marmarada mutasyon alarmi kuslarin rengi bile degisiyor NWT4wtFx

Marmara’da mutasyon alarmı! Kuşların rengi bile değişiyor

Marmara Denizi’ndeki kirliliğe ve müsilaja sebep olan dereler, çaylar, akarsular alarm veriyor. Birçok evsel ve kimyasal atık kaba bir filtrelemenin akabinde dereler, akarsular ve çaylar boşalma tekniğiyle Marmara Denizi’ne ulaşıyor. Atıklar deniz salyasının beslendiği azot ve fosfatı denize taşıyor. Masmavi olması ihtiyaç duyulan dereler, kimi zaman kahverengi, kimi zaman mavi, kimi zaman yeşil, kırmızı kimi zaman de siyah akıyor. Bu kapsamda Milliyet’ten Cihat Aslan; Marmara Denizi etrafındaki dere, çay ve akarsulardaki kirliliği takip etmeye başladı.

Rengi değişiyor

Duraklarımızdan birincisi Çanakkale’deki Biga Çayı. Çanakkale’de halk ortasında doğduğu bölgelerde Kocabaş, Çan ve Biga isimleriyle anılan Biga Çayı, Biga ve Çan ilçelerinin ortasından geçiyor. Büyük İskender’in kıyılarında savaştığı çay, Çan ilçesini ikiye bölerken, uzunluğu ortalama 80 kilometre. Biga Çayı, iki başka kolun birleşimiyle Kazdağları’ndan doğarak Etili ve Tepeköy’den geçerek Biga Ovası’nı sulayarak Karabiga belde merkezine üç kilometre uzaklıkta delta yapmadan Marmara Denizi’ne dökülüyor. Son yıllarda çayın ve etrafının ıslahı için büyük çaba sarf ediliyor. Fakat çaydaki kirlilik kentte bir türlü önlenmiyor. Çayın kaynağa en yakın bölgesi olan sol kolundan Tepeköy bölgesinden takip etmeye başladık. Tepeköy’de hayvanların otlatıldığı, sulamada kullanıldığı Biga Çayı, dağların ortasından gelmiş olarak berrak bir şekilde Çan’a kadar yol alıyor.Çan’a varmadan evvel civarındaki köyleri besleyen berrak suyun nefesi ise Çan ilçesi hudutlarına girince kesiliyor.

Çan ilçesine giren Biga Çayı, evvel Türkiye’nin en büyük seramik fabrikaları, kum fabrikası ve Türkiye Kömür İşletmeleri’nin bulunmuş olduğu bölgeden geçiyor. İlçeye en yakın köyde berrak akan Biga Çayı, fabrikaların çabucak yanından geçerken inanılmaz bir renk değişimine uğruyor. Çayın rengi seramik fabrikalarından boşalma edilen suların karışmasıyla kahverengiye dönüyor. Kum ocağının suyunu kullandığı Biga Çayı’na, suyu boşalma ederek bu kez kirli olarak geri veriyor. Biga Çayı’nın içine giren kuşlar da kahverengiye bürünüyor. Çan’a kadar renginde bir değişiklik olmayan Biga Çayı’nın yapınak bölgelerinde kirlenmesi atık su arıtma tesislerinin tam randımanlı çalışmadığını gösteriyor. Etrafta ziraat işi yapanlar da zaman süre çayın renginin seramk rengine nazaran değiştiğini söylüyor.

Deniz kıyısında renk siyah

Çan kazasının akabinde Biga’ya yakın ovaları ve köyleri dolaşan Biga Çayı, şehir merkezine vardığında bu kere rengi kahverengiye dönüşüyor. İlçenin göbeği İnönü Caddesi’nde Kıbrıs Şehitleri Parkı yanından akan çay, atıklardan dolayı koku yayıyor. Biga’dan çıktıktan sonrasında çeltik tarlalarının ortasından geçen Biga Çayı, hem yaz ayları hem de derenin debisinin düşmesiyle beraber denizle kimi yerlerde kesiliyor. Karabiga beldesinin güneyinden Marmara Denizi ile buluşan Biga Çayı’nın sonunda siyah bir görüntü ile karşılaşılıyor.

‘Ölü balıklar çıktı’

Kirliliğin oluştuğu fabrikalara yakın bölgede ziraat yeri olan ziraatçi Sezgin Görmez ve eşi Meryem Görmez çayın renginden rahatsız. Çayda balık kalmadığını belirten Görmez, “2015 yılı civarında temizdi. Ortalama 2-3 senedir rengi bulanmaya başladı. Rengarenk oluyor. Otların ortasındaki kanalizasyondan atıklarını temizlemeden atıyorlar. Su o orta bölgeden geliyor. Her zaman açmıyorlar, ortada açıp atık suyu gönderiyorlar. Sular çekilmiş olduğu zaman meyyit balıklar alttan gözüküyor. Çay yatağının bembeyaz olduğu vakitleri hatırlıyorum. Birden fazla zaman kiremit sarısına bürünüyor. Koronavirüsten dolayı bölgedeki fabrikalar kapalıyken dere beyazdı. Berrak akıyordu. Hiçbir yaptırım yok pek rahat salıyorlar” dedi.

Meryem Görmez ise, “Ben kanser tedavisi gördüm. Gübre ilacı yasakladılar. Pırasa ekmeye başladık. Bir baktık bahçenin içi bembeyaz kireç suretiyle olmaya başladı. Buradaki suyu kullanmayı bıraktık. Şebeke suyundan kullanıyoruz. Biga Çayı’nın kaynağında taşlar parlıyordu. Ailemiz ayağımızı yıkamamıza müsaade vermezdi bu sularda, abdest alırlardı. Hayvanlar bile kirletmiyor, insanların kirlettiği kadar” diye konuştu.

Minik ortamda boşalma problemi

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi, İç Sular Biyolojisi Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Deniz Anıl Odabaşı, Milliyet’e bölgedeki durum hakkında değerlendirmelerde bulunmuş oldu:

“Endüstriyel alanların ve ilçe yerleşim yerlerinin atık su arıtma tesisleri bulunsa da, tüm bu etkenlerin Çan ve Biga’da bir birleşimi kelam mevzusu olduğundan muhakkak oranda bir kirlilik yükü getirmektedir. Makul bir kirililik yükü Kocabaş Çayı kanalıyla Marmara Denizi’ne ulaşmaktadır. Azot ve fosfor yükünden bahsediyoruz. Müsilajın oluşumundaki fitoplanktonun besleyici element olarak kullandığı temel mineraller. Muhakkak periyotlarda oldukca şekilde çoğalıyor. 2007 yılından beridir bu derecede bir müsilaj oluşumu gözlenmiyordu. Biga Çayı’nın ana kolu Yenice-Çan-Biga-Karabiga’dan merkezlerinden geçmektedir. Lakin Kocabaş Çayı’nın su toplama havzası daha geniştir ve birçok ziraî alan ve köy yerleşimlerinden geçmektedir. Bunların hepsi kıymetli bir etkendir ve Marmara Denizi üstünde bir tesire haizdir. Atık su deşarjlarında uyulması ihtiyaç duyulan muhakkak yönetmelik ve kirletici limitleri var, bu limitlere uyulduğu sürece akarsu taşıma kapasitesi içinde bir istikrar sağlanmış olur. Bölgedeki endüstri tesislerinin ve belediyelerin su arıtma kapasiteleri güncellenmelidir. Hepsinin makul bir bölgede bulunması ve deşarjların birçoklarının bu bölgede yer alması kıymetli bir problem teşkil ediyor. Köylerin de birçoğunda altyapı hizmetlerinin aksadığını, gerçekleştirdiğimiz arazi çalışmalarıyla gözlemliyoruz. Bölgedeki yetkili kuruluşların tüm bu bahisleri titizlikle ele alması, hem insan sıhhati hem de akarsularımız ve Marmara Denizi’nin geleceği açısından fazlaca kıymetlidir.”

TBMM Müsilaj Kurulu tatilde de çalışacak

Müsilaj ile ilgili kurulan 3 komitenin çalışmasına ilişik kararlar Resmi Gazete’de yayımlandı. Buna nazaran, Dışişleri Kurulu, Ziraat, Orman ve Köyişleri Kurulu ile Başta Marmara Denizi Olmak Suretiyle Denizlerdeki Müsilaj Probleminin Sebeplerinin Araştırılarak Alınması Ihtiyaç duyulan Tedbirlerin Belirlenmesi Gayesiyle Kurulan Meclis Araştırması Kurulu TBMM’nin tatilde ve orta vermede olduğu sürede de çalışacak.

Kaynak: Memurlar

🔥7

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir