaptığımız Sakarya Alanından başka kıymetlendiriyoruz. Sakarya Gaz Sahası’nda, birinci fazda 10 kuyudan günlük 10 milyon metreküp üretim yapacağız. İkinci fazın tamamlanması sonrasında açılacak kuyu sayısına bağlı olarak bu sayı 40 milyon metreküpe kadar çıkacak. Şimal Sakarya Gaz Alanının da bir an ilkin ekonomimize kazandırılmasını sağlayacak yatırımların planlaması fakat bu alanda açılacak tespit kuyuları ve yine bu kuyular üstünde yapılacak testlerle ortaya çıkacak.”

Bir yılda 236 kilometrelik sondaj

Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 2020 yılının petrol ve organik gaz faaliyetleri açısından başarıya ulaşmış işler ortaya koydukları bir yıl bulunduğunu söz ederken, şunları ekledi:
“2020 senesinde Güneydoğu Anadolu Bölgemiz yüklü olmak suretiyle toplam 106 kuyu açtık. 106 kuyunun; 48’i üretim, 39’u arama, 19’u ise tespit kuyusu. Bu kuyularda toplam 236 bin 477 metre sondaj yaptık. Arama kuyularımızın 6’sı petrol, 7’si organik gaz, tespit kuyularımızın 12’si petrol, 1’i organik gaz ve üretim kuyularımızın ise 45’i petrol açısından pozitif sonuçlandı.”

Bütçeye 0.9 milyarlık gaz ve petrol katkısı

Türkiye’nin 2020 senesinde; 22 milyon 269 bin 326 varil ham petrol, 457 milyon 826 bin 359 metreküp organik gaz üretimi gerçekleştirdiğini kaydetti. Bu emek harcamalar sonucunda toplamda 880 milyon 713 bin 398 TL’lik devlet payını bütçeye gelir kalemi olarak yazdırdıklarını özetleyen Enerji Bakanı, 2021 yılı datalarına dair ise şunları söylemiş oldu:

“Bu yıl Ekim sonu itibariyle 19,8 milyon varil ham petrol ürettik. Bunun yüzde 76’sını TPAO kalan yüzde 24’ünü ise hususi bölüm eliyle ekonomimize kazandırdık. Doğalgaz üretiminde ise toplam 347,3 milyon metreküp üretimi gerçekleştirdik. Bunun da yüzde 80’ini TPAO kalan yüzde 20’sini ise diğer firmalar üretti. Günlük ham petrol üretim averajımız ise 65.328 varil olarak gerçekleşirken, 1.15 milyon metreküplük de doğalgaz üretimimiz oldu.”

Teknolojide yerliliğe tartı vermek

Yerli kaynak üretimi yerli teknoloji üretimine de büyük kıymet verdiklerini hatırlatan Enerji Bakanı Fatih Dönmez, “Daha evvel ithal ettiğimiz Deniz Altı Robotu, Kuyu Başı Ekipmanları, Hidrolik Çatlatma Ünitesi, Yerli Kara Sondaj Kulesi, Sondaj Koruma Borusu suretiyle pek oldukça yapıt artık yerli endüstrimiz tarafınca yapım ediliyor” diye konuştu. Bakan Fatih Dönmez, alanında kamu-özel kesim sinerjisini daha ileri boyuta çıkarmak icap ettiğini vurgularken. Hususi bölümün bu alana daha çok yatırım yapmasını bekliyoruz. Biz her zaman sizin yanınızdayız. Aslen tamamımız tıpkı gemideyiz. Çoğumuz birebir amaca yürüyoruz” dedi.

Petrol ve gazın hissesi 2040’a kadar minimum yüzde 50

Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, tüm dünyada trend haline gelen yenilenebilir kaynaklara yönelik yatırımlar hızlıca artmaya devam etse de meydana getirilen projeksiyonlara nazaran 2040 yılına kadar global gücün yarısınının petrol ve organik gazdan karşılanacağı varsayımına yer verdi. “Bu gerçeği göz arkası edemeyiz” diyen Bakan Dönmez, kelamlarını şu şekilde sürdürdü:

“Biz emin bir şekilde üzerimize düşeni halletmeye azami çaba gösteriyor ve kendi kendine yeten ülke olma yolundaki çalışmalarımızı büyük bir çabayla yürütüyoruz. Şimdiye kadar ortaya koyduğumuz tüm emek harcamalar ülkemizin dünyada üst lige çıkması istikametinde oldu. Bu işin ekip işi, bu iş birlik, beraberlik, dayanışma işi. Biz daima beraber daha güçlüyüz.”

Kaynak: Dunya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir