emekli olacaklar dikkat sartlar degisti bGggmRTG

Emekli olacaklar dikkat! Şartlar değişti

Engellilerin emekliliğinde tahminen en eleştiri nokta engellilik oranlarının tespit edilmesi. Engellilik oranına nazaran emeklilik şartı değişiyor. Milliyet’ten Cem Kılıç bahsin ayrıntılarını bugünkü köşesinde paylaştı.

İşte Cem Kılıç’ın o yazısı:

Engelliler başka sigortalılardan değişik olarak yaş kuralına doğal olarak olmaksızın emekli olabilirler. Bunun için birinci olarak engellilerin engellilik oranlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu oran engellilerin emekliliğinde eleştiri noktadır. Engellilik oranına nazaran emeklilik şartları farklılık göstermektedir.

Engellilerden bir patrona bağlı olarak çalışanlar, doğrusu 4/a’lılar, engellilik oranı ve birinci kere sigortalı oldukları tarihe nazaran emeklilikte değişik şartlara tabidirler.

Birinci sefer 1 Ekim 2008 ve sonrasında sigortalı olan engelliler, SGK’dan alacakları sevk ile yetkili hastanelerden aldıkları sağlık raporları uyarınca emek verme gücündeki yitik oranına nazaran emekli olurlar. Buna nazaran; sağlık şurası raporuna nazaran emek verme gücü kaybı;

Yüzde 50 ila yüzde 59 ortası sigortalılar 16 senelik sigortalılık müddeti ve minimum 3.700 gün,

Yüzde 40 ila yüzde 49 ortası olanlar ise 18 senelik sigortalılık müddeti ve minimum 4.100 gün kaidelerini yerine getirdiklerinde emekli olabilirler.

Lakin 1 Ekim 2008 ila 1 Ocak 2015 ortasında birinci kere sigortalı olan engelliler için kademeli geçiş ile belirlenen emeklilik şartları kelam mevzusu. Birinci kez sigortalı olunan tarih ilerledikçe emeklilik için geçerli şartlar ağırlaşmaktadır. 01.01.2015 ve sonrasında birinci kere sigortalı olan engelliler minimum 4.320 gün prim ve 16 yıl sigortalılık kaideleri ile emekli olabilir. Bu durumdaki bireylerin birinci sefer sigortalı oldukları tarihe nazaran emeklilik için doğal olarak oldukları prim ödeme gün sayısı yandaki tablodaki üzeredir.

KAZANILAN HAKLAR NASIL KORUNACAK?

Birinci kere 1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olmuş engellilerin kazanılmış hakları korunmuştur. Bu tarihten evvel birinci sefer sigortalı olmuş engelliler, engellilik sebebiyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olduklarını vergi daireleri veya defterdarlıklar tarafınca sevk edildikleri ve Esenlik Bakanlığı’nca belirlenen yetkili sağlık kurumlarından aldıkları raporla tespit ettirmeli. Engelliliği sebebiyle vergi indiriminden yararlanan sigortalılardan 6 Ağustos 2003 prestijiyle 12 yıl ve daha çok sigortalılık mühleti bulunanlara engellilik derecelerine nazaran kademeli geçiş ile emeklilik hakkı sağlanmıştır. Lakin bu tarihten sonrasında birinci kere sigortalı olanlar için aşağıdaki şartlar geçerlidir.

Engellilik oranı yüzde 80 ila yüzde 100 ortası olanlar için 15 yıl ve 3.600 gün,

Engellilik oranı yüzde 60 ila yüzde 79 ortası olanlar için 18 yıl ve 4.000 gün,

Engellilik oranı yüzde 40 ila yüzde 59 ortası olanlar için 20 yıl ve 4.400 gün.

6 Ağustos 2003’ten evvel sigortalı olanlar ise emeklilik için kademeli geçişe doğal olarak. 6 Ağustos 2003 prestijiyle 12 yıl ve daha çok sigortalılık mühleti olanlar eski kararlara nazaran, doğrusu 15 yıl ve 3.600 gün prim şartını yerine getirerek emekli olabilirler. Lakin 6 Ağustos prestijiyle 12 yıldan azca sigortalılık müddeti bulunanlar için engellilik dereceleri göz önüne alınarak kademeli bir geçiş süreci öngörülmüştür.

PRİM GÜNÜ DOLMUŞSA SEVK YAPILABİLİR

Birinci sefer 1 Ekim 2008 ve sonrasında sigortalı olmuş engelliler emeklilik için bahsettiğimiz şartlara tabidirler fakat bu durumdaki bireylerin şimdi sigortalılık mühletleri ve prim ödeme gün sayıları dolmadığı için emeklilik süreçleri başlamamıştır. Bu durumdaki şahısların SGK tarafınca sevkleri fakat prim ödeme gün sayıları tamamlandıktan sonrasında gerçekleştirilir. Birinci kere 1 Ekim 2008’de sigortalı olan 4/a’lı bir engellinin sevk süreçleri en erken 10 Ocak 2018’de yapılabilir. Münasebetiyle bu bireylerin şu an prestijiyle emek verme gücü yitik oranlarının belirlenmesi kelam mevzusu değil.

KENDİ İŞİNİ YAPAN NASIL EMEKLİ OLUR?

Birinci sefer 1 Ekim 2008’den sonrasında sigortalı olan kendi işini meydana getiren, doğrusu 4/b’li engelliler, 5510 sayılı kanunun 28. hususu uyarınca 1 Ekim 2008’den sonrasında yaş kuralına doğal olarak olmaksızın emekli olabilmekte. Bunun için engellilerin SGK’ya başvurarak engellilik oranlarını tespit ettirmeleri ve bu oran doğrultusunda emeklilik şartlarını belirlemeleri lüzumlu.

Engellilerin emekli olabilmeleri için sırf bir patrona bağlı olarak emek harcamaları gerekmemektedir. Bağ  Kur doğrusu 4/b kapsamında kendi işini meydana getiren engelliler de bu kapsamda engellilik oranları doğrultusunda daha kısa sürede ve yaş kuralına doğal olarak olmaksızın emekli olabilirler. Münasebetiyle anonim şirketlerin yönetim konseyi üyesi ortağı, limited firmanın ortağı pozisyonundaki bir engelli de Bağ  Kur’lu olarak emekli olabilir.

Birinci kere 1 Ekim 2008’den sonrasında sigortalı olan 4/b’li engellilerin engellilik oranının belirlenmesi için SGK tarafınca yetkili hastanelere sevk edilmeleri için prim gününü veya sigortalılık mühletini beklemelerine gerek yok. Bu bireyler 1 Ekim 2008’den  itibaren sevklerini SGK’dan alarak engellilik durumlarını tespit ettirebilirler.

BİRİNCİ SEFER SİGORTALI OLUNAN TARİH DEĞERLİ

Engellilerin engellilik oranının tespiti için almaları ihtiyaç duyulan rapor mevzusunda raporun alındığı tarihin bir kıymeti yok. Kıymetli olan engellinin birinci kere sigortalı olduğu tarih. 1 Ekim 2008 öncesi birinci kez sigortalı olmuş engelliler vergi indirimi oranını tespit ettirerek rapor alacaklar ve buna nazaran emeklilik kaideleri belirlenecek. Birinci kez 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olan 4/a’lılar prim ödeme gün sayılarını doldurduktan sonrasında SGK’ya başvurarak emek verme güçlerindeki yitik oranını tespit ederek emeklilik şartlarını belirleyecekler. Birinci kez 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olmuş 4/b’li engelliler ise bu tarihten sonrasında SGK’ya başvurarak emek verme gücü kayıplarını tespit ettirerek emeklilik için doğal olarak oldukları şartları belirleyebilirler.

KAYNAK: MİLLİYET/CEM KILIÇ
🔥2.0 K

1 YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir