yusuf taktak arkeoloji muzeleri uzerinde yasanan depo sorununu cumhuriyet icin yazdi 4bIPbrXl

Yusuf Taktak, Arkeoloji Müzeleri üzerinde yaşanan depo sorununu Cumhuriyet için yazdı

Konuk müellif: Yusuf Taktak

İstanbul Arkeoloji Müzeleri, birinci kurulan ve en kıymetli olan, müzeciliğimizin kilit taşıdır. Kültür varlıklarının korunması bağlamında birinci kıymetli düzenleme “1869 Asar-ı Atika Nizamnamesi” olmakla beraber tıpkı yıl birinci müzemiz “Müze-i Humayun İdaresi”, kısaca İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü kurulmuş ve yalnızca müze değil, eğitim kurumu da olmuş. 150 senelik kurumun depoları, onarım kısımları müzenin bir kesimi. Lakin depo problemi, müzelerin kurulduğu 1869’dan beri var. Evvel Çinili Köşk’e taşınma, Osman Hamdi devrinde klasik binaların inşası, yetmişli yıllarda üretimine başlanan ve problemleri devam ettiğinden hâlâ açılamayan ek binaya kadar genişlemelere rağmen bu mesele daima oldu. Sadece bu genişlemeler hakikat ve olması gerektiği halde, genişlemeye uygun olan müze çevresinde oldu. Müze etrafı hâlâ genişlemeye uygun olması durumunda hangi münasebetle Maltepe ve Yeşilköy’e taşınmak istenmesinin mantıklı ve bilimsel bir açıklaması yok.

Şu anki fiili durum, İstanbul Arkeoloji Müzeleri envanterine kayıtlı yapıtların taşınma mevzusunun başlangıcını 06.09.2019 tarih ve 30880 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Topkapı Sarayı Müzesi’nin Kültür ve Gezim Bakanlığı’ndan alınarak Cumhurbaşkanlığı Ulusal Saraylar Daire Başkanlığı’na bağlanması ve bu kararname münasebet gösterilerek Topkapı Sarayı Müzesi’ne tahsisli olmadığı halde bakanlığın bölge müdürlüğü özelliğindeki en kıymetli müdürlükleri olan İstanbul Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü (eski Ulusal Eğitim Matbaa) ile İstanbul Onarım ve Konservasyon Merkez Laboratuvarı Müdürlüğü’nün (eski Basımevi Meslek Lisesi) Ulusal Saraylar Yönetimi tarafınca emrivaki yapılarak hatta kimi müştemilatların bir Cumartesi günü yıkılması sonucu cebren kapı dışarı edilmesi ile gerçekleşti. Bu iki müdürlük uzun zaman da yersiz kaldı.

Bunlar yaşanırken sıranın İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü’ne geldiği konuşulmaktaydı. Zati müzeye bağlı binalardan oldukca kıymetli arşiv ve fotoğrafların bulunmuş olduğu Kimyahane binası çoktan Ulusal Saraylar Yönetimi tarafınca yalnızca dört duvar duracak halde yıkılarak restore edilmişti! Bu mevzuda Bölge Şura sonucu var mı, yok mu, bilmiyoruz!

Nihayet 25 – 26 Mayıs 2021’de Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Yahya Coşkun ile İstanbul Vilayet Kültür ve Gezim Müdürü, Mustafa Kemal Atatürk Havalimanı’nda ve Maltepe’de depo müzeler oluşturulacağını açıklamalarını yaptılar.

DEPOLAR NİÇİN TAŞINIYOR?

Müzenin depolarındaki yapıtların taşınması mevzusunda şu sorular yanıtlanmayı bekliyor:

1) Müzenin depo problemi yeni değil. Bu hususta müzenin talebi ya da raporları var mı? Yapıtlardan görevli müze müdürlüğünün görüşü alınmış oldu mu? Alındıysa bu görüş hangi istikamette?

2) Müze yapıtlarının 20 – 30 km. uzaktaki ilçelere taşınmasına kim karar verdi? Yeri kim belirledi? Bunlara ilişik bilimsel raporlar var mı? Yapıtların ziyan görüp görmeyeceği incelendi mi?

3) Depoların müzenin çevresinde taşınabileceği yer ya da inşa edilebilecek uygun saha yok mu?

4) Karar merkezden alındıysa bu sonucu alanların eğitimleri ve müzecilik deneyimleri buna kâfi midir?

Daha evvel “2010 Avrupa Kültür Başşehri Ajansı” tarafınca buna emsal bir proje, bilhassa Topkapı Sarayı ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri depolarının Avcılar’a taşınması için İstanbul müze müdürlerine sunulmuş ve vaktin müze müdürlerince bu proje reddedilmişti. Her nedense İstanbul’un en bakir ve kâfi alan yerlerine haiz Suru Sultani içinde (Askeri Levazım binaları, Askeri depolar, yurt binaları, eski Zührevi Hastalıklar Hastanesi, askeri yurt binaları vs.) olmasına rağmen niçin ısrarla müze depolarının sur dışına taşınması teklifleri gündeme getiriliyor?

DARPHANE BİNALARI

(Devlet memuru olduğundan isminin açıklanmasını istemeyen müzeci dostuma verdiği kıymetli bilgiler sebebiyle teşekkür ederim.)

DARPHANE BİNALARI!

Darphane binaları (Darphane-i Amire) seksenli yılların ortalarına kadar fiilen Damga Matbaası olarak kullanılmış, 1981 senesinde Gömü’den Kültür Bakanlığı’na devredilen binalardan kimileri Konservasyon Laboratuvarı ve İstanbul Rölöve Müdürlüğü olarak kullanılmaya başlanmış, Kültür Bakanlığı Müsteşarı Emre Kongar periyodunda, 1996 senesinde İstanbul’da meydana getirilen Birleşmiş Milletler Habitat-II tepesi münasebetiyle İstanbul Şehir Müzesi yapılacağı mazeret edilerek büyük kısmı 1995 yılından itibaren 49 yıllığına Tarih Vakfı’na tahsis edilmişti. Hemen sonra Bakanlık nezdinde ağır emekler sonucunda İstanbul 4. Yönetim Mahkemesi’nin sonucu sonucunda 2007 senesinde binalar yine Kültür Bakanlığı’na devredildi.

06.09.2019 tarih ve 30880 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Topkapı Sarayı müştemilatıyla beraber Darphane binaları da zikredilerek Ulusal Saraylar İdaresi’ne geçmiş olduğu bildirildi. Halihazırda Marmaray kazılarından çıkan yapıtlara konut sahipliği yaparken Bakanlığın tasarrufuyla yapıtların Yeşilköy’e taşınacağı bilgisi ulaşmış olup bizlere nazaran aslolan amaç arkeoloji müzeleri depolarının taşınmasının yanı sıra Darphane binalarını boşaltmak. Her insanın üstünde uzlaştığı suretiyle aklın gereği Darphane binalarının İstanbul Arkeoloji Müzeleri koleksiyonunun en büyük kısmını oluşturan Nümizmatik (Para) Müzesi olması bilim ve akıl gereğidir.

Kuruluşu Kültür Bakanlığı’ndan da önceye dayanan İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin bilimsel olmayan prosedürle zamanı yarımada dışına taşınması İstanbul’a ihanettir. Suru Sultani içinde pek oldukca boş alan ve bina varken, Suru Sultani içinde envanterinde yapıt durumunda dahi olmayan nesneler bulunan İslam Bilim ve Teknoloji Müzesi’ne yer bulunuyorken, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ne yer bulunamaması oldukca acı.

Kaynak: Cumhuriyet

🔥10

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir