Yerel veya atalık tohum konusunda aldatılıyor muyuz?

Mahallî tohum veya Atalık tohum mu? Endüstriyel tohum mu?

Lokal tohum ya da atalık tohum, geçmişten beri kullanılan, naturel haliyle bugünlere gelen ve seneler evvelki haliyle kalmış tohumlardır. Çoğunlukla varlığını sürdürdüğü bölgenin iklim ve toprak koşullarına adapte olmuştur. Mevsiminin haricinde yetiştirilmesi güçtür. Besleyiciliğinin yüksek olduğu tez edilse de bu her zaman ve her yapıt için gerçek değildir. Ekseriyetle randımanı düşüktür. Bu yüzden de üretici ve ziraatçi uzun senelerdir bu tohumu ticari maksatlı olarak tercih etmemektedir.

Üreticiler ve çiftçiler yaygın olarak endüstriyel tohumu tercih etmektedirler. Endüstriyel tohumun randımanı yüksek, bedelleri, içinde ne olduğu ve soy kütüğü aşikardır. Dünya uzun senelerdir endüstriyel tohumlardan elde edilmiş eserlerle doymaktadır. Kuvvetli ve gelişmiş ülkeler 50 yıldan fazla vakittir, ülkemiz ise minimum 25 senedir endüstriyel tohumlardan elde edilmiş eserlerle doymaktadır.

Dünya nüfusunun süratli bir şekilde artması, insanların beslenme problemini öne çıkarmış, tarımda hızla gelişen teknolojinin ve nebat ıslah imkanlarının gelişmesi ile endüstriyel tohum açlığa ilaç olarak öne çıkmıştır. Bundan geri dönüş yoktur. Zira lokal veya atalık tohum piyasadan çekilmiş, kullanımı %1’lere düşmüş, yalnızca ıslah gereci olarak tohum gen bankalarında ve oldukca azca sayıdaki bazı çiftçilerde koruma edilir olmuştur.

Atalık Tohumla üretimi çoğaltmak mümkün mü?

Son periyotlarda lokal tohum veya atalık tohumun gündeme getirilmesi ve bu alanda projeler yapılması zorlama bir yaklaşımdır. Zira hiçbir ziraatçi veya üretici, dekara 500-600kg almış olduğu endüstriyel tohumu bırakıp, dekara 100-150kg almış olduğu atalık tohumu tercih etmez. Zati gerek dünya tarımının ve gerekse ülkemiz tarımının gittiği doğrultu bu değildir. Bir halde tüm ülkede endüstriyel tohumu bırakıp atalık tohumla üretim halletmeye kalksak, bu türlü bir varsayımla yola çıksak, üretim ölçümüz en iyimser yaklaşımla 15-20 kat düşecektir. Bu koşullarda 85 milyonu doyurmamız olasılık dışıdır.

Atalık veya Mahallî tohum Endüstriyel tohumdan daha mı besleyici?

Ayrıyeten atalık veya mahallî tohumun besleyicilik tarafınca de oldukca üstün bulunduğunun sık sık gündem edilmesi abartıdır. Besleyicilik ve lezzet tek başına genetik yapıyla ilgili değildir. Eserlerde besleyicilik ve lezzeti etkileyen en kıymetli faktörlerin başlangıcında yetiştirme prosedürleri gelmektedir. Atalık tohum mevsiminin haricinde yetişmediği için, mevsiminde yetiştirilen her yapıt suretiyle leziz gelmektedir. Bunun yanında atalık tohumla üretim yapanlar kendi muhtaçlıkları kadar ürettikleri, ticari düşünmedikleri için fazla gübre ve kimyasal kullanmazlar. Bu yüzden de daha leziz ve besleyici olduğu söylenebilir. Fakat birebir kaidelerde yetiştirilen endüstriyel tohumlardan elde edilmiş eserlerinde örnek besleyiciliği ve lezzeti yakalaması mümkündür. Buna ek olarak, tahminen %1’lik bir pazar imkanı olan, atalık veya mahallî tohum eserlerinin fiyatlarının emsallerine nazaran kat kat fazla olması da değişik bir aldatmacadır. Zira çabucak her pazarda karşılaşılan mahallî veya atalık tohum eserlerinin “organik” adı altında arz edilen eserlerin elde edileceği kadar atalık tohumun varlığı tartışmalıdır.

Endüstriyel tohum da Mahallî tohumda kendi mecrasında değerlendirilmeli, tahlile yönelik gündem edilmeli

Hasılı, atalık tohum veya mahallî tohum her şeye rağmen kendi mecrasında ele alınmalıdır. Devletimizde her tanınan olan suretiyle, anında kirletilmeye, kullanılmaya, istismara maruz bırakılması suretiyle bir noktaya taşınmamalıdır. Lakin maalesef bu noktaya taşınmıştır.

Atalık veya mahallî tohumun tek pozitif yanları ıslah malzemesi olarak kullanılmasındadır. Bunun dışındaki her yaklaşım fantezidir.

Hiçbir ziraatçi veya üretici dönümünden 500-600 kilogram almış olduğu yerde dönümünden 100-150 kilogram alabileceği atalık tohumunu kullanmaz/kullanmamaktadır. Kaldı ki, hala gerçek manada sav edilmiş olduğu kadar atalık tohumun varlığını sürdürdüğü de münakaşa bahsidir.

Tohumun büsbütün sanayileştiği, süratli nüfus artışı ile insanları doyurmanın zorlaştığı, her geçen gün randımanın artmasına yönelik beklentilerin arttığı, toprakların verimsizleştiği, su probleminin mühim boyuta ulaşmış olduğu devirde, dönümden 100 kilogram randıman elde edilmiş atalık veya lokal tohumlukların kullanılması tarımı geriye itmektir.

Tarımın bir kanadının hala, tanınan bir gündem haline gelen, atalık veya lokal tohum mevzusu ile, mecrasının dışına taşacak formda meşgul olması aslolan vazifelerinin ötesinde bir oyalanmaya sebebiyet vermektedir.

Tarımın aslolan sıkıntıları bu kadar konuşulmadı

Atalık tohum veya mahallî tohumun bu haliyle gündemleri meşgul etmesi yerine mevcud (eğer hala kaldı ise) mahallî tohumların ıslah ve çeşit geliştirme malzemesi olarak kullanılması mevzusunda yoğunlaşılması ülke tarımına daha çok yarar elde edecektir. Eğer randımanı düşük, lezzetliliği ve besleyiciliği spekülatif olan ve bu yüzden de daha maliyetli olan lokal tohumdan elde edilmiş eserlerden “almak isterim” diyenler var ise normal olarak ki bununda tahlili vardır. Bunun için tek mesuliyet maliyetini ve risklerini yüklenmektir! Aksi takdirde 85 milyonu doyuracak özellikte atalık tohum veya lokal tohum mevcut olmadığı suretiyle, üreticilerin kullanımı için, kullanabileceği kadar çoğaltılması da mümkün değildir. Lokal veya atalık tohum fantezisi devam ettirilmek isteniyorsa ziraat teşkilatının her ünitesini her seferinde telaşla ayağa kaldırmak yerine rastgele bir ziraat kurumuna bağlı bir şube veya birim kurulabilir ve bu husus da o üniteye havale edilir. Böylelikle her seferinde teşkilatın tamamı meşgul edilmemiş olur. Mahallî tohum her gündeme vardığında birçok kurum asli misyonunun önüne bu mevzuyu geçirmemiş olur. Zira bu mevzunun muhabbeti ve reklamı keyifli lakin gerçek tarımın sorunlarını perdeleyici özelliği ayyuka çıkmış durumdadır.

M. Murat GÜN

Kaynak: Memurlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir