milyarderlerin yarisi suruyor yorungeye ulasmada rekor pihF8fOe

Milyarderlerin yarışı sürüyor: yörüngeye ulaşmada rekor

Milyonerlerin uzay gezintileri başladı. Geçen hafta Virgin Galactic’in kurucusu İngiliz trilyoner Richard Branson ve grubu birinci uçuşu gerçekleştirerek bir ilke imza attı. 20 Temmuz’da ise Amazon’un ve Blue Origin’in kurucusu Jeff Bezos, Blue Origin’in New Shepard roketiyle uzaya çıkacak. New Shepard pilotsuz ve tam otomatik bir uzay aracı.

15 kere yörünge altı uçtu lakin şimdi kimseyi taşımadı. Doğrusu uzayda şimdi milyarderlerle sonlu olsa da gezim çağı başladı diyebiliriz.

Şimdilik bu uçuşlar uzayın hududuna, şu demek oluyor ki yörünge altına düzenleniyor. Virgin Galactic’in uçuşu 85 km (53 mil) yüksekliğe idi. Pekala bu yükseklik aslına bakarsak uzay olarak sayılır mı? Uzayın başladığı yerin tarifi nedir?

Kármán çizgisi, 100 km (62 mil) olarak 1957 senesinde İsviçre Hava Sporları Federasyonu tarafınca bir faaliyetin havacılık mı yoksa uzayla ilgili mi bulunduğunu belirlemek için kabul edildi. ABD Hava Kuvvetleri ve NASA ise bu sonu 80 km (50 mil) olarak belirler. Bu irtifaya, X-15 ve bilhassa hususi olarak finanse edilen SpaceShipOne dahil olmak suretiyle bir takım hususi tayyare tarafınca ulaşıldı. Hatta 112 km’ye (70 mil) kadar çıkıldı. Doğrusu Branson’un VSS Unity’sinin mevcut muvaffakiyetinin fazlaca üstünde. Blue Origin lansmanı ise 106 km (66 mil) hedefliyor.

250 BİN DOLAR

Bu yükseklik, aslına bakarsak yörüngede olmak manasına gelmiyor. Bu irtifada yörüngede olmak için yatay istikamette asgarî 7.85 km/s (17.500mph) hızlıca gezi ediyor olmanız gerekir. Unity yalnızca üst hakikat bir hızlanma ve akabinde denetimli bir düşüştü. Bunu yapmak nispeten kolay, lakin bunu bir yörüngeye dönüştürmek hem güç hem mühendislik açısından fazlaca daha sorun.

Bir milyarderin 1 saatlik gezi için 250 bin dolar ödeyerek dünyaya 85 km yükseklikten bakması birçok insanı heyecanlandırdı alışılmış. Sadece reaksiyonlar de yok değil. Bu türlü bir teşebbüse harcanan sayıların dünyada süregelen yoksulluk, pandemi suretiyle yaşamsal meselelere ayrılmaması mesela…

BİR DE ÇEVRESEL BOYUTU VAR

İşin bir de bugüne dek dillendirilmeyen bir çevresel boyutu var:

Virgin Galactic’e nazaran, Unity’de tek bir uçuş, Londra- New York ortası bir seyahatte business class’taki bir yolcuya denk olan 1.2 ton karbon emisyonuyla sonuçlanıyor. Havacılıkla karşılaştırıldığında, bu oran ufak olabilir sadece bu uçuşlar ne kadar sık ve nizamlı olursa o denli fazla karbon eklenecek. Blue Origin’in motorları ise sıvı hidrojenle çalışıyor. Bu yüzden emisyonlar asgarî seviyede olsa da sıvı hidrojen üretimi ve materyallerin taşınması için karbon maliyeti hala bir mesele.

Kaynak: Cumhuriyet

🔥15

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir