turkiye ataga kalkti 20 bin parca icin gorev dagilimi yYUfdeGz

Türkiye atağa kalktı! 20 bin parça için görev dağılımı

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) Genel Müdürü Temel Kotil, 3’üncü Verimlilik ve Teknoloji Fuarı’nda AA muhabirine yapmış olduğu açıklamada, MMU Projesi’nin ilerlediğini, 18 Mart 2023’te aviyoniklerin, denetim ve hidrolik sistemlerin yer almış olduğu prototipin birinci kere motor çalıştıracağını ve yer testlerine başlanacağını söylemiş oldu.

Proje için “fazlaca sıkı” bir takvim yaptıklarını ve bunu takip ettiklerini lisana getiren Kotil, proje kapsamında hem kendilerinin öğrendiği hem öğrettikleri bir süreç yürüttüklerini belirtti.

Kotil, projede vazife alan mühendis sayısının 1000’e ulaşmış olduğu bilgisini vererek, şirketteki toplam mühendis sayısının ise 4 bini geçtiğini kaydetti.

MMU için hazırlanan hangarın bu yıl biteceğini tabir eden Kotil, şöyleki konuştu:

“Gizli saklı proje olduğundan hususi bir hangar. Mühendislik binasıyla iç içe olacak. Dışarıdan izole, kendi bağlantı altyapısı, yüksek hesaplamalı bilgisayarları bulunan bir yapı olacak. Rüzgar tünelimiz 2022 sonunda devreye girecek. Bizim için, Türkiye için, ülkenin bekası için en kıymetli proje 5’inci jenerasyon cenk uçağı. Bundan dolayı titizlikle çalışıyoruz. İş yoğunluğumuz bizi ‘öldürüyor’ fakat iş yoğunluğundan dolayı ürettiğimiz sinerji tüm sorunları rahatlatıyor.”

PROJELER BİRBİRİNİ DESTEKLİYOR

Hürjet’in de 2022 sonunda uçacağına dikkati çeken Kotil, bu uçağın yer testlerinin yapılacağı sistemin MMU testlerini kolaylaştıracağını, Gökbey helikopterinin tam ölçekli yorulma kontrol altyapısının da evvel Hürjet, sonrasında MMU için kullanılacağını bildirdi. Temel Kotil, “Tüm projelerimiz birbirine dayanak veriyor. Aksungur’da elde edilmiş uçuş denetim sistemi, F-16’da öğrendiğimiz uçuşla ilgili deneyimlerimiz MMU’da kullanılacak. Her bir proje güçlük getirse bile birbirine dayanak olduğundan kolaylık da sağlıyor.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

MMU’nun modüllerinin üretiminin 2022 sonuna kadar tamamlanacağını belirten Kotil, şunları söylemiş oldu:

“2022’de uçağı gösteririz. Şu anda modül üretimi başladı. MMU’nun en kıymetli kesimi motorları tutan 5 metreye 3 metre titanyumdan modüller. İmalatı en sorun kesim bu. İmalat mevzusunda biz fazlaca düzgünüz. F-35’in orta gövdesini yapıyoruz, imalat açısından bundan kolay bir proje değil. İmalatta meşakkat yaşamayacağımızı düşünüyoruz. Buna rağmen fazladan önlemlerle gidiyoruz. Motor çalıştırmadaki 18 Mart 2023 maksadını tutturmak bizim için fazlaca bedelli.”

20 BİN MODÜL İÇİN MİSYON DAĞILIMI

Temel Kotil, MMU’nun 20 bin kesimden oluştuğuna işaret ederek, başlangıçta hazır motor kullanılacağını ondan sonra TRMotor tarafınca geliştirilecek motorun uçağa entegre edileceğini aktardı.

İnişte ortaya çıkan kuvvetle 60 tona ulaşacak yükü taşıyacak iniş ekiplerini geliştirip üretmek için bir iştirak oluşturduklarını tabir eden Kotil, “Altınay, TUSAŞ ve bir İtalyan şirketiyle kurdumuz iştirakimiz var. İtalyan şirket birebir vakitte Altınay ile beraber Hürjet’in iniş kadrolarını yapıyor. Türkiye burada iniş ekibi kabiliyeti kazanmış oldu.” dedi.

İklimlendirme sistemi için Türk firmalarıyla ortak şirket kurulduğunu ve bu gereksinimin yerli imkanlarla karşılanacağını vurgulayan Kotil, şunları kaydetti:

“Aviyonikleri, bilgisayar donanımlarıyla ilgili ASELSAN’ımız var, yazılımıyla ilgili HAVELSAN’ımız var, TUSAŞ’ın kendi yazılım grubu var. Harp uçaklarında kanatların, denetim yüzeylerinin hareketlerini elde eden aktüatörleri TUSAŞ, Altınay ve bir Ukrayna firmasının kurduğu paydaşlık yapıyor. Kokpiti saran saydam kanopiyi yerli olarak üretmek için çalışıyoruz. Uçağın burnunda fazlaca tesirli bir radar var. Bu vazifesi ASELSAN’a verdik, yapıyor. Tayyare üstünde sensörler, algılayıcılar var, ASELSAN’a, HAVELSAN’a verdik. Merkez bilgisayarları TÜBİTAK BİLGEM yapıyor. Güç dağıtım sistemini Pavotek geliştiriyor. Bu uçakta Türkiye’deki tüm kabiliyetleri devreye almış durumdayız. Harp uçağı yapmak demek, katkı verebilecek tüm ögeleri devreye almak manasına geliyor. Kim ne yapmak istiyorsa iş veriyoruz. TUSAŞ’ın buradaki ana görevi tasarım, geometriyi bitirmek. Dış geometri bitti, denetim yüzeyleri bitti, artık yapısal iskeleti, şekillendirmeyi yapıyoruz. Bunu bizlerden oburu yapması imkansız. Bunun içine giydireceğimiz tüm ekipmanları bizlere öbürleri yapıyor. Bunların yerli ve ulusal olması gerekiyor. Harp uçağı demek, yerli ve ulusal demek oluyor. A’dan Z’ye motor dahil her şey vakti ulaştığında yerli ve ulusal olacak. Bundan dolayı Türk firmalarını olabildiğince projeye dahil ediyoruz, sözleşme veriyoruz. ‘Yapabilecek kim var ise gelsin’ diyoruz.”

Temel Kotil, projedeki insan kaynağını da artırmayı sürdüreceklerini, MMU için 3 bin mühendis istihdam etmeyi planladıklarını söylemiş oldu. Kotil, “Bu bir maraton, bu uçakla Türkiye cenk uçağı üretebilen ülkeler ortasına giriyor. Gençlerin bu heyecana ortak olmasını istiyoruz. Gelin, bizimle çalışın, bir tarafınca dokunun.” diye konuştu.

🔥25

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir