Türkiye’nin nükleer santral kurma çalışmaları tarihçesi kitaplaştırıldı

ANKARA (DÜNYA) – Eski Nükleer Düzenleme Konseyi İkinci Başkanı olan ve hala EUAS International ICC Genel Müdürlüğünü yürüten Necati Yamaç’ın, “Türkiye’nin Yarım Asırlık Nükleer Santral Serüveni- Güncel Mevzular ve Sıkça Sorulan Sorularla” başlıklı kitabı yayımlandı. Yamaç, Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nda da uzun seneler yönetici olarak vazife yapmıştı.

Kitapta, Türkiye’nin 1955’te başlamasına rağmen uzun seneler fiili olarak hayata geçemeyen nükleer güç santrali kurma çalışmalarını detaylı bir şekilde inceledi. Kitapta hala inşaatı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesine ilişkin de detaylı bilgiler yer aldı. Kitapta yerli endüstriyi ve teknolojiyi geliştirme yanında nükleer güç santrallerine yönelik bilgiler de yer ediniyor. Kitapta nükleer güce yönelik tartışmalar yalnızca Türkiye açısından değil, dünya perspektifinden bedellendiriliyor.

Kitaba yönelik bir kıymetlendirme icra eden Necati Yamaç, nükleer güç santrallerinin enerji arz güvenliğini sağlamakta kıymetli rolleri bulunduğunu lakin yalnızca elektrik üretmekten öteye kıymetleri bulunduğunu belirterek, “Bu tesisler tıpkı vakitte bir ülkenin yerli endüstrisini, teknolojisini, insan kaynaklarını bir üst lige taşıyan, kıymetli istihdam alanı oluşturan itici güç olmaları tarafıyla beraber değerlendirilmelidir.” görüşünü altını çizdi.

Türkiye nükleer santral inşasında niçin gecikti?

Yamaç kitabında Türkiye’nin 1955 senesinde birinci teşebbüslerini yapmasına karşılık 2010’lu yıllara kadar fiili olarak bir inşaya başlamama nedenine yönelik olarak, siyasal istikrarsızlıklar sebebiyle sık değişen hükümetler ve askeri darbelerle oluşan ortamın karar verme süreçlerini aksattığını ve başlamış olan projelerin de iptal edilmesine yol açmış olduğu tezini işliyor. Yamaç açıklamasında, “Dünyada birinci nükleer reaktörlerin yüzde 75’inin işletmeye alındığı 1960 ila 1980 yılları, Türkiye’nin 10 yılda bir askeri darbe yaşamış olduğu, kurulan koalisyon hükümetlerin ömrünün kısa olduğu, oluşturulan nükleer santral ihalelerinin her keresinde iptal edilmiş olduğu periyoda karşılık ediyor.” görüşünü kaydetti.

Necati Yamaç, Türkiye’nin enerji ithalatçısı bulunduğunu, talebin de hızlıca arttığını belirterek, nükleer güç santrallerinin doğalgaz ve petrol suretiyle enerji kaynaklarında ithalat bağımlılığını azaltacağını, ayrıyeten yerli endüstri ve istihdama katkı vereceğini, teknolojik olarak da gelişmeye katkı sunacağını altını çizdi. Yamaç, “Vatanımızda nükleer santraller işletmeye alındığında naturel gaz ithalatı azalacak, yenilenebilir enerji kaynakları kullanım oranı artmaya devam edecek” diye konuştu. Bu kapsamda Türkiye’nin gündeminde 3 nükleer santral projesi bulunduğunu hatırlatan Yamaç, “Akkuyu NGS’nin inşası sürüyor. Sinop Nükleer Santral Projesinde tarife mevzusunda uzlaşı sağlanamaması sebebiyle projeye Japon Konsorsiyumu ile devam etmeme sonucu alındı. Üçüncü Nükleer Santral Projesinde ise görüşme süreci devam ediyor. Bu 3 proje Türkiye’nin nükleer santral seyahatinde kıymetli yer tutuyor.” tabirlerini kullandı.

Dünya vazgeçmiyor

Necati Yamaç, nükleer santrallerden elektrik üretmekten vazgeçtiğini açıklayan Almanya’nın, bunu santrallerin ekonomik ömrünü tamamlamasının akabinde gerçekleştireceğini, kaza sonrası nükleer güç santrallerini dönem dışı bırakan Japonya’nın ise nükleer güç santrallerini yeniden devreye almaya başladığını altını çizdi. Bu iki ülkeye bakarak Dünyanın nükleer santrallerden vazgeçtiğinin söylenemeyeceği suretiyle, Fransa ve ABD’nin oldukça ağır kullanımı sebebiyle agresif bir kullanımdan da söz edilemeyeceğini belirten Yamaç, “Bir ülke nükleer santrali açtı ya da kapattı diye bugüne dek öteki ülkeler birebir istikamette davranma seferberliği başlatmadı, başlatmaz da. Her ülke bugüne dek, nükleer santraller mevzusunda, kendi şartları neyi gerektirdi ise onu yapmış oldu.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Kaynak: Dunya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir