Kadınlar sağlıkta da şiddetten kaçamıyor

“25 Kasım Bayana Yönelik Şiddete Karşı Milletlerarası Uğraş Günü” hasebiyle izahat meydana getiren CİSÜ Platformu, Türkiye’de birçok bayanın eşleri onay vermediği için jinekolojik denetimlere gidemediğine ve kanserde erken teşhis bahtını kaybettiğine dikkat çekti.

Cinsel Sağlık&Üreme Sıhhati Hakları Platformu’nun (CİSÜ) eğitim ve saha çalışmalarından aktardığı bilgiye nazaran, eşleri müsaade vermediği için jinekolojik denetim ve tarama testlerine gidemeyen bayanlar, birçok kanser tipinde erken teşhis talihini kaybediyor. CİSÜ Platformu Proje Koordinatörü Yonca Cingöz, “Cinsel sıhhate erişim hakkının engellenmesi bir sertlik aracı ve biçimidir” dedi.

Şiddete maruz bırakılan bayanlar sigortalı sayılıyor

Bayanların şiddete maruz bırakıldığında çoğunlukla birinci olarak sağlık kuruluşlarına başvurduğunu aktaran Cingöz, olay ile ilgilenen sağlık çalışanının suç duyurusunda bulunması ve savcılığa yönlendirmesi icap ettiğini fakat toplumsal cinsiyet eşitliği ve ev içi şiddete karşı farkındalığı olmayan doktorlar dahil birçok saha çalışanının ‘Evlatların var, yuvan yıkılmasın’ suretiyle sertliği yasallaştıran tekliflerde bulunduğunu bahsetti. Cingöz, “6284 Sayılı Yasa ile tedbir sonucu mühleti süresince bayanlar sigortalı sayılıyor. Fakat bu hak bilinmiyor. Şiddete maruz bırakılan bayanlar için bu hizmetin sağlanması önemlidir” dedi.

Eşleri müsaade vermediği için denetime gidemiyorlar

Eşleri ve akrabaları tarafınca gereksiz görüldüğü için bayanlar çoğunlukla doktor denetimlerine gidemiyor ve erken teşhis talihini kaybediyor. Rahim ağzı kanseri, göğüs kanseri suretiyle birçok kanser tipi için taramalar yapılması gerekiyor fakat bayanların çoğunlukla lakin sağlık meseleleri ağırlaşınca sağlık kuruluşuna gitmesine müsaade veriliyor, sonuçta sakatlık veya ölümlerle karşılaşılıyor. Erken evrede fark edilen rahim ağzı kanseri, daha düşük maliyetle tedavi bahtını yakalarken geç fark edilen durumlarda ise tedavi oldukça daha yüksek maliyetli.

Jinekolojik hizmetler gene düzenlenmeli

Bayanların ve kilit kümelerin jinekolojik sertlik biçimlerine maruz bırakılmaması için hizmet sunum şartları ve sağlık çalışanlarının tavırlarının toplumsal cinsiyet eşitliği çerçevesinde gözden geçirilmesinin ve farkındalığın artırılmasının ehemmiyetine dikkat çeken Cingöz, “Jinekolojik hizmetlerde bayanlar, lgbti+’lar, engelliler ve sığınmacılar suretiyle kilit kümelerin gereksinimlerine yönelik düzenlemeler yapılmalı. Jinekolojik masa dizaynlarının engellilere uygun hale getirilmesinden, kanser taramalarında oral ve anal tarama tekniklerinin kullanılmaya başlanmasına kadar pek oldukça uygulama geliştirilebilir. Jinekoloji muayenelerinde hasta haklarını yok sayan cinsiyetçi ve ayrımcı yaklaşım ve uygulamaları ortadan kaldırmaya yönelik; sağlık hizmet sunuculara cinsellik ve deontoloji (etik, hudutlar, haklar) mevzusunda modern bir eğitim verilmeli” dedi.

Bekar bayanlara yönelik yargılayıcı bir tavır var

Fazlaca doğum meydana getiren bayanların yaşlanmayla beraber SGK nezdinde sağlık masraflarının artışa geçtiğine değinen Cingöz, mevzuatta olmamasına ve hukuksuz olmasına rağmen doktorların spiral taktırmak isteyen kadınlardan eş onayı istediğine dikkat çekti. Cingöz, şunları söylemiş oldu: Evli olmayan bayanlarla ilgili tarama sorularının ve cinsel sıhhatle ilgili soruların sorulmaması ve bilgilerin verilmemesi yaygın ve sıkıntılı bir tavır… Yaygın yargılayıcı/zorlayıcı tavırlardan biri de muayene esnasında, ‘Bakire misin veya evli misin?’ suretiyle bayanların hususi yaşamının mahremiyetini ihlal eden ahlakçı sorular sorulması. Çoğunlukla etkin cinsel hayatla ilgili utandıran, muayene olmayı isterken güya olmaması gerekir suretiyle hissettiren hallerde bulunuluyor. Birçok hastanede servisin adı jinekoloji ya da ‘hanım hastalıkları’ değil, ‘hanım doğum’. Bu isimlendirmenin kendisi bir yere işaret ediyor. Rutin denetimlerde birden fazla kadın, hele ki çağdaş durumu ‘evli’ ise gebelik ısrarıyla karşılaşıyor. Kendilerine yumurta dondurma seçeneğini sunan doktor sayısı ise fazlaca azca. Bayanların kaç çocuk doğuracağı, kürtaja erişimin zorlaştırılması suretiyle, doğurganlık haklarına yönelik pronatalist siyasetlerden meydana gelen mühim müdahaleler söz mevzusu. Cinsel haklara erişim ve düzeneklerin kurulmamış olması ve cinsel sıhhate ilişik giderek muhafazakarlaşan siyasetler toplumsal cinsiyete dayalı bir sertlik biçimidir.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir