sus baligi felaketi heves kacinca atiliyor bakin neye yol aciyor MdJucOhf

Süs balığı felaketi! ‘Heves kaçınca’ atılıyor, bakın neye yol açıyor…

ABD’nin Minnesota eyaletindeki Keller Gölü’ne birkaç yıl evvel bırakıldığı sanılan Japon balıkları kısa sürede diğer balık çeşitlerini yok etti. Gölü salgın eden Japon balıklarının oldukca büyüyerek gölün ekosistemine ziyan vermesi sonrası yetkililer de balıkların göllere bırakmamaları davetinde bulunulmuş oldu. 

ABD’de yaşanmış olan son örnek akıllara Türkiye’nin ‘iç suları’nın son durumunu getirdi. Türkiye’de de tüm ihtarlara rağmen kimi zaman güzel niyetle kimi zaman de bilinçsiz ‘gözlem yapma merakı’ yüzünden baraj gölleri ve göletler ‘istilacı’ balıkların egemenliklerini duyuru ettikleri bölgeler olabiliyor.

EN BÜYÜK DARBE AKVARYUM BALIKLARINDAN

Göllerdeki balık çeşitliliğine en büyük darbeyi ise şuursuzca bırakılan akvaryum balıkları vuruyor. Bilhassa ‘Japon’ diye malum süs balıkları, salındıkları tatlı sulara kısa sürede adapte olup, başka balıkların yaşam alanını daraltıyor.

ÇİN (İSRAİL) SAZANI

Türkiye’deki göllerde istilacı balıklar ortasında başı çeken çeşit ise ‘Çin ya da İsrail Sazanı’ olarak malum çeşit. Yılda 9 sefer üreyebilen İsrail sazanı, kısa sürede bulunmuş olduğu suda hakimiyetini duyuru ediyor. 

Hurriyet.com.tr’ye konuşan Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Kısmı öğretim üyesi Prof. Dr. Nazmi Polat “İstilacı cinslerin bir göl ya da akarsuda baskın hale gelmesi organik tiplerin yok olabileceğinin işaretidir” ikazında bulunmuş oldu.

“TURNA BİTME NOKTASINA GELDİ”

İstilacı cinslerin vakitle ortamda yalnızca kendinin kalmış olduğu bir habitat hazırladığına dikkat çeken Prof. Polat şunları söylemiş oldu:

*Samsun’da bunun bir örneği olarak karşımıza çıkıyor. Kentte bulunan Akgöl’ün en sevilen çeşidi turna bitme noktasına geldi. Son 6 senedir turnanın yeni büyüyen kuşağı yok denecek kadar azca.

*İstilacı çeşitlerin sayısının artması her bir tıp için tehlikeye işarettir. Yanlış balıklandırılan birçok gölde de bunun örnekleri görülüyor.

“BULUNDUĞU ORTAMI ELE GEÇİRİYORLAR”

*İsrail (Çin) sazanı suretiyle istilacı tıp balıkların ekolojik toleransı devasa yükseklikte. Mahallî balıklarımızın tersine kirli su, soğuk su veya acı su fark etmeksizin her çeşit suda yaşıyor. Değişen habitatlara oldukca kolay uyarlama sağlamış olduğu için de bulunmuş olduğu her ortamda rahatça ürer.



“BALIKÇILARA BÜYÜK MİSYON DÜŞÜYOR”

*Savaşım için organik tiplerimize ziyan vermeyecek halde av yapabilen bir takımla yol alınmalı. Zira yalnızca istilacı cinsleri yakalayacak bir av aleti yok. Mevcut av aletlerini kullanırken, organik popülasyona ziyan vermeyecek hususi balıkçılar çaba etmeli. Debisi fazlaca yüksek olan Yeşilırmak’ta bile İsrail sazanının baskın tıp haline gelmesi iç sularımız açısından oldukca mühim bir tehdit.”

*Doğada ekolojik zincirden koparılan halka beşere uzaksa, oldukca ciddiye almıyoruz. Fakat her bir halka en yakınındaki canlıyı, en sonunda da insanı etkiliyor. Şu demek oluyor ki ekolojik istikrarın bozulmasının düşüncesi kesinlikle insanlara yansıyacak. Tahminen biz hissetmeyeceğiz sadece çocuklarımız kesinlikle etkilenecek.

SÜS BALIKLARI BÜYÜK TEHDİT

Süs balıklarının da ekosistemi tehlike arzettiği örnekler Anadolu’da sıkça görülüyor. 2001 senesinde Yozgat’ta amatör bir balıkçının baraj gölüne bıraktığı süs balığının yeni bir tıp yarattığı tez edilmişti. Gelingüllü Sulama Barajı sularına bırakılan Japon balıkları, baraj sularına bırakılan pullu sazanlarla uyum sağlayınca ortaya yeni bir çeşit balık çıkmış olduğu ileri sürülmüştü. 2020 senesinde ise Ziraat ve Orman Bakanlığı grupları, Konya’daki bir baraj gölüne yasa dışı olarak bırakılan Japon balıklarını yakalamak için harekete geçmişti. Bu balıklar, istilacı olarak malum “Carassius auratus” balıklarının seleksiyonla süs balığı olarak geliştirilmesiyle elde ediliyor.

“DENİZLER DE GÖLLER KADAR TEHLİKE ALTINDA”

Ege Üniversitesi, Su Eserleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Akyol da denizlerimizin de minimum göller kadar çekince altında olduğuna dikkat çekiyor.

Hurriyet.com.tr’ye konuşan Akyol “En makus yüz yayılımcı cins içinde ortalama 14 tanesi Türkiye’de de bulunuyor ve bu cinsleri azaltmak artık pek kolay olmuyor” diye konuştu.

“DEVLET TEŞVİK EDİYOR FAKAT…”

İç sularda ise İsrail Sazanı’nın ön plana geçtiğini belirten Akyol “Bununla ilgili ise teşviklerle ödüllü balık tutma yarışları yapılıyor. Bu üslup çalışmalarla istilacı çeşitler azaltılmaya çalışılıyor. Yine sularımızda bulunan ve dikenleri zehirli olan Aslan Balığının tüketimi için çeşitli emek harcamalar yapılıyor” diye konuştu.

“1 BUÇUK TRİLYON DOLAR ZİYAN…”

İstilacı çeşitlerin dünya iktisadına verdiği zararın ortalama 1 buçuk trilyon dolar bulunduğunu belirten Prof. Akyol şu ikazlarda bulunmuş oldu:

*Balıkçılık dünya iktisadının yüzde 5’ini oluşturuyor. Fakat yüzde yüz başarı göstermiş olmuş tek örnek var. Gemilerin taşınımıyla bölgeye aşılanmış bir yengeç türünü Avustralya bölgeden temizlemeyi başardı.

*Savaşım edilmediği takdirde ülkemiz biyolojik çeşitlilik yitirilmesine uğrar ve yerli tiplerimiz azalır. İstilacı balıklar bulundukları bölgede rekabetçi pozisyona geçip lokal tipleri bölgeden uzaklaştırıyorlar. Bunun yanında parazit ve çeşitli hastalıkları da taşıyabilen istilacı cinsler başka çeşitlerin genetik bozulmaya uğramasına da sebep oluyor.



VATANDAŞLARA İKAZ

*İstilacı tiplerle uğraş için vatandaşlar da gözünü dört açmalı. Yeni bir çeşit görüldüğünde erken müdahale etmek ismine kesinlikle haber vermeliler. Bundan sonrasında yüzde yüz istilacı çeşitleri ortadan kaldırmak mümkün olmayacak ve artarak devam edecek. Yalnızca gemiler değil, yatların bile çapalarıyla getirmiş olduğu bir yosun öteki bir bölgeye aşılanıp çekince yaratabiliyor. Bunlara karşı gemilerin ve yatların da gövdelerine ve çapalarına oldukca dikkat edip gezi ettikleri noktalara taşımamaları gerekir.

EKONOMİK AÇIDAN ‘OLUMLU’ İSTİLACI CİNSLER DE VAR

*Her istilacı çeşit iktisada ziyan vermez. Mesela, balast sularıyla Karadeniz’e taşınan deniz salyangozu kıymetli bir ihracat eserimiz oldu. Avcılık da kelam mevzusu olduğundan çeşit oldukca fazla yayılamıyor, hatta kimi zaman avını azaltıcı önlemler bile alınıyor. Tıpkı formda oldukca zehirli olan siganus da balıkçılara bir getiri deposu olarak önümüze çıkıyor.

TURİZME DARBE VURUYOR

*İskenderun’da Taş Balığı, Antalya’da Sarı Kutu Balığı ve güneyde Deniz Kestaneleri üremeye başladı. Gitgide artan deniz anası istilaları da turizme kıymetli bir darbe vurabilir. Balon balıkları ise 8 cinse ulaştı ve gitgide popülasyonu artıyor. Hasılı her saniye sularımıza yeni bir istilacı cins giriyor.

*İstilacılarla çaba için balıkçılardan satın alma programı uygulandı. Hem balıkçıya yan gelir oldu hem de suları bu çeşitten kurtarmak için bir formül.

 

 

KAYNAK: HÜRRİYET-GAYE KOBAL

Kaynak: Haber7

🔥3.1 K

1 YORUMLAR

  • bu balıkları göllere akvaryumda bakanlarmı saldı böyle habermi olur sivrisinekle mücadele için salınan israil sazanı balıkların ve bu işte ihmalkarlık gösterenler yargıya taşınmalı bu uygulama tamamen küresel ticarete ve kafes çiftlikleri olan ağa babalarına yarıyor düzensiz trol çekenler de dahil denetlemeyenlerde dahil derhal çözüm üretilmeli askere kurşun sıkanda hainde farkı yok bunu yapanların

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir