hasandan kalan kitaplar bwq74PNL

Hasan’dan ‘Kalan’ kitaplar!

Bu albümlerin birçoklarını hâlâ kütüphanelerimizde tutmamız da bu yüzden. Onlar bizlere Hasan’dan ‘Kalan’ kitaplardı aslına bakarsak

Hasan’ın (Saltık) sesi hâlâ kulağımda yankılanıyor. Geçen hafta vefat haberini aldığımdan beri 20 senelik dostluğumuzun anıları canlanıyor daima gözümde. Çoğunlukla yaptığımız telefonlaşmalar, bir ocak başlangıcında, bir sohbette, konserlerdeki hallerimiz geliyor aklıma.

Hasan Saltık demek Kalan Müzik anlamına gelir. Ki Kalan Müzik’le kültür ve düşün yaşamımıza kattıkları tarihe kazındı. 1991 senesinde başladığı bu seyahatte yüzlerce işe imza attı, albümler yayınladı. Lakin onun yaptıklarını yalnızca müzikle sınırlamak hakikat gelmiyor bana. Her bir albüm birebir vakitte okunası bir kitaptı benim için. Sonrasında beşerlerle konuştukça fark ettim, Kalan Müzik’ten çıkan o albümleri birçok insan kütüphanesinde tutuyor. Birçok insan benim suretiyle o albümleri tıpkı zaman da kitap suretiyle görüyor.

İşin aslı Kalan Müzik’ten çıkan bir albümü dinlerken bir taraftan da albüm kartonetini elinize alır okur da okursunuz. Ben de her birini kitap suretiyle okudum, yüzlerce sayfalık bilgiler ortasında gezinirken, fotoğrafları incelerken, müzik diğeri bir manaya büründü daima. Oldukça şey de öğrendim.

Kütüphanemin bir tarafına ihtimamla koyduğum kitap albümlerinden birkaç örnek sıkıntımı daha uygun anlatacaktır sanırım.

1867’de Kraliçe Victorya’nın davetlisi olarak İngiltere’yi ziyaret eden Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz, onuruna verilen bir konsere katılır. Gururuna 1600 kişilik bir İngiliz korosu Londra’da Crystal Palace’ta Türkçe olarak bir kaside okur. İtalyan bestekar Luigi Arditi’nin Inno Turco adını taşıyan bu yapıt, Emre Aracı tarafınca bir buçuk yüzyıl sonrasında Prag Senfoni Orkestrası ve Prag Filarmoni Orkestrası ile kaydedilmişti. Aslen yapıt Sultan Abdülmecid’e ithaf edilmişti. 108 sayfalık kitapçıkta Londra Belediyesi tarafınca Sultan Abdülaziz’in portresi bulunan bronz madalyası da yer alıyordu, uzun uzun baktığımı hatırlıyorum. Yeniden Emre Aracı’nın Osmanlı Sarayı’ndan Avrupa Müziği, Harp ve Sulh: Kırım 1853-56, Boğaziçi Mektupları’nda Sultan Portreleri kitap albümleri de böylesi bilgilerle doluydu.

GİZLE HAZİNELERİN KİLİDİNİ AÇTI

Örnek olarak Türk Valsleri’nde Avrupa’dan bizlere ulaşan bir akımın öyküsü var. Padişahın huzurunda dinlenen bu yeni müzik çeşidi büyük ilgi görüyor o yıllarda. Eski alışkanlıklar terk ediliyor, buna fazlaca üzülen Hamamizade İsmail Dede Efendi “Ben de yaparım” diyerek o meşhur müziğini, Yeniden Bir Gülnihal’i besteliyor.
Zamanı Türk-İslam Müziği, Sultan Bestekarlar, Harem’de Luk başlıklı albümlerinde de yine Osmanlı devrine ilişkin birçok ayrıntıyı bulabiliyorsunuz.

Mevlidhan, Gazelhan ve Hanende Hafız Kemal Beyefendi, meşhur makber gazeliyle her neslin içini ürperten Hafız Burhan, Tanburi Cemil Beyefendi, Mesut Cemil, udi Yorgo Bacanos, Sadun Aksüt, neyzen Aka Gündüz Kutbay, neyzen Niyazi Sayın ve tanburi Necdet Yaşar ortak emek harcamaları, Şerif Muhittin Targan, Safiye Ayla, Alaaddin Şensoy ve Parlak zeka Müren… Sanatkarların yaşamı ve kültürümüze katkıları… Hasan Saltık bu toprakların bâtın kalmış hazinelerin kilidi açtı tamamımız için. Hem okuduk hem dinledik bu hazineleri…

Ya halk müziği? Orası sonsuz bir derya suretiyle… Urfa sıra gecelerinin ustaları; Kel Hamza, Mukim Tahir, Bekçi Bakır, Cemil ve Ahmet Cankat ve 145 sayfalık kitapçıkla hem türkü hem de sanat müziğinin ustası Tenekeci Mahmut’un yaşamı… Harputlu Enver Demirbağ, Ege’nin şirin hoş insanı Özay Gönlüm bunlardan birkaçı… Alışılmış ki Anadolu’nun çınarları Aşık Veysel ve sonrasında tüm yapıtlarının derlenip toparlandığı Bozkırın Tezenesi Neşet Ertaş…

KAYIP MÜZİKLER İÇİN ÇOK EMEK VERDİ

Hakkari Klâsik Müziği, Kürtçe, Zazaca, Çerkezce, Lazca albümlerle bu toprakların köklerine slm veriyordu Hasan.
Bu toprakların kadim halklarına gelirsek… Süryaniler emek vermesi, bu kadim halkın tarihçesi, lisanları, kültürleri, müzikleri, geleneklerini fotoğraflar eşliğinde anlatıyordu.
Şevahat Lael/Tanrı’a Övgüler albümü, Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de İbrani Ayinlerinin Müziği, Osmanlı-Türk ve Osmanlı-Yahudi Musıkisinin Büyük Sesi İzak Algazi Efendi… İzak Efendi’nin Türk müziği hakkında tartışmalar esnasında Mustafa Kemal Atatürk tarafınca fikrini almak için Dolmabahçe Sarayı’na çağrı edildiğini bu albüm kitabından öğreniyoruz.

Mübadeleyle Yunanistan’a giden Rumlar’ın aşk, gurbet, mahpus ve tekke müzikleri: Rembetiko… Siyah beyaz fotoğraflar ve dokümanlar eşliğinde Rembet müziğinin öyküsü 83 sayfada anlatılıyor.

Anadolu’nun Yitik Müzikleri ise Hasan’ın fazlaca emek verdiği bir projeydi. Anadolu’yu karış karış gezerek derlemeler meydana getiren ve belgesel hazırlayan Nezih Ünen’in projesini fazlaca sevmişti.

İstanbul’un Avrupa Kültür Başşehri olduğu 2010 yılı için hazırlanan Pera Hoşu Laterna ise başlı başına efsaneleşmiş bir işti. Hasan’ın eşi Nilüfer Saltık’ın yapımcılığını üstlendiği eski sokak cümbüşü Laterna’nın kıssası belgesel olarak da çekildi.
Başlıkta Hasan’dan ‘Kalan kitaplar’ demem boşuna değil, birazına değindiklerim bile koca bir kütüphaneyi dolduruyor…

Şu kubbede beğenilen bir sada bıraktı Hasan… Onun eforlarıyla zenginliği görünür olan Anadolu’nun tınısını dinledikçe ve bu tınının ardındaki gerçekleri okuyup öğrendikçe adı daima anılacak Hasan’ın….

🔥10

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir