Türkiye, Biden’ın Demokrasi Zirvesi’ne neden davet edilmedi?

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın sitesinde açıklanan listede, Türkiye, Rusya, Çin, İran, Suudi Arabistan, Macaristan, Vietnam, Venezüella suretiyle ülkeler yer almadı. ABD Dışişleri Bakanlığı, doruğun üç temel başlığını, “otoriterliğe karşı müdafa”, “yolsuzlukla savaşım”, “insan haklarına hürmetin teşvik edilmesi” olarak sıraladı. Tepe sonrasındaki bir senelik sürecin akabinde Biden’ın dünya başkanlarını verilen taahhütlerdeki ilerlemeyi kıymetlendirmek suretiyle bir sefer daha toplanmaya çağrı edeceği tabir edildi.

Tepeye Türkiye’nin çağrı edilemeyeceğine dair haberler geçtiğimiz aylarda gündeme yansımıştı. Açıklanan sıralama ile katılaşan bu sonucu, Maltepe Üniversitesi Politika Bilimi ve Memleketler arası Bağlar Kısmı öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Ünal ve Amerika üstüne araştırmalar icra eden Yunus Emre Erdölen, Sputnik’e kıymetlendirdi.

‘Biden idaresinin dış siyasette başı net değil’

Prof. Dr. Ünal, “Zirveye çağrı edilmeyen ülkeleri alt alta getirdiğimizde mevcut fazlaca kutuplu dünya tertibi içinde kıymetli güç sahibi ülkeleri görüyoruz” tabirlerini kullanarak değerlendirmelerine şunları ekliyor:

Yalnızca Türkiye değil hiçbir Türk cumhuriyeti yok. Azerbaycan yok, Orta Asya Türk cumhuriyetleri yok. Biden idaresinin rastgele bir dış politika mevzusunda başının net bulunduğunu söylemek mümkün değil. Biden ve ekibi ırkçılık seviyesinde Türkiye aykırısı bir grup. Biden idaresi Carter idaresinden daha başarısız bir yönetim olarak tarihe geçecek. Bunun da örneklerini görüyoruz aslen, birinci 1 yılı muhteşem başarısız görünüyor ve ABD’daki kamuoyu yoklamalarında misyondaki bir idarenin popüleritesi açısından en düşük seviyelerde. Bu tepeden hiçbir şey çıkmaz. Bu, Biden’ın sanal dünyası.

‘Biden, Cenup Asya ülkeleriyle Çin’e karşı bir kuşatım meydana getirmeye çalışıyor’

Yunus Emre Erdölen ise doruğun maksatları ortasında ABD’nin Rusya ve Çin’e karşı geniş bir ittifak oluşturmak istemesinin bulunduğunu söylüyor ve şöyleki devam ediyor:

Listede Filipinler ve Hindistan da var. Bu ülkeler demokrasi mevzusunda fazlaca mühim tenkitler alan insan hakları örgütlerinin fazlaca mühim bir halde eleştirdiği ve demokrasi mevzusunda giderek puanı düşen iki ülke. Hatta Demokratlar da bu iki ülkenin liderliğini fazlaca sert bir formda eleştiriyor. Fakat ikisi de listede var. Zira Biden, Cenup Asya ülkeleriyle Çin’e karşı bir kuşatım meydana getirmeye ve Demokrasi Zirvesi’nde de bu ülkelerle olan ittifakını artırmaya çalışıyor.

‘Türkiye, ABD için fazlaca kıymetli ve stratejik bir ortak değil’

Türkiye’nin ABD tarafınca demokrasi mevzusunda sık sık kınandığını hatırlatan Erdölen, “Osman Kavala, Selahattin Demirtaş, Boğaziçi vakaları, LGBT hakları, İstanbul Mukavelesi suretiyle birçok mevzuda biz Biden ve Dışişleri Bakanlığı’nın kınamasına maruz kaldık. İkili bağlar açısından epey gerilmiş bir devir geçirdik. Lakin iki önderin görüşmesinde de bu iletiler vurgulanmadı. Tüm bunlar ışığında demokrasi ikazları ve Türkiye’nin ABD gözünde demokrasi mevzusunda ekside ilerleyen bir ülke olmasından dolayı esasen Türkiye’nin tepeye çağrı edilmeme ihtimali fazlaca somut bir halde konuşuluyordu” dedi. Erdölen, şunları ekledi:

Lakin listeye baktığımızda ABD’lilerin demokratik bulunduğunu düşünmediği diğer ülkeler de var. Irak, Pakistan, Hindistan, Filipinler ve Polonya örnek olarak Türkiye ile birebir standartlarda değerlendirilmemiş. Burada demokrasi kriterinden ikinci bir kritere geçiyoruz. Bu ülkeler ile olan münasebetler ABD için ne kadar kıymetli? ABD; Hindistan, Polonya, Filipinler, Irak suretiyle ülkelerle olan alakalarını İran, Çin ve Rusya ekseninde kıymet veriyor. Bu 3 ülkeye karşı bu ülkelerle geniş ittifak oluşturmak istiyor. Bu yüzden demokrasi ihtarını askıya alabiliyor. Türkiye, bilhassa ABD, Ortadoğu’dan önceliğini çektiğinden beri ABD için fazlaca kıymetli ve stratejik bir ortak değil. Bu yüzden Türkiye’ye yönelik demokrasi tenkitlerini art plana itecek bir çıkar alakası yok. Bundan dolayı fazlaca kolay bir halde sıralama dışı olduk. Macaristan’la beraber NATO üyesi olarak çağrı edilmeyen iki ülke ortasındayız.

Kaynak: Sputnik

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir