Endemik Covid dönemi: Salgında sonun başlangıcında mıyız?

Getty Images

“Bu salgın ne zaman bitecek!, Eski yaşamımıza ne zaman döneceğiz!” Son iki yılda bunun suretiyle serzenişlerle bulunmayan azca insan vardır.

Bunun suretiyle serzenişlerin cevabı artık “oldukca yakında” olabilir.

Omicron varyantının, İngiltere’yi hızlıca salgın sonrası periyoda taşıdığına ilişkin artan bir inanç var.

Sual şu; Yeni Covid devrinin başlangıcında mıyız ve bu hayatlarımız için ne manaya geliyor?

Liverpool Üniversitesi’nden Profesör Julian Hiscox’un bu soruma karşılığı, “Neredeyse geldik, en azından İngiltere için sonun başlangıcındayız” oluyor.

Hiscox “2022’de yaşam neredeyse pandemi öncesi suretiyle olacak” görüşünü lisana getiriyor.

Değişen şey, virüse olan bağışıklığımız. İki yıl evvel Wuhan’da ortaya çıkan virüse karşı kırılgandık. Bağışıklık sistemimiz için büsbütün yeni bir virüstü; ilaç ve aşımız da yoktu.

Sonrasında olanları havai fişek fabrikasına bir molotof kokteyli atmaya benzetebiliriz.

Covid tüm dünyaya patlayıcı bir hızlıca yayıldı fakat tıpkı ateş sonsuza kadar birebir şiddette yanamaz.

İki seçenek vardı; ya Covid yangınını biz söndürecektik ya da uzun solukta kendisi sönecekti. Grip, HİV, tüberküloz, sıtma suretiyle diğer endemik hastalıklar ortasına karışacaktı.

Birçok uzmana nazaran hava yöntemiyle, şahıs farkına varmadan bulaşan bir virüs için bundan değişik bir son olması imkansız.

Getty Images

Londra Üniversitesi’nden virolog Elisabetta Groppelli, “Endemiklik bu virüsün kodlarına yazılıydı” diyerek bu görüşü korumak için çaba sarfediyor.

“Fazlaca iyimserim” diyen Groppelli devam ediyor: “Fazlaca yakında virüsün sirkülasyonda olduğu, risk kümelerini koruduğumuz lakin başka her insanın virüsü kapacağını kabul etmiş olduğu bir durumda olacağız. Averaj bir şahıs iyi olacaktır” diyor.

Bu gidişat değişebilir mi?

Hastalıkların yayılmasını çalışan epidemiyolojistler, bir hastalık kaynaklı datalar eğer, istikrarlı ve varsayım edilebilirse, endemik tarifini kullanıyor.

Imperial College’tan epidemiyolojist Profesör Azra Ghani, hastalığın hala sirkülasyonda bulunduğunu lakin hayatlarımızı kısıtlamamıza gerek olmadığını anlatmak için de bu tarifin kullanıldığını söylüyor.

Ghani, oldukca süratli bir halde bu yeni periyoda ilerlediğimiz görüşünü aktarıyor.

Bu pozitif gidişatı değiştirebilecek tek şey; Omicron’un hakimiyetini kıracak ve daha ağır hastalığa yol açacak yeni bir varyant olabilir.

Bir hastalığın endemik olması otomatikman hafifçe olduğu manasına gelmiyor.

Profesör Azra Ghani, endemik kabul edilen lakin büyük ölümlere neden olan hastalıklar bulunduğunu hatırlatıyor.

Çiçek hastalığı binlerce yıl endemik olarak dolanımda kaldı ve bulaştığı bireylerin üçte birini de öldürdü. Sıtma da endemik kabul ediliyor fakat yılda 600 bin kişinin canına mal oluyor.

Lakin Covid özelinde, hastalığa alışmaya başladığımızı ve bedenimizin virüsle çabayı öğrendiğine ilişkin işaretler var.

Edinburgh Üniversitesi’nden Profesör Eleanor Riley, Omicron sonlandığında, en azından İngiltere’de bir süre bağışıklık düzeyi yüksek olacak” diyor.

Getty Images

Bu hala birçok ülke için bir pandemi

Prof Hiscox da, makûs grip dönemlerinde günde 200 – 300 ölüm kaydedildiğini hatırlatıyor ve tekrar sıkı karantina tedbirlerinin geri dönmeyeceğini düşündüğünü aktarıyor.

Hekim Groppelli de sağlık branşının artık, grip sürecinin birebir vakitte koronavirüs periyodu bulunduğunu kabul etmesi icap ettiğini söz ediyor.

Profesör Eleanor Riley maskenin her ne kadar zarurî olmasalar da tıpkı Asya ülkelerindeki suretiyle sık rastlanan bir görüntü olacağı görüşünü lisana getiriyor.

Lakin bunlar aşılamanın ağır ilerlediği ülkeler için geçerli öngörüler.

Gezegenin kalanı salgının sonunun başlangıcına hala uzak. Kimi fukara ülkeler, hala kırılgan kümelerin tamamını aşılayabilmiş değil.

Hekim Groppelli dünyanın birçok yeri için bunun hala bir pandemi bulunduğunu söylüyor.

Kaynak: Cumhuriyet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir