İstanbul Sözleşmesi nedir? İstanbul sözleşmesinin maddeleri nelerdir? İstanbul sözleşmesinin amacı nedir?

İstanbul’da imzalandığı için İstanbul Kontratı olarak malum Bayanlara Yönelik Sertlik ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Çabaya Ilişkin Avrupa Kurulu Mukavelesi toplumsal medyada ve siyasetçilerin gündeminde zaman vakit yer ediniyor. Fazlaca tartışılan İstanbul mukavelesi ile ilgili merak edilenleri sizler için kaleme aldık. İstanbul Mukavelesi nedir? İstanbul kontratının unsurları nedir? İstanbul kontratının maksadı nedir?

İSTANBUL KONTRATI NEDİR?

Bayanlara Yönelik Sertlik ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Uğraşa Ilişkin Avrupa Kurulu Kontratı, malum ismiyle İstanbul Mukavelesi, bayana yönelik sertlik ve aile içi şiddetle uğraş maksadıyla 11 Mayıs 2011’de İstanbul’da imzaya oluşturulan Avrupa Kurulu kontratı. Mart 2019 prestijiyle 46 devlet ve Avrupa Birliği tarafınca imzalanmıştır.

Türkiye, 12 Mart 2012’de mukaveleyi onaylayan birinci ülke olurken onu 2013-2015 yılları ortasında 18 ülke (Andorra, Arnavutluk, Avusturya, Bosna-Hersek, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Karadağ, Malta, Monako, Polonya, Portekiz, Sırbistan, Slovenya) daha takip etti. Sözleşme 1 Ağustos 2014’te yürürlüğe girerken, mukaveleyi onaylayan ülke sayısı 2019 prestijiyle 34’e ulaştı.

İstanbul Mukavelesi’nin seyretme ve denetleme komitesi olan ve özetlemek gerekirse GREVIO olarak bilinin Bayanlara Yönelik Sertlik ve Ev İçi Şiddete Karşı Hareket Uzmanlar Kümesinin başkanlığını 2015-2019 ortasında Feride Acar sürdürmüştür.31 Mayıs 2019’da daha evvel seçilen üyelerin misyon müddeti dolduktan sonrasında, daha evvel iki sefer bu vazifeye seçilen ve İstanbul Mukavelesi’nin müelliflerinden kabul edilen Feride Acar yerine Türkiye’den tek aday olarak Aşkın Asan gösterilmiştir. Bu durum kadın örgütlerinin yansısına sebep olmuştur.

MUAHEDE BİLGİLERİ

İmzalanma: 11 Mayıs 2011

Yer: İstanbul, Türkiye

Yürürlük: 1 Ağustos 2014

Koşul: Sekizi Avrupa Kurulu üyesi olan on devlet tarafınca onaylanması

İmzalayanlar: 46 ülke.

Korunma yeri: Avrupa Kurulu Genel Sekreterliği

İstanbul Kontratı

İSTANBUL KONTRATININ HEDEFİ NEDİR?

İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Ilişkin Sözleşme (ETS No. 5, 1950) ve ek Protokolleri, Avrupa Toplumsal Bildirgesi (Şartı) (ETS No. 35, 1961, 1996’da gözden geçirildi, ETS No. 163), İnsan Ticaretine Karşı Avrupa Kurulu Kontratı (CETS No. 197, 2005) ve Evlatların Cinsel Suistimale ve Cinsel İstismara Karşı Korunmasına Ilişkin Avrupa Kurulu Kontratını (CETS No. 201, 2007) hatırda tutarak; Avrupa Kurulu Bakanları Komitesinin Avrupa Kurulu üye devletlerine gönderilmiş olduğu aşağıdaki tavsiye kararlarını hatırda tutarak: Bayanların şiddete karşı korunmasına ilişik Rec(2002)5 sayılı Tavsiye Sonucu, toplumsal cinsiyet standartları ve düzeneklerine ilişik CM/Rec(2007)17 sayılı Tavsiye Sonucu, kadın ve adamların çatışmayı tedbire ve sona erdirme ve barışı oluşturmadaki rolüne ilişik CM/Rec(2010)10 sayılı Tavsiye Sonucu ve ilgili diğeri tavsiye kararları; Bayana karşı sertlik mevzusunda kıymetli standartlar oluşturan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin giderek genişleyen içtihat hukukunu göz önüne alarak; Çağdaş ve Siyasal Haklara Ilişkin Memleketler arası Mukavele (1966), Ekonomik, Toplumsal ve Kültürel Haklara Ilişkin Memleketler arası Sözleşme (1966), Bayana Karşı Her Türlü Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına Ilişkin Birleşmiş Milletler Kontratı (“CEDAW”, 1979) ve İhtiyari Protokolünün yanı sıra CEDAW Komitesinin bayanlara karşı şiddete ilişik 19 No.lu Genel Tavsiye Sonucu, Çocuk Haklarına Ilişkin Birleşmiş Milletler Kontratı (1989) ve İhtiyari Protokolleri (2000) ve Engellilerin Haklarına Ilişkin Birleşmiş Milletler Mukavelesini (2006) göz önüne alarak; Bilhassa Memleketler arası Ceza Mahkemesi Roma Mutabakatını (2002) göz önüne alarak; Bilhassa Sivil Şahısların Harp Vaktinde Korunmasıyla ilgili Cenevre Kontratını (IV) ve kontratın ilgili I ve II no.lu Ek Protokollerini ve milletlerarası insani haklarının temel unsurlarını hatırda tutarak; Bayana karşı şiddetin ve aile içi şiddetin her tipini kınayarak; Bayanlarla erkekler ortasında de jure ve de facto eşitliğin gerçekleştirilmesinin bayana karşı şiddetin önlenmesinde temel bir öge bulunduğunun şuurunda olarak; Bayana karşı şiddetin, bayanlarla erkekler ortasında tarihten gelen eşit olmayan güç bağlarının bir tezahürü bulunduğunu ve bu eşit olmayan güç bağlarının, adamların bayanlara üstünlüğüne, bayanlara karşı ayrımcılık yapmalarına ve bayanların tam manasıyla ilerlemelerinin engellenmesine yol açtığının şuurunda olarak; Bayana karşı şiddetin yapısal hususi durumunun toplumsal cinsiyete dayandığını ve bayana karşı şiddetin, bayanların erkeklere nazaran daha ast bir pozisyona zorlandıkları en kıymetli toplumsal sistemlerden biri bulunduğunun şuurunda olarak; Bayanların ve genç kızların aile içi sertlik, cinsel rahatsız etme, ırza geçme, zorla evlendirme, kelamda “namus” ismine işlenen hatalara ve bayanların ve genç kızların insan haklarının mühim bir 4 halde ihlalini oluşturan ve bayanlarla erkekler ortasında eşitliğin sağlanmasının önünde büyük bir pürüz olan kadın sünneti suretiyle mühim sertlik cinslerine çoğunlukla maruz kaldığının fazlaca büyük bir tasayla şuurunda olarak; Silahlı çatışmalarda sivil halkı ve bilhassa de bayanları yaygın ya da dizgesel ırza geçme ve cinsel sertlik biçiminde etkileyen, devam edegelen insan hakları ihlallerinin mevcudiyetinin ve gerek çatışmalar esnasında gerekse çatışmalardan sonrasında toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin artma potansiyelinin şuurunda olarak; Bayanların ve genç kızların erkeklerden daha çok oranda toplumsal cinsiyete dayalı sertlik riskine maruz kaldıklarının ve adamların de aile içi şiddetin mağdurları olabileceğinin şuurunda olarak; Evlatların, aile içi şiddetin şahidi olmak da dahil olmak suretiyle, aile içi şiddetin mağduru olduklarının şuurunda olarak; Bayana karşı sertlik ve aile içi şiddetten arınmış bir Avrupa yaratmayı amaç edinerek bazı mevzularda görüş birliğine varmışlardır.

Gündem

Kaynak: Haberler.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir