Putin, Esad’ı Moskova’da ağırladı: Suriye’de en büyük sorun yabancı silahlı güçler

Suriye Devlet Lideri Beşar Esad, Pazartesi günü ülkesindeki iç savaşın başından beri en büyük destekçilerinden olan Rusya‘ya üçüncü kere gitti. Esad, Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin‘le görüştü. Görüşmenin ana konusu muhaliflerin elinde kalan son bölgeler oldu. Putin, “Suriye’de en büyük sorun yabancı güçlerin varlığı” dedi. Putin’in isim vermeden “yabancı silahlı güçler” diyerek Türkiye ve ABD’yi eleştirdiği yorumları yapılıyor.

Daha evvel açıklanmayan ziyaret, Kremlin ve Şam’ın açıklamalarıyla Salı sabahı duyuruldu.

Esad’ın ofisinin sosyal medya hesaplarında fotoğrafları ve imajları paylaşılan görüşmede, iki lider “ülkedeki yabancı güçlerin varlığını” eleştirdi.

Esad ve Putin, bu güçlerin desteklediği muhaliflerin elinde kalan bölgelerin nasıl Şam ordusunun denetimine girebileceği üzerine konuştu.

Rusya’nın Esad’a yönelik direkt askeri yardımı, Rus hava kuvvetlerinin ülkeye girmesiyle 2015’te başlamıştı. O tarihten sonra Esad’ın ordusu süratle birçok bölgeyi muhaliflerden geri aldı.

Şu an muhaliflerin elindeki bölgede Türk askeri de vazife yapıyor. 2017’den bu yana Rusya ile Türkiye ortasında bu bahisteki tansiyon sürüyor. Vakit zaman mutabakatlar sağlansa da Türk diplomatik yetkililer, “Rusya’nın gözü her vakit orada” diyor.

Şam’dan yapılan açıklamada, Esad’ın şu kelamlarına yer verildi:

“Sayın Putin’e ve Rusya’ya, devletimizin egemenliği ve halkların kendi mukadderatını tayin hakkını sağlayan milletlerarası hukuku savunmak için milletlerarası toplantılarda gösterdikleri efordan ötürü teşekkür ederim. Suriye ve Rus ordularının muvaffakiyetleri yalnızca topraklarımızın kurtulması ve mültecilerin konutlarına dönmesine değil; hudut tanımayan terörden dünya genelinde birçok günahsız insanın korunmasını da sağladı.”

Esad: Teröristleri destekleyen ülkeler var

Türkiye, Rusya ve İran’ın sürdürdüğü Astana toplantıları ve Cenevre’de Birleşmiş Milletler öncülüğünde yapılan toplantılara da değinen Esad, “Yaklaşık iki yıldır devam eden sürecin önünde pürüzler var zira teröristleri destekleyen ve Suriye’deki istikrarsızlıktan çıkar sağlayan ülkeler var” tabirlerini kullandı.

Suriye’nin kuzeybatısındaki İdlib bölgesi, çoğunluğu El Esas’la bağları olan Hayat Tahrir el Şam olmak üzere radikal muhaliflerin elinde. Afrin ve Cerablus bölgesi ise Türk ordusu dayanaklı muhaliflerin denetiminde. Bölgede pek çok Türk askeri de vazife yapıyor.

Suriye’nin güneyindeki Ürdün hududunda bulunan Dera’da da son haftalarda Suriye ordusu, İran’a bağlı milis güçler ve muhalifler ortasında çatışmalar yaşandı. 2018’deki ateşkesin akabinde birinci defa tansiyonun bu kadar arttığı kentte kısa bir müddet evvel Rusya aracılığıyla ateşkes sağlandı.

Putin: Teröristler önemli ziyan gördü

Putin de, Moskova’da Esad ile yaptığı görüşmede “yabancı güçlerin ülkedeki varlığını” eleştirdi:

“Ortak eforlarımız sonucunda Suriye topraklarının büyük bir kısmı özgürleştirildi, teröristler önemli ziyan gördü, Suriye hükümeti ülkenin yüzde 90’ını denetim ediyor.

“Bence şu an Suriye’de en büyük sorun yabancı silahlı güçler. Birleşmiş Milletler kararı olmadan ve siz [Beşar Esad] talep etmediğiniz halde ülkenin kimi bölgelerinde bulunuyorlar. Bu da açıkça milletlerarası hukuka alışılmamış. Ülkede birtakım ceplerde denetim etmesi kolay olmayan teröristlerin akınları sürüyor, sivilleri de terörize ediyorlar.”

Ülkenin kuzeydoğusu ve doğusunda da geniş bir toprak kesimi, ABD dayanaklı Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) denetiminde. ABD askerlerinin de bulunduğu bölgede gücü elinde tutan SDG’nin omurgasını PYD (Demokratik Birlik Partisi) ve ona bağlı silahlı kümelerle aşiretler oluşturuyor. Türkiye, PYD’yi PKK ile irtibatları gerekçesiyle “terör örgütü” olarak kabul ediyor.

BBC Türkçe‘nin ulaştığı Türk diplomatik kaynaklar, bilhassa Dera’da son devirde yaşanan tansiyonun İran’ın ülkedeki pozisyonunu konsolide etme ve Rusya karşısında geri çekilmeme gayreti olduğu değerlendirmesinde bulunuyor. İsrail’in İran takviyeli milislere yönelik füze operasyonlarında da Rusya’nın radarlarını kapatmış olmasını, bu çabanın bir sonucu olarak görüyorlar.

İdlib ve Afrin bölgesi için de “Rusya’nın yıllardır orada denetimi ele geçirme maksadı var, bunu da saklamıyorlar” diyen bir Türk diplomatik yetkili, vakit zaman ihlâller yaşansa da 5 Mart 2020’deki ndan bu yana İdlib’de Suriye ve Rusya’nın önemli bir operasyon yapmadığını, Türkiye’nin sessiz kalmayacağını gördüklerini, Ankara’yı gözden çıkaracak bir adım atılmasını beklemediklerini belirtti.

Birebir kaynaklara nazaran Ankara, Moskova’ya, İdlib’de HTŞ’ye yönelik ortak operasyon önerisi de götürdü fakat Rusya bunu kabul etmedi zira Moskova’nın “nihai gayesi bölgeyi Şam ile koordineli olarak ele geçirmek.”

Bunun için de “sivilleri vurarak HTŞ’ye sığınmaya mecbur bırakma ve sivilleri terörize etme siyaseti izledikleri” bedellendiriliyor.

Esad görüşmede, BM’nin geçen yıl Esad’ı siyasi tahlile mecbur bırakacağı gerekçesiyle sıkılaştırdığı yaptırımları da eleştirdi ve “insanlık dışı ve hukuksuz” olarak kıymetlendirdi:

“Suriye halkı üzerinde insanlık dışı olarak nitelendirdiğimiz hukuksuz bir abluka var.”

Rusya ve İran Suriye’nin en büyük destekçisi oldu

Mart 2011’de başlayan iç savaşta ABD başta olmak Batı ülkelerine karşı Esad’ın en büyük destekçisi Rusya ve İran oldu. Esad, savaş başladıktan sonra birinci kere Ekim 2015’te Moskova’ya giderek Putin’le bir ortaya geldi. Bu, Esad’ın savaş tüm ülkeye yayıldıktan sonra bilinen birinci yurt dışı ziyareti oldu.

Akabinde Putin, Aralık 2017’de Suriye’deki Rus Hmeymim Hava Üssü’ne giderek Esad’la bir ortaya geldi. Bu ziyarette Putin’in müdafaalarının Esad’ı durdurması ve Putin’e öncelik vermesi; aslında “Putin’in Esad’ı orada ziyaretçi olarak gördüğü” yorumlarına yol açmıştı.

Akabinde Mayıs 2018’de Esad, Putin’in Soçi’deki rezidansına gitti.

İkili ortasındaki dördüncü bilinen yüz yüze görüşme de Ocak 2020’de Şam’da oldu. Bu, Putin’in savaşın başından bu yana Suriye’nin başşehri Şam’a birinci gidişi oldu. Putin, artık ülkenin büyük bir kısmında denetimi tekrar sağlayan Esad’ı Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda ziyaret ederek dünyaya bir bildiri vermiş oldu.

Kaynak: Haberler.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir