islamin mukaddes uc sehri ile istanbul arasindaki bagi anlatan tablo j1Nzt2F7

İslam’ın mukaddes üç şehri ile İstanbul arasındaki bağı anlatan tablo

Mekke-i Mükerreme, Medine-i Münevvere, Kudüs-i Şerif, (Mahrûsa-i) İstanbul

İstanbul.Modernleşme periyodunun arayışları, tahlil teklifleri ve programları ortasında yeni tasarım kümeleri, yorumlar, tasvirler ve uygulamalar da var. Osmanlı siyasal merkezi ve seçkinleri inşa edilmeye çalışılan yeni Osmanlı hilafeti ve yeni İstanbul fikri için birçok ögesi, teamülü ve terimi devreye soktu.

Bu ögelerin bir kısmı büsbütün yeni idi, kimileri da eski ögelerin yenilenmiş, yeni kisvelere büründürülmüş hâli. Bunlar ortasında yeni bir coğrafya tasavvuru, buna bağlı olarak yeni bir harita fikri ve bunlarla irtibatlı olarak İstanbul’un merkezî bir pozisyona yerleştirilmesi niyeti de vardı. İttihad-ı İslâm (İslâm birliği) siyasetleriyle, klasik kaynaklarla, İslâm kültür lisanıyla de destek edilen bu fazlaca istikametli girişim tıpkı vakitte Avrupa’nın ve Rusya’nın Osmanlı hilafetini zayıflatmaya, İstanbul’u kuvvetsiz, revnaksız ve soyutlama edilmiş bir şehir, bir payitaht haline getirmeye çalışmasına ve oryantalist bakış açısına bir karşılıktı. Doğrusu hem siyaseten hem fikren tesirli olmuş bir gene inşa, müdafa ve karşı çıkıştı bu. Bir tarafı ilmî ve fikrî; ulemaya, bürokrasiye, aydınlara hitap ediyor. Diğer tarafı hissî; büyük kalabalıkların, Müslüman halkın inancını artırmaya, bağlantı noktalarını tahkim etmeye çalışıyor.

III. Selim bölümünde çizilen bu minyatürvari tablo İslâm’ın büyük, merkezî ve mukaddes üç kenti ile İstanbul ortasında güçlü bir bağ ve devamlılık fikri oluşturmak fikrinin eseri. İnce bir fikrin fotoğraf/ görünürlük seviyesinde başarı göstermiş bir uygulaması…

Sıralama olarak bir hiyerarşik yapısı var lakin hepsinin büyüklüğü, revnakı, temsil kapasitesi birebir suretiyle. Tabloyu tersten okuyarak da bir sıradüzen kurabilirsiniz; İstanbul Kudüs’ün, Medine’nin, Mekke’nin hizmetkârı ve muhafızı değil yalnızca, bu kentlerde gövde gören dinin, inançlar manzumesinin, kültürün, sanatın, yaşama üslubunun, ahlâkın da ete kemiğe bürünmüş hâli. Bu mânasıyla birinci sırada…

🔥5

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir