Polonya’da AB’den ayrılık kaygıları birlik yanlılarını sokaklara döktü

Getty ImagesAvrupa yanlıları Polonya’da sokağa çıktı

Polonya’da Avrupa Birliği (AB) yanlısı yüz binlerce şahıs, ülkelerinin birlikten ayrılacağı istikametindeki telaşları sebebiyle 100’den fazla yerleşim yerinde düzenlenen protestolara katıldı. Pazar günü meydana gelen şovlarda hükümetin Avrupa Birliği (AB) ile yarattığı gerilim siyaseti eleştirildi.

Polonya hükümeti ise ülkeyi AB’den çıkarmak, şu demek oluyor ki “Polexit” suretiyle bir halinin olmadığını vurguluyor, lakin AB ve Polonya ortasında bir ‘egemenlik problemi’ yaşandığını da kabul ediyor.

Şovların fitilini ateşleyen gelişme, geçtiğimiz Perşembe günü Polonya Anayasa Mahkemesi’nin almış olduğu karar oldu.

Yüksek mahkeme, geçtiğimiz hafta hükümetin talebi üstüne Avrupa Birliği kanunları ile Polonya Anayasası ortasındaki ahengi ele aldı.

Mahkemenin almış olduğu karar ise, AB maddelerinin, ulusal yasalar karşısında bağlayıcı özellikte olduğu istikametindeki temel birlik prensibine temelden karşıt bulunmuş oldu. Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki sonucu pozitif yönde karşıladı.

“AB MEVZUATI, POLONYA ANAYASASI’NA AYKIRI”

Birlik, yargıçlar yüksek konseyinin bağımsızlığını tehlikeye sokan ve yargı düzeneğinde hükümet atamalarına olanak veren yeni uygulamanın, AB Mukavelesine karşıt bulunduğunu, münasebetiyle Polonya hükümetinin yargı reformundaki bu uygulamadan vazgeçmesi icap ettiğini iletti.

AB maddeleri, yargının hükümetten bağımsızlığının Avrupa’nın temel prensiplerinden biri bulunduğunu tespit ediyor. AB’ye üye ülkelerde hükümetlerin yargıyla oynamalarının “hukuk devletinin altını oymak” manasına geleceğini vurguluyor.

Polonya hükümeti, bu gerilim üstüne ülkenin Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuş ve AB’nin söz mevzusu halinin, Polonya Anayasası’na alışılmamış olup olmadığının tespitini istemişti.

Anayasa mahkemesi geçtiğimiz Perşembe günü beklendiği suretiyle hükümeti haklı buldu ve AB kontratının AB’ye Polonya’nın içişlerine karışma hakkı veremeyeceği yolunda bir karar aldı.

EPAVarşova’daki gösteriye 100 bin kişinin katılmış olduğu belirtiliyor

‘AB HUKUKU BİRİNCİLDİR’

Avrupa Kurulu da birebir gün Polonya Anayasa Mahkemesi’nin sonucuna tepki gösterdi. Meydana getirilen açıklamada, AB üye ülkeleri ortasında temel sözleşme gereği, hukukî mevzuatın uyumlulaştırılmasının en kıymetli ödev olduğu vurgulandı ve şu tespit yapılmış oldu:

“AB bedeller ve hukuk üstüne inşa olmuştur. Bu pahalara ve hukuka üye ülkelerin her birinin saygı göstermesi gerekir. Avrupa vatandaşlarının haiz olduğu bedelleri ve hakları korumak, hangi ülkede olursa olsun AB’nin birincil misyonudur.”

Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki, yüksek mahkemeye başvurmalarının sebebinin tam da Polonya hukukunda yargının bağımsız bulunduğunun ispatı bulunduğunu ileri sürdü. On beş üyeden yalnızca iki üyenin itirazıyla alınan bu sonucu kastederek “Biz Anayasa Mahkemesi’nin sonucuna uyarız” diye konuştu.

Polonya’da koalisyon hükümetinin omurgasını oluşturan Hakkaniyet ve Hukuk Partisi Genel Lideri ve Başbakan Yardımcısı Jaroslaw Kaczynski de gelişimleri AB’nin Polonya’nın bağımsız yargısına müdahalesi olarak yorumluyor.

POLONYA AB’DEN AYRILIR MI?

Avrupa Parlamentosunda Hakkaniyet ve Hukuk Partisi’nin de içinde bulunmuş olduğu merkez sağ AP Halk Partileri Kümesi Önder Vekili Jeroen Lenaers bu gelişmenin oldukça tehlikeli bulunduğunu söylemiş oldu ve “Polonya hükümetinin mühim olarak AB’den ayrılmayı düşünmediğine inanmak zor” değerlendirmesini yapmış oldu.

Getty ImagesPolonya eski başbakanlarından ve eski Avrupa parlamentosu lideri Donald Tusk da şova katıldı

Avrupa Kurulu üyesi Thierry Breton da, mahkeme sonucuna karşı alınacak tutumun değerlendirildiğini söylemiş oldu.

Polonya’daki sağcı popülist hükümet, LGBT haklarından yargı bağımsızlığına kadar pek oldukça değişik bahiste Avrupa Kurulu ile giderek daha çok çelişiyor.

Komite ise Polonya’nın 57 milyar euroluk Covid-19 kurtarma planını şimdi onaylamadı.

Hafta sonu Polonya’nın dört bir yanında gerçekleşen şovlara katılan yüz binlerce Polonyalı da sürecin “ayrılma yönünde” derinleştiğini düşünüyor ve buna karşı da seslerini yükseltiyorlar.

Şovları organize eden karşıcılık birliğinin başlangıcında da Polonya’nın eski başbakanlarından ve eski Avrupa Parlamentosu Lideri Donald Tusk bulunuyor.

Polonya siyasetin tecrübeli adı, hükümetin ülkede hukuk devletini büsbütün ortadan kaldırıp otoriter bir periyoda geçebilmek için Polonya’yı adım adım AB’den çıkmaya yanlışsız götürdüğünü korumak için çaba sarfediyor.

‘BURASI AVRUPA VE KİMSE BİZİ ORADAN ÇIKARAMAYACAK’

1944’te Nazi Alman işgaline karşı çaba eden 94 yaşındaki Wanda Traczyk-Stawska, protestolarda yapmış olduğu bir konuşmada, “Burası bizim Avrupa’mız ve kimse bizi oradan çıkaramayacak” dedi.

Janusz Kuczynski adlı protestocu ise ülkesinin geriye gitmesinden dolayı kaygı ettiğini tabir ederek, “Fena günlerin geri gelmesinden korkuyorum” diye konuştu.

Kaynak: Cumhuriyet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir