filistinliler 1948den bu yana felaketi yasiyor Bevap34I

Filistinliler 1948’den bu yana ‘felaketi’ yaşıyor

Arap ülkeleri ile İsrail ortasında 1948’de yaşanmış olan harp Filistin’in işgaline engel olamazken, İsrail’in kurulduğu günden bu yana Filistinlilerin acıları dinmiyor.

İsrail’in 14 Mayıs 1948’de zamanı Filistin toprakları üstünde kurulmasıyla zarurî göçe ve katliamlara maruz kalan Filistinliler, Nekbe’nin 73. yılına girdi.

Filistinliler için mecburî göç, yağma ve katliamların simgesi olan İsrail’in kurulduğu 14 Mayıs’tan bigün sonrası 15 Mayıs’a atfedilen Nekbe (Büyük Yıkım) senelerdir dinmeyen acıları söz ediyor.

İsrail’in kurulmasıyla birebir periyotta yaşanmış olan 1948 Arap-İsrail Savaşı, Filistinlilerin yaşamış olduğu acıları azaltmazken, topraklarının işgal edilmesini de durduramadı.

– Filistin’in bölünmesi sonucu ve 1948 savaşı

Birleşmiş Milletler Genel Heyetinde 29 Kasım 1947’de Filistin’in, Yahudi ve Filistin devleti olarak bölünmesini öngören karar onaylandı. Karara başta Filistinliler olmak suretiyle Arap ülkeleri karşı çıkarken, siyonistler ise sonucu memnuniyetle karşıladı.

Bölünme kararının sonraki günü siyonistler tarafınca kurulan Haganah isminde silahlı çete biçimi teşkilat, Musevilerin ikamet etmesi için hazırlanan bölgeleri ele geçirdi.

Filistin’de İngilizlerin manda idaresi biter ermez silahlı örgütler, 14 Mayıs 1948’de David Ben Gurion tarafınca İsrail devletinin kurulduğunu duyurdu.

Yaşanmış olan olayların akabinde Arap Birliği, silahlı siyonist çetelerin atakları karşısında Filistinlilere yardım etmesi için Suriyeli bir kumandan liderliğinde çeşitli ülkelerden güçleri barındıran ortak bir ordu kurdu.

Kelam mevzusu ordu, siyonistlerle çaba eden Filistinli direniş kümelerine takviye oldu. Arap birlikler, Mayıs 1948’de Filistin’deki yasa dışı Yahudi yerleşim ünitelerine akınlar düzenledi. Tabanca ve teçhizat açısından zayıf olmalarına rağmen bu birlikler silahlı siyonist çetelerin ele geçirdiği Filistin topraklarında yeniden denetimi sağlamış oldu.

Ürdün, Irak, Suriye, Mısır ve Lübnan orduları, Filistin’de siyonistlere karşı ilerlemeler kaydetti.

Tarihe Arap-İsrail Savaşı olarak geçen 1948’teki savaşın başlangıcında Arap ülkelerinin orduları İsrail’in işgal etmiş olduğu bölgelerde denetimi sağlayarak İsrail’e karşı zaferler kazanmıştır.

Buna nazaran Mısırlı birlikler, Beytullahim ile Kudüs’ün cenup kırsallarına kadar ulaştı. Mısır güçleri ayrıyeten Yafa kentinin sonları, Necef (Negev) bölgesi ve Akabe Körfezi’ne kadar ilerledi.

Suriyeli birlikler, Celil kenti (bazı Yahudi yerleşim üniteleri hariç) ve Taberiye Gölü’nü denetim altına aldı.

Lübnanlı birlikler, Akka kentine yaklaştı, Nasıriye kentinin güneyindeki köylere kadar ulaştı.

Irak birlikleri Tel Aviv’i denetim altına aldı; Cenin, Tulkerm ve Kalkilya’ya vararak, Akdeniz’e 13 kilometre uzaklığa kadar ilerledi.

Ürdünlü birlikler, Kudüs, Ramallah, Lid ve Remle’de denetimi sağlamış oldu ve hatta bölgede Irak ve Mısırlı birliklerle buluştu.

– Ateşkes İsrail’e yarar sağlamış oldu

Çatışmalar sonucu Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu (BMGK) kararıyla 11 Haziran 1948’de birinci ateşkese varıldı.

Ateşkes sonucu tarafların bulundukları pozisyonlardan ileriye gitmemesini, savaşan asker ve güçlerinin sayısını artırmamasını öngörüyordu. Kelam mevzusu kararla bölgedeki çatışmalar 4 hafta durdu, Filistinliler ve Arap birlikleri ateşkese bağlı kaldı. Fakat İsrail, ateşkesi ihlal etti ve bu 4 hafta süresince durumu lehine çevirdi.

İsrailliler bu süreçte askeri güçlerini çoğalttı. Ateşkese bağlı kalmayarak, tabanca, cephane ve teçhizatın yanı sıra savaşçılarını da arttırdı.

Memleketler arası müdahale ve ateşkes Arap ordularının alanda kazanılmış olduğu zaferleri İsrail lehine çevirdi. Bu durum İsrail’e yarar sağlamış oldu ve istikrarları onun lehine değiştirdi.

Öte taraftan İsrail’in ateşkes ihlallerini görmezden gelen ABD ve İngiltere suretiyle büyük devletler, Arap ülkelerinin tabanca ve teçhizat edinmesine sakınca oldu.

– Arap orduları çekilmeye başladı

Temmuz 1948’e gelindiğinde İsrail güçleri Kudüs’ün şimal kesitlerinde Arap köylerine saldırmaya başladı.

İsrail güçleri, bölgedeki Filistin kentlerine düzenlemiş olduğu bombardımanlar sonucu Lid kenti, buradaki havaalanı ve Remle kentini ele geçirdi. Kudüs’teki Eski Şehir’i ve bazı bölgeleri de ele geçirmeye çalışan İsrail güçleri, bunda başarısız oldu.

Sonrasında 15 Temmuz 1948’de BMGK tarafınca ikinci ateşkes deklare edildi. İsrail, ateşkesi kabul etmesine rağmen, hücumlarına ve planlarına devam etti.

Bunların sonucu olarak Necef bölgesini işgal etti ve Eliat Limanı ile Akabe Körfezi’ne ilerledi.

İsrail uçakları, Mısır ordusunun alandan çekilmesi için Mısır’ın Ariş Havalimanı ile Gazze Şeridi’ndeki kimi kentleri bombaladı. Olayın akabinde Mısır ve İsrail orduları ortasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Akabinde Mısır birlikleri, Mecdel kentinden Gazze’ye ve Han Yunus’a hakikat çekildi. İsrailliler ise Mısır birliklerinin çekilmiş olduğu bölgeleri işgal etti. Mısır birliklerinin denetimindeki Beersheba da işgal edildi.

Bunların sonucu Mısır birlikleri sırf Gazze Şeridi’ni denetim altında tutabildi ve burası bugünkü sonlarına kadar küçüldü.

Irak ordusuna ulaşınca onlar da Tel Aviv’in komşuları Tulkerm ve Kefr Kasım kentlerinden çekildi. Ayrıyeten Irak’ın bilgisi haricinde Arap ülkeleri ve İsrail ortasında meydana getirilen ateşkes muahedesi sonucu Irak ordusu denetimi altında tuttuğu Filistin topraklarından çekilmek mecburiyetinde bırakıldı ve buraları Ürdün hükümetine teslim etti.

– Savaşın sona ermesi

BMGK, 29 Aralık 1948’de harbe son veren bir karar çıkardı. Bu karar sonrası Arap-İsrail Savaşı son buldu. Başta Filistin topraklarında ilerleyen Arap ülkeleri, İsrail lehine buralardan çekilmiş oldu.

Tarihçiler, Arap ülkelerinin ve ordularının başarısızlığında “ferdi çıkarların öne çıkmasının” tesirli bulunduğunu korumak için çaba sarfediyor.

Muharebeye katılan orduların, Arap ortak çıkarlarından fazla kendi ülkelerinin yararını ön planda tutması ve askeri güçlerini diğeri bir ordunun komutası altında tutmayı reddetmesi sebebiyle İsrail’in savaşı lehine sonuçlandırdığı belirtiliyor.

– 73 senedir dinmeyen acı: Nekbe

Arap ülkeleri ile İsrail ortasında yaşanmış olan harp, Filistin’in İsrail tarafınca işgalini engelleyemedi.

İsrail’in 14 Mayıs 1948’de zamanı Filistin topraklarında bağımsızlığını duyuru etmesi, Filistinliler için onlarca senedir devam eden felaketler silsilesinin başlangıcı oldu. Bu yüzden İsrail’in bağımsızlığını duyuru etmiş olduğu tarih olan 14 Mayıs’ı takip eden gün, şu demek oluyor ki 15 Mayıs “Nekbe” (Büyük Yıkım) günü olarak sembolleşti.

Günümüze kadar uzanan bu süreçte Filistin topraklarının büyük kısmı işgal edildi, dizgesel katliamlarla binlerce Filistinli öldürüldü, 1 milyona yakın şahıs vatanından sürüldü, 675 köy yok edildi ve kimi şehirler Yahudileştirildi.

Nekbe’den bu yana işgali genişleten İsrail, şu an 27 bin kilometrekarelik zamanı Filistin topraklarının yüzde 85’ine el koymuş durumda. Filistinliler ise bu alanın yalnızca yüzde 15’ini kullanabiliyor.

İsrail ayrıyeten 1967’de işgal etmiş olduğu Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da da yasa dışı Yahudi yerleşim ünitesi inşaatlarına devam ediyor.

Kaynak: Memurlar

🔥5

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir