olimpiyat atesi sinemada yaniyor 1twW8a99

Olimpiyat ateşi sinemada yanıyor

Burçin S. Yalçın Olimpiyatlar değişik milletlerin kardeşçe yarışı temeline dayanan bir rekabet sunuyor. Beyazperde sanatı da bu rekabete kayıtsız kalmıyor. Hazır Tokyo Olimpiyatları bir yıl gecikmeyle de olsa kapımızı çalmışken, beyazperde tarihinden seçkin olimpiyat örneklerine bakmanın tam vakti diye düşündük ve beyazperde tarihini eşeleyip yüreğinizdeki olimpiyat ateşini yakacak bir küme sineması bulalım istedik. Belgeselleri ve kış olimpiyatlarında geçen sinemaları kıymetlendirme dışı bıraktığımız bu seçimler, sporun birçok kolunu bir şölenle rekabete dönüştüren olimpiyat ruhunu öne çıkaran sinemalardan yapılmış oldu.

“Rüzgârın Oğlu” (Race, 2016)

Direktör: Stephen Hopkins

Jesse Owens için “Hitler’e yaşamının birinci hezimetini tattırmış adam” desek yanlış olmaz herhalde. 1936 Berlin Olimpiyatları’nda katılmış olduğu her müsabakada (100m, 200m, uzun atlama ve 4x100m bayrak yarışı) altın madalya kazanarak Hitler’in ari ırk hayallerini tuzla buz etmişti. Beyazperde Hitler’i değilse de onun kendini beğenmiş propaganda bakanı Goebbels’i ve o olimpiyatları kusursuza yakın bir rejiyle peliküle aktarıp ölümsüzleştiren Hitler’in sinemacısı Leni Riefenstahl’ı sık sık karşımıza getiriyor.

Her şeye rağmen, olimpiyat ruhunu en saf haliyle hissettiren bir beyazperde peşindeyseniz, aradığınız kesinlikle “Rüzgârın Oğlu”dur. Owens ile Alman atlet Long ortasındaki centilmence çaba olimpiyat ruhuna yakışırken, direktör Hopkins, Hitler’in ırkçılığının karşısına sık sık ABD’deki ırkçılığı da yerleştirip eleştirmekten geri durmuyor.

“Ateş Otomobilleri” (Chariots of Fire, 1981)

Direktör: Hugh Hudson

“Ateş Otomobilleri” En Âlâ Beyazperde, En Âlâ Emsalsiz Senaryo, En Muntazam Kostüm Tasarımı ve Vangelis’in bugün ezbere malum o meşhur bestesine verilen En Muntazam Müzik Oscar’ını kazanmış, beyazperde tarihinin olimpiyatlar üstüne çekilmiş en hususi sinemaları ortasında yer ediniyor.

1924 Paris Olimpiyatları’na katılma çabası veren biri Yahudi asıllı (Harold Abrahams), oburu misyoner düzeyinde inançlı Hıristiyan
(Eric Liddell) iki atletin evvel rekabeti akabinde da grup arkadaşı olmasını özetleyen “Ateş Otomobilleri”, yavaşlatılmış çekimlerden paralel kurgu tekniğine kadar birçok sinemasal öğeden ustalıkla yararlanıyor. O güne kadar atlet psikolojisine en derinden değinmiş sinemalardan biri. Vangelis’in beyaz perdenin atmosferine derinden tesir eden bestelerinden de almış olduğu dayanakla direktör Hudson gelmiş geçmiş en büyük atlet sinemalarından birine imza atıyor.

“Foxcatcher Ekibi” (Foxcatcher, 2014)

Direktör: Bennett Miller

Beş bölümde Oscar’a aday olan “Foxcatcher Ekibi”, hem olimpiyat hem de Amerikan duşunun arkasındaki karanlık yüzle tanışmamızı elde eden, oldukça değişik bir gerçek kıssa. ABD güreş ulusal grubunun ülkenin en kuvvetli adamlarından John du Pont’un malikânesinde 1988 Seul Olimpiyatları’na hazırlanmalarını özetleyen beyaz perdenin başrollerini tahminen de mesleğinin en âlâ performansıyla Steve Carell, Mark Ruffalo ve Channing Tatum paylaşıyorlar. Güreşe meraklı milyarder du Pont, iki meşhur güreşçiyle ulusal ekibi çalıştırması için anlaşıyor. İdmanların kendi toprağında yapılması mevzusunda güreş federasyonunu da ikna ediyor. Netice olarak, du Pont ile güreşçilerin münasebetleri her geçen gün yoz bir hale dönüşmeye başlıyor.

“Personal Best”, 1982

Direktör: Robert Towne

“The Last Detail” ve Robert Towne’nin birinci direktörlük denemesi olan “Personal Best”, olimpiyat atletleri ortasında geçen bir aşk üçgenine götürüyor bizi. Çekilmiş olduğu senenin en kafi sinemalarından biri olarak kabul edilen beyaz perdenin başrollerini Mariel Hemingway, Scott Glenn ve devrin kıymetli atletlerinden Patrice Donnelly paylaşıyorlar. Hemingway burada bir küme bayanla beraber 1980 Moskova Olimpiyatları’na katılmak için seçmelerde çaba eden bir atleti canlandırıyor. Bir taraftan koçuyla bir taraftan da rekabet etmiş olduğu sportmen arkadaşlarından biriyle aşk yaşıyor. Olağan hepsi olurken, ABD’nin Moskova Olimpiyatları’nı boykot sonucu almasıyla her insanın gayesi şaşıyor.

Başroldeki Hemingway bu beyazperde için tam bir yıl süresince pentatlon eğitimi alırken, Towne periyodun birçok kıymetli atletine de kısa roller veriyor. Devrin özgürlükçü atmosferinden alabildiğine yararlanan ve bir LGBTİ+ aşkı da perdeye bu sayede tüm çıplaklığıyla yansıtabilen Towne, spor, cinsellik ve gelişme üstüne değişik bir beyazperde çıkartıyor ortaya.

“Olimpiyat Şampiyonu”

(Jim Thorpe All American, 1951)

Direktör: Michael Curtiz

Hollywood’un altın çağının en kıymetli direktörlerinden, “Casablanca”ya da imza atmış Michael Curtiz’in elinden çıkan bu kıymetli klasik, Amerikan tarihinin birinci büyük atletlerinden birinin yaşadıklarını masaya yatırıyor. Kökeni Amerikan yerlilerine dayanan Jim Thorpe, 1912 Stockholm Olimpiyatları’nda pentatlon ve dekatlon kollarında büyük zaferlere imza atmış lakin sonradan amatör sporculuğundan şüphe duyulunca madalyaları elinden alınmış, fakat vefatından uzun seneler sonrasında muvaffakiyetleri yeniden kayda geçmiş ve madalyaları iade edilmiştir. Bu büyük sporcuyu beyaz perdede Burt Lancaster canlandırıyor.

Çocukluğundan başlayarak bir atletin o yıllarda hangi yollardan geçerek sportmen kimliğini kazandığını ve ne suretiyle zorluklar yaşadığını aktaran “Olimpiyat Şampiyonu”, kimi genel planlardaki arşiv imajlarıyla gerçek Thorpe’u gösterirken, yakın planda Lancaster’ın performansına tanık ediyor bizi. Usta erkek oyuncu sırıkla atlama dışındaki tüm sportif anlarda kendisi rol alıyor.

Kaynak : Milliyet

🔥5

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir